WSTĘP

Lecimy do Stanów!

Pakowanie trwa do samego rana. Limit bagażowy doskwiera tak jak nigdy, a nasi bliscy, równie życzliwi co zatroskani, nieustannie przypominają, co jeszcze powinniśmy zabrać. Wydawałoby się, że Ameryka to dziki kraj, w którym nie ma map ani scyzoryków. Samolot wylatuje o 19.00, ale z rodzinami żegnamy się już o świcie. Razem z Wojtkiem i Paziem wsiadamy do autobusu linii Świdnica – Wrocław, by następnie udać się do Warszawy. Podróż upływa na niespokojnych myślach, pozbawionych większego sensu. Co będzie, jeśli ktoś nawali? A co, jeśli zgubimy się na lotnisku w Helsinkach, podczas przesiadki? Największy lęk wiąże się ze złowrogą figurą urzędnika imigracyjnego, już w Stanach. Wystarczy, że taki będzie miał zły dzień i któregoś z nas nie wpuści. Wówczas jesteśmy załatwieni.

Jednocześnie w głowie pojawiają się obrazy z filmów: przepych Piątej Alei w Nowym Jorku, Wielki Kanion, wzburzone wody wodospadu Niagara, nawet kurz teksaskiej drogi i wymarłe miasteczka na uboczu. Jeśli się uda, niedługo to wszystko zobaczymy. Jeśli się uda…

Na lotnisku czeka na nas, wraz ze swoją rodziną, Alex. Brakuje już tylko piątego członka ekipy, czyli Kuby, naszego mechanika. Czemu zawsze muszą pojawić się jakieś trudności? Martwimy się, że może w ostatniej chwili zrezygnował. Po ponad godzinie nerwówy i kilkudziesięciu próbach dodzwonienia się do niego − w końcu się zjawia, spóźnienie tłumacząc korkami. Dopadamy odpowiedniego stanowiska, odbieramy karty pokładowe i oddajemy bagaże. Każda torba waży prawie 20 kilogramów! Zaraz potem gnamy do bramki. Uff, wreszcie siedzimy w samolocie, a stewardessy zaczynają swój taniec, pokazując, jak powinniśmy się zachować w wypadku katastrofy. Pocieszam się myślą, że wypadki samolotowe zdarzają się wyjątkowo rzadko. Statystycznie – bezpieczniejszym środkiem transportu jest tylko winda.

W Helsinkach musimy czekać na przesiadkę kilkanaście godzin. Ściemnia się, a że lotnisko jest położone z dala od centrum miasta, zwiedzanie nie wchodzi w rachubę. Szwendamy się więc po lotnisku, przy okazji szukając miejsca, w którym moglibyśmy się zdrzemnąć i przeczekać do rana. Czujemy się jak Tom Hanks w Terminalu. Brakuje tylko wózków na zakupy, żebyśmy mogli wydłubywać z nich drobne na jedzenie. Znajdujemy względnie wygodne ławki i szykujemy się do snu, jako poduszek i okrycia używając plecaków i bluz. Między nami koczują i inni, głównie Polacy albo przybysze z krajów Europy Wschodniej. Jedzą wyszarpywane z folii aluminiowej tłuste kanapki i rozmawiają z pełnymi ustami. Przed północą wszystko milknie i nawet chrapanie innych podróżnych przestaje nam przeszkadzać.

Rano budzi nas typowy lotniskowy harmider – ktoś biegnie do bramki, z głośników raz po raz rozlegają się komunikaty, dzieci płaczą, a obok grupka młodych ludzi zawzięcie o czymś rozprawia w którymś z języków skandynawskich. Wyjmujemy szczoteczki i ręczniki i udajemy się na poranną toaletę, a potem zasiadamy do śniadania: kawy z automatu i zabranych z Polski kanapek. Wreszcie zbliża się godzina odlotu – przejęci i wciąż rozespani przechodzimy przez kolejne etapy kontroli.

Lot trwa prawie dziesięć godzin, ale posiłki są podawane tak często, a filmy puszczane tak intensywnie, że nawet nie mamy czasu na sen. Zresztą kto by spał w takiej chwili! „Lecimy do Ameryki”, raz po raz powtarzam w myślach, jakby dotarło to do mnie dopiero teraz. Przez ostatnie miesiące zafundowaliśmy sobie straszną bieganinę związaną z przygotowaniami i dopiero teraz mam chwilę, by pozbierać myśli. Zaczyna do mnie docierać, w co się wpakowaliśmy: na całe trzy miesiące zostawiliśmy rodziny, przyjaciół, dziewczyny, studia i pracę, by wyruszyć w podróż marzeń i wysłużonym busem przejechać przez cały kontynent amerykański. Żadne z nas nie było dotąd tak daleko od domu. Słyszałem nawet, że podróżowanie po tej części świata jest typowo europejskim pomysłem. Amerykanie lubią siedzieć w jednym miejscu i rzadko kiedy opuszczają obręb stanu. Kto wie, może będą na nas patrzeć jak na wariatów?

Oczywiście mamy również przyziemne myśli. Ktoś zamartwia się, że zapomniał czegoś ważnego i z pewnością skończy się to tragedią, inny zastanawia się, czy plecak z 17 kanapkami z kotletami schabowymi na pewno przejdzie kontrolę celną, a jeszcze ktoś po wysłuchaniu opowieści siedzącego obok Anglika, żalącego się, jak to jego torba poleciała do Hongkongu zamiast wraz z nim do Paryża, żałuje, że nie podpisał swojego bagażu. Mimo to czujemy wielką radość i narastającą ekscytację – lecimy do Stanów! Jakby na to nie spojrzeć, dopięliśmy swego: udało się nam przebrnąć przez wszystkie problemy i załatwić formalności, mimo że wielu mówiło nam, że się nie uda i że powinniśmy odpuścić. Teraz wiemy już, że nic nas nie powstrzyma. Mamy za sobą niespełna rok przygotowań, stresów, niepewności, zwątpień i momentów pełnych poczucia beznadziei. Wbrew wszystkim i wszystkiemu udało się, podróż po USA rozpocznie się lada moment. A wszystko zaczęło się jak zwykle – od pomysłu.

Pomysłu, w który nie wierzył prawie nikt.

Droga do Doliny Monumentów na Dzikim Zachodzie

Przygotowania

OD POMYSŁU DO REALIZACJI

Nasza pierwsza wyprawa dookoła Europy[*] miała być tą jedyną.

Planowaliśmy, że po powrocie sprzedamy busa i dzięki temu pomniejszymy koszty tego miesięcznego wyjazdu – wynosiłyby wtedy mniej niż dwa tysiące złotych na osobę. Przecież to były tylko wakacje! Może trochę niestandardowe, zwariowane, ale tak czy owak nic wielkiego. Po prostu, pojechaliśmy z Polski na Gibraltar. Jednak rozmach wyprawy przeszedł najśmielsze oczekiwania. Uwierzyliśmy w to, że (wbrew sądom naszych znajomych, i po części − też naszym własnym) do podróżowania nie potrzeba ani wielkich pieniędzy, ani specjalnego doświadczenia. Wystarczy zapał, chęci, wiara w możliwość odwiedzenia kawałka świata i przeżycia chwil rodem z książek przygodowych. Można spać na dziko pod gwiazdami, żywić się jedzeniem z puszek zabranych z Polski i doświadczyć niesamowitych rzeczy z przypadkowo poznanymi ludźmi.

Zapragnęliśmy więcej.

Postanowiliśmy, że nie sprzedamy busa i będziemy kontynuować nasze przygody, a za cel obraliśmy sobie objechanie całego świata.

Kiedy wróciliśmy z pierwszej wyprawy, zarówno nasz projekt, jak i poświęcony mu blog: www.busemprzezswiat.pl stały się znane w całej Polsce. Relacje i film z naszej eskapady trafiły na pierwsze strony portali informacyjnych. Gościliśmy w największych polskich stacjach telewizyjnych i radiowych, a nawet w kilku programach śniadaniowych. Odwiedziliśmy kilkadziesiąt festiwali podróżniczych i uczelni, gdzie opowiadaliśmy o naszej wyprawie, a patronat nad projektem objęły „National Geographic Traveler”, Onet, „Autoświat” i ponad stu innych przedstawicieli polskich mediów. Z jednej strony, czuliśmy się przyjemnie docenieni. Z drugiej – doskwierał ciężar nowej roli. Bo jak to? Mielibyśmy teraz wszystko odpuścić, wrócić do zwyczajnego życia bez szalonych podróży? Nigdy!

Udało nam się nawet wydać książkę o naszej pierwszej wyprawie i doczekaliśmy się dziesiątków naśladowców. Naszego bloga zaczęło odwiedzać coraz więcej osób, w sumie przekroczyliśmy liczbę dwóch milionów odwiedzających, a blog stał się jednym z najpopularniejszych blogów podróżniczych w Polsce. Na Facebooku zebraliśmy ponad 30 tysięcy fanów, a filmy na YouTubie obejrzał ponad milion ludzi. Dzięki nam wielu z nich uwierzyło, że tanie podróżowanie jest możliwe, i ruszyło w świat podobnymi busami, często dokładnie powtarzając naszą książkową trasę. To więcej niż miłe. Pokazaliśmy innym, że wystarczy odrobina determinacji. Nie trzeba wydawać dziesiątków tysięcy dolarów na luksusowe wakacje po drugiej stronie globu; koniec z Turcją all inclusive! Podróżowanie staje się naprawdę ciekawe, gdy robimy to na własną rękę, a brak pokaźnych funduszy otwiera nas na prawdziwą przygodę i, co tu kryć, zmusza do kombinowania. Jadąc przez Europę, spotkaliśmy mnóstwo dobrych ludzi, dowiedzieliśmy się wiele o sobie i innych. Tego po prostu nie można kupić.

Rok po pierwszej wyprawie zrealizowaliśmy podróż dookoła Polski znaną jako „Inteleko.pl przez Polskę 2011”. Zaraz po niej rozpoczęliśmy dwumiesięczną wyprawę na wschód Europy, do krajów byłej Jugosławii i zahaczającą o kontynent azjatycki – czyli wyprawę „Lenovo East Trip 2011”. Po powrocie zadaliśmy sobie pytanie: co dalej? Coraz mniej białych plam na mapie Europy, właściwie została tylko Skandynawia, kawałek Europy Wschodniej i Wielka Brytania. Może północna Afryka? Albo wyprawa dookoła Morza Śródziemnego lub do Azji? Wszystkie te pomysły były banalnie i proste wobec koncepcji, jaką rzucił ktoś z ekipy:

− A może pojedziemy do Ameryki? Wiecie, wyprawa szlakiem hollywoodzkich filmów…

Początkowo nie potraktowaliśmy tego pomysłu poważnie. Wprawdzie od dawna marzyliśmy o tym, żeby zobaczyć Stany, przejechać się konno po Dzikim Zachodzie, poleżeć na kalifornijskiej plaży czy wejść na Statuę Wolności, ale wydawało nam się to zbyt odległe i nieosiągalne. Bo jak dojechać busem na drugi kontynent, od którego dzieli nas kilka tysięcy kilometrów oceanu? Czy uda nam się załatwić wizy? No i, przede wszystkim, skąd wziąć na to wszystko pieniądze? Ale Stany rozpalały wyobraźnię. Gdy tylko pojawił się pomysł, żaden z nas nie potrafił o nim zapomnieć.

Jak zwykle − poszukiwania rozpoczęliśmy od internetu. Nie znaleźliśmy relacji z żadnej polskiej samochodowej wyprawy po Ameryce, a informacje na temat formalności, jakie trzeba załatwić, były sprzeczne lub bardzo zdawkowe. Okazało się jednak, że samochód można… wysłać do Stanów – po prostu co kilka tygodni odpływają z Europy promy z kontenerami. Bawiła nas myśl o tym, jak Amerykanie, przyzwyczajeni do swoich wielkich, błyszczących wozów, zareagują na naszego kolorowego busa. Zapewne wezmą nas za nieszkodliwych marzycieli, którzy chcieliby powrócić do lat 60. Ta zabawna wizja dodawała nam sił do dalszego działania. Wkrótce okazało się, że załatwienie wiz turystycznych też nie powinno stanowić problemu – teoretycznie wystarczy wypełnić specjalny formularz i udać się na spotkanie do konsulatu amerykańskiego w Krakowie.

Podczas realizacji drugiej wyprawy zgłosiło się do nas kilka firm gotowych zasponsorować nam paliwo w zamian za umieszczenie naklejki z ich logo na naszym Supertrampie. Uznaliśmy, że skoro wcześniej znaleźli się chętni, to teraz sami wyjdziemy z taką propozycją do innych przedsiębiorstw, dzięki czemu może uda nam się zebrać budżet potrzebny na paliwo i transport busa, czyli główne koszty wyprawy.

Podsumowaliśmy wszystko, co należałoby załatwić, i stwierdziliśmy, że chyba jednak damy radę. Musieliśmy dostać wizy, przekonać kilka firm do zareklamowania się podczas naszej wyprawy, przygotować auto na amerykańskie pustynie, zmodyfikować wyposażenie busa, uzupełnić braki w ekipie, załatwić transport samochodu oraz pozwolenie na poruszanie się po amerykańskich drogach i upolować tanie loty do Ameryki. Planowaliśmy wyjechać w lipcu 2012 roku, więc na przygotowania − no i oszczędzanie − mieliśmy cały rok. Teraz brzmi to zwyczajnie, jak lista zadań do „odhaczenia”. Tak naprawdę wymagało masy maili, telefonów i spotkań. Można było pomyśleć, że szykujemy nie kilkuososobową wycieczkę, ale prawdziwy desant na Amerykę!

WIZY

Kiedy rozmawialiśmy z ludźmi na temat planowanego wyjazdu do Ameryki, każdy mówił: „Przecież nie dostaniecie wiz”. Wśród naszych znajomych panowało przekonanie, że do Stanów wyjechać mogą tylko wybrani, a sama kwestia załatwiania wiz owiana była tajemnicą. Przede wszystkim mówiono nam, że jeśli w Ambasadzie dowiedzą się, że nie mamy stałej pracy i jesteśmy młodzi, to tym bardziej nie dostaniemy wiz – choćby dlatego, że będą się obawiać, że jedyną perspektywą dla nas będzie zasilenie grona „robotników na czarno”. Ma to swoje źródło w mentalności poprzedniego pokolenia Polaków. 20−30 lat temu Ameryka była ziemią obiecaną, a każdy, kto tam zamieszkał, uchodził za bogacza, kogoś, komu się niezwykle poszczęściło. Teraz wszystko się zmieniło. Dolar poleciał „na pysk”, a niemal każdy, kto chce pracować na Zachodzie, wybiera zachód lub północ… Europy. Dla Polaków Stany jako miejsce emigracji właściwie przestały się liczyć. Poza tym walczyliśmy w cholernym Iraku. Może w końcu dadzą nam te nieszczęsne wizy?

Rzeczywiście, okazało się, że nasz plan ma realne szanse powodzenia. Najpierw każdego z nas czekało wypełnienie formularza, potem wpłacenie około stu dolarów i rozmowa z konsulem w umówionym terminie. Co ciekawe, niezależnie od tego, czy mielibyśmy otrzymać wizę, czy też nie, pieniądze trzeba było zapłacić. To tak zwane „koszty rozpatrzenia wniosku”. To samo z umawianiem spotkania – robi się to telefonicznie, płacąc kilka złotych za każdą minutę owej „przyjemności”. Zanim odbierze ktoś, z kim będzie można porozmawiać w sprawie terminu wizyty, trzykrotnie trzeba było wysłuchać melodyjki, pozwolić się przełączyć przynajmniej siedem razy, a kombinacji w menu był tuzin − jeśli nie więcej. Oczywiście, gdybyśmy zrobili najmniejszy nawet błąd, musielibyśmy zacząć wszystko od nowa. Ta rozmowa kosztowała nas prawie po 100 złotych na osobę!

Najpierw musieliśmy wypełnić elektroniczny formularz. Podaliśmy nasze dane i cel wyjazdu, a także jego planowany termin. Potem przyszedł czas na ujawnienie kwestii naszego zatrudnienia, studiów i ulubionych zajęć (pytano nas na przykład o to, czy bylibyśmy skłonni do udziału w ludobójstwie, operacjach terrorystycznych lub morderstwie). Tak, zapewne właśnie dzięki tego typu formularzom terroryści i mordercy „wpadają” już podczas próby wyjazdu do USA.

Tydzień po wysłaniu wniosków otrzymaliśmy odpowiedź o „zaliczeniu” pierwszego etapu i zaproszenia na spotkanie w konsulacie. Mieliśmy do wyboru ambasadę w Warszawie lub konsulat w Krakowie, a że ze Świdnicy do Krakowa mamy bliżej, więc wybraliśmy drugą opcję.

Bez wiz moglibyśmy zwiedzić co najwyżej Wałbrzych, a nie żaden Nowy Jork, więc w drodze do Krakowa stresowaliśmy się jak diabli. Do tego doszła kolejna niedogodność. Po drodze musieliśmy jeszcze wpaść na pocztę. Okazało się, że wpłata pocztowa to jedyna forma przekazu pieniężnego akceptowana przez ambasadę. Na domiar złego, można było jej dokonać tylko w dniu spotkania. Cóż, Amerykanie dyktują tutaj warunki, a my musimy się pokornie dostosować.

Krakowianie nazywają ulicę Stolarską Aleją Patriotów, a to ze względu na tłum kłębiący się przed konsulatem. Jeśli wierzyć opowieściom oczekujących, kilka dekad temu ludzi było o wiele więcej. Staliśmy, przyglądając się zgromadzonym przed budynkiem rodakom. W większości byli to starsi ludzie, zapewne starający się o możliwość odwiedzenia dzieci bądź wnuków. Było też paru młodych, nam podobnych, łaknących przygody. Wszystkich sprawdzano, instruowano, co i jak, a następnie wpuszczano grupami do środka. Gdy wreszcie przyszła nasza kolej, zostaliśmy wylegitymowani, oddaliśmy paszporty, zdjęcia do wiz i potwierdzenia wpłat na poczcie. Otrzymaliśmy numerek i udaliśmy się do kolejnej poczekalni, by wypatrywać, aż nasz numer pojawi się na ekranie, i oglądać filmy promocyjne o USA. Mogliśmy między innymi zobaczyć Wielki Kanion, park Yellowstone, Górę Rushmore, Niagarę, Hollywood, Statuę Wolności i wiele innych symboli Ameryki. Gapiliśmy się w ekran, zastanawiając się, czy będzie nam dane odwiedzić te wszystkie miejsca.

W końcu wyświetlił się nasz numer i podeszliśmy do okienka, gdzie siedział młody Amerykanin w okularach.

− A co to, jakiś „T-shirt gang”? – spytał, wskazując na nasze identyczne koszulki z busem i logo patronów.

Właśnie o to nam chodziło! Natychmiast, jeden przez drugiego, zaczęliśmy opowiadać: o busie, o projekcie i wyprawach, o tym, jak bardzo znane jest nasze poprzednie przedsięwzięcie, a na końcu pokazaliśmy książkę. Wszystko po to, by nie było żadnych wątpliwości dotyczących celu wizyty w USA, profesjonalizmu naszej wyprawy i tym podobnych. Konsul z zainteresowaniem pokiwał głową i zaczął dopytywać o trasę, polecając nam miejsca warte zobaczenia.

− Koniecznie musicie pojechać do Kalifornii, na słynną drogę numer 1, która biegnie wzdłuż samego oceanu. Widoki nieziemskie! Florydę też macie w planach? Świetnie. Polecam tropikalne wysepki Florida Keys. No i nie zapomnijcie o pięknym Yellowstone! Widzieliście kiedyś bizony? Tam będziecie mogli pojeździć wśród nich busem! A plaże w Los Angeles, cudo! – dodał rozmarzony. – Ale wróćmy do ważniejszych spraw. Powiedzcie coś więcej o waszej wyprawie: jak długo będzie trwała, jaki macie plan trasy i skąd weźmiecie na to wszystko pieniądze.

Nim połapaliśmy się, o co chodzi, konsul już nas żegnał, życząc udanego wyjazdu.

– Ale czy to znaczy, że dostaliśmy wizy? – zapytałem, skołowany.

– Tak, to dokładnie to znaczy. W ciągu dwóch tygodni odeślemy wam paszporty z wizami upoważniającymi do wyjazdów turystycznych do Stanów przez najbliższe dziesięć lat.

I faktycznie, dwa tygodnie później poczta dostarczyła nasze wizy i paszporty. Teraz już nic nie mogło nas powstrzymać przed wyjazdem do Ameryki.

EKIPA

Niestety, po poprzednich wyprawach nasz skład trochę się zmniejszył. Krzysiek wyjechał studiować do Szkocji, Michał skupił się na nauce i karierze szczypiornisty, a Marek popełnił małżeństwo. Z poprzedniego składu zostaliśmy: ja, Wojtek i Ola, znana jako Alex.

Odwiedzając festiwale podróżnicze, poznaliśmy wiele osób, które dzieliły naszą pasję, i postanowiliśmy skompletować ekipę właśnie spośród nich. Nasz projekt miał już ponad 30 tysięcy fanów i praktycznie codziennie ktoś pisał do nas maila lub komentarz, deklarując chęć dołączenia do wyprawy.

Taki pomysł wiązał się jednak z ryzykiem. Każdy potrafi zrobić dobre wrażenie. Co jeśli przyjmiemy kogoś, kto wyda się w porządku, a potem nas rozczaruje? Taka ekipa jest trochę jak wyjątkowo wesoły oddział wojskowy. Wszyscy muszą liczyć na siebie nawzajem. Z Wojtkiem i Alex znaliśmy się jak łyse konie i wiedziałem, że nie zostawią mnie w potrzebie, ale ktoś obcy mógł przecież zdezerterować w każdej chwili, wpuścić nas w jakiś kanał, albo, co najgorsze… napisać własne wspomnienia z wyprawy.

Mimo tych wątpliwości ogłosiliśmy na blogu, że planujemy kolejny wyjazd, dodając, że mamy wolne miejsca i wybierzemy kilka osób spośród tych, które prześlą nam formularz zgłoszeniowy. Umieściliśmy w nim pytania dotyczące doświadczenia w podróżowaniu, zainteresowań i paru innych kluczowych spraw. W sumie trzeba było wypełnić mniej więcej trzy strony formatu A4. Spodziewaliśmy się, że odstraszymy tym większość potencjalnych rekrutów. Wojtek dodał, że sami kręcimy sobie sznur na szyję. Przecież ten formularz wypełnią nie tylko najbardziej zagorzali podróżnicy, ale i regularni szaleńcy.

Tymczasem w ciągu dwóch miesięcy dostaliśmy ponad 150 zgłoszeń, w tym kilka od Polaków mieszkających za granicą. Przeczytanie tego wszystkiego i wybranie dziesięciu osób zabrało nam około tygodnia. Wojtek się mylił – regularnych szaleńców było stosunkowo niewielu. Po spotkaniu się z kandydatami wybraliśmy trzech, którzy mieli pojechać z nami na wyprawę do Ameryki.

Wojtek Kocoń kazał na siebie mówić Paziu z bliżej nieznanych nam powodów. Mieszkał w Starych Bogaczowicach pod Świdnicą i pasjonował się myślistwem. Na spotkaniu zażartował, że w Ameryce przyda się ktoś, kto potrafi obchodzić się z bronią. Wygrał swoją spontanicznością. Nigdy o nas nie słyszał. Po prostu, w przerwie między wykładami na Politechnice Wrocławskiej poszedł do Empiku i przeczytał tam naszą książkę. Kuba Zyskowski, zwany Zyśkiem, miał do zaoferowania coś więcej niż urok osobisty. Znał się na fachu, którego jak dotąd nam brakowało – był mechanikiem samochodowym. Z kolei Piotrek „Wuja” Wujda miał już własną historię podróżniczą. Był w Stanach kilka miesięcy wcześniej, jako członek programu Work&Travel. Poza tym pasjonował się ornitologią i fotografią. Śmialiśmy się, że Piotrek będzie robił zdjęcia ptakom, które Paziu będzie próbował upolować.

Później miało się okazać, że Wuja będzie mógł podróżować z nami jedynie przez kilka tygodni, tak czy owak na tamten koment skład mieliśmy zamknięty. Co miesiąc spotykaliśmy się w Świdnicy przy piwie i omawialiśmy sprawy organizacyjne, postęp przygotowań i tak dalej. Każdy otrzymał zadania do wykonania. Wojtek miał wybrać, kupić i skonfigurować GPS (to ostatnie zadanie było niewątpliwie najtrudniejsze). Zajął się również ubezpieczeniem auta w Ameryce. Z kolei ubezpieczenie samej ekipy przypadło Alex. Wzięła również na siebie kontakt z mediami w USA oraz z Polonią i polskimi kościołami. Z poprzednich podróży wyciągnęliśmy cenną lekcję: gdy wszystko się wali i pali, należy pędzić po pomoc na najbliższą plebanię. Paziu zajął się rezerwacją biletów lotniczych oraz załatwianiem noclegów w ramach couchsurfingu. Zysiek, jak na mechanika przystało, miał zamówić kontener do Nowego Jorku i skompletować skrzynkę z narzędziami. Wreszcie, Wuja – pomógł przy planowaniu trasy i ustalaniu szczegółów wyjazdu. Ja miałem się zająć załatwieniem sponsorów, patronów medialnych oraz wszystkich potrzebnych pozwoleń. Na mojej głowie spoczywało też: zaprojektowanie grafik takich jak logo wyprawy, nowy design naszego bloga czy naklejki na busa. Poza tym miałem dopilnować, żeby pozostałe osoby wywiązały się ze swoich zadań.

BILETY

Problem zawsze tkwi w funduszach. Podróżowanie kosztuje mniej, niż ludzie sądzą, ale niektórych opłat nie da się obejść. Do Stanów raczej trudno popłynąć kajakiem. Kupno biletów na samolot było dla nas ważnym etapem przygotowań, a zarazem dowodem naszej wiary w powodzenie wyprawy. Musieliśmy wydać wszystkie nasze pieniądze, nie pozostawiając sobie ani grosza na wyjazd.

Bezpośredni bilet do USA, kupiony miesiąc przed wylotem, kosztowałby co najmniej trzy tysiące złotych, i to w jedną stronę. My chcieliśmy wydać tyle w dwie strony. W tym celu postanowiliśmy zapolować na tanie loty, co jest dobrą metodą, którą szczerze każdemu polecam. Niestety, wskazana jest pomoc kogoś wtajemniczonego w cały proceder.

Podczas jednego ze spotkań podróżniczych w Poznaniu spotkałem człowieka specjalizującego się w wyszukiwaniu tanich lotów – Pawła Sowę, znanego jako Pan OdLotów. Zgadaliśmy się z Pawłem na temat podróży i naszej wyprawy do Ameryki i obiecał pomóc nam w wyszukaniu okazyjnych biletów. A znał się na tym jak mało kto! Ludzie woleli zapłacić mu za szukanie, a zaoszczędzić na bilecie – wychodziło dużo taniej.

Cztery miesiące przed wyprawą dostałem od Pawła telefon. Powiedział, że trafiły się super okazyjne bilety za 2700 złotych w dwie strony, z kilkunastogodzinną przesiadką w Finlandii. Gdzie kłopot? Na zrobienie rezerwacji mieliśmy tylko godzinę. Musieliśmy podjąć bardzo trudną decyzję. Dotychczas z własnych pieniędzy i środków pozyskanych od sponsorów udało nam się zebrać jakieś 15 tysięcy złotych, czyli prawie dokładnie tyle, ile potrzebowaliśmy na przelot. No i pozostawały „drobiazgi”: transport busa przez ocean, paliwo, jedzenie i inne koszty. Wiedzieliśmy, że rezerwacji nie będzie dało się cofnąć. Przy tak tanich lotach opcja rezygnacji czy przebukowania lotów na inny termin czy osobę nie wchodzi w grę.

Do wyprawy zostały niecałe cztery miesiące, a jak na razie nie mieliśmy żadnych widoków na dodatkowe pieniądze. Studiowaliśmy dziennie, pracowaliśmy tylko wieczorami i w weekendy. Było więc jasne, że przez te cztery miesiące uda się nam odłożyć tysiąc, może dwa tysiące złotych – zdecydowanie za mało. Z drugiej strony wiedzieliśmy, że jeśli będziemy zwlekać z rezerwacją lotów, to bilety podrożeją i stracimy na tym jeszcze więcej forsy.

Wątpliwości mieliśmy więc ogromne. Bo co jeśli nie uda się zebrać reszty pieniędzy? Jeśli polecimy do Ameryki, wylądujemy w Chicago i trzeba będzie szukać pracy na czarno? Oczywiście, zawsze jest to jakieś wyjście z sytuacji, ale nie tak wyobrażaliśmy sobie naszą wielką amerykańską przygodę. Uderzyła mnie ironia całej sytuacji. Niby odnieśliśmy wielki sukces, zainspirowaliśmy innych do podróżowania i wielokrotnie gościliśmy w telewizji, ale dalej musieliśmy się liczyć z każdym groszem.

Zacząłem działać, czyli wykonałem szybkie telefony do pozostałych członków ekipy. Wojtek powiedział, żeby rezerwować, Alex też, Paziu i Zysiek podali w wątpliwość stan budżetu i zasugerowali oczekiwanie na resztę funduszy i kolejne oferty tanich lotów.

Dwa do dwóch, czyli to ja miałem decydować. Kto lepiej doradzi niż ślepy los? Sięgnąłem po monetę. Jeśli wypadnie reszka – ryzykujemy i wydajemy wszystkie pieniądze na bilety. Orzeł – czekamy, aż uzbieramy resztę funduszy i liczymy na następną okazję. Podrzuciłem wysoko pięciozłotówkę. Patrzyłem, jak spada, kręci się, coraz wolniej i wolniej, aż w końcu nieruchomieje. Wypadła reszka.

Zadzwoniłem do Sowy, potwierdziłem rezerwację. Dziesięć minut później miałem na mailu potwierdzenie. Wylot z Warszawy, 4 lipca. Na blogu oficjalnie ogłosiliśmy, że mamy bilety i bez względu na to, co się stanie – lecimy.

PRZYGOTOWANIE I WYPOSAŻENIE BUSA

Bus miał być dla nas nie tylko środkiem transportu, ale również domem na kółkach. Dlatego został przerobiony na prawdziwego podróżniczego campera, czyli przystosowany do wielomiesięcznej, wymagającej samowystarczalności wędrówki.

Bus kilkukrotnie psuł się podczas podróży po Europie, ale zawsze zdołaliśmy jakoś go naprawić. Mieliśmy też świadomość, że jego ostateczna „śmierć” byłaby tylko kolejną trudnością do przezwyciężenia. Do domu mogliśmy wrócić koleją czy nawet stopem. W wypadku Ameryki było to niestety niemożliwe. Wyobrażałem sobie, jak rozkraczamy się gdzieś na teksańskim pustkowiu i szukamy pomocy. Połowa horrorów tak się zaczyna… Mówiąc jednak serio, awaria busa po drugiej stronie Atlantyku postawiłaby nas w sytuacji nie do pozazdroszczenia.

Na przygotowanie samochodu postanowiliśmy poświęcić kilka miesięcy. Po pierwszej wyprawie zmieniliśmy z pomocą mechanika silnik z 1.7D na 1.9TD i skrzynię na pięciobiegową, ale bus dalej wymagał dużo pracy. W sukurs przyszedł świdnicki warsztat samochodowy Terwer Autoserwis, który zaoferował przegląd i przygotowanie auta przed wyprawą – zupełnie za darmo!

Przez całe miesiące odwiedzałem warsztat co najmniej kilka razy w tygodniu i za każdym razem mechanicy: Łukasz, Irek, Bartek i Krzysiek znajdowali kolejne części wymagające wymiany lub naprawy. W ten sposób modernizację przeszły: układ chłodzenia, łożyska, hamulce, przeguby, wahacze, amortyzatory, linka gazu, tłumik, skrzynia biegów, filtry, płyny, węże, kable i wiele, wiele innych podzespołów. Dodatkowo otrzymaliśmy od szefów Terwera – Michała, Karola i Marcina – nowiutki zestaw opon. Chłopcy zamontowali nam też specjalne dodatkowe halogeny na zderzaku i przerobili bagażnik na zdecydowanie bardziej aerodynamiczny – odwalili kawał roboty. I nie wzięli za to ani grosza! Tacy ludzie przywracają wiarę w bezinteresowność. Dlaczego nam pomogli? Myślę sobie, że nasz entuzjazm po prostu zaraża innych. Gdy w coś mocno wierzysz, z pomocą przychodzą nawet nieznajomi.

Tak było i w innym przypadku. Gdy wydaliśmy naszą pierwszą książkę, postanowiliśmy wystawić przedpremierowy egzemplarz na aukcję. Chodziło o zebranie kilku stówek na paliwo na kolejną wyprawę. Licytację wygrał wielki fan naszego projektu, Grzesiek z Oleśnicy, który osobiście przyjechał do Świdnicy odebrać swój egzemplarz Busem przez świat i zapoznać się z ekipą. Okazało się, że jest elektrykiem, i zaproponował, że dołoży nam w busie dodatkowe oświetlenie oraz przetwornice na 230 woltów.

Kilka miesięcy później wraz z Paziem wybrałem się go Grzesia. Ten przyjął nas po królewsku, a następnie zabrał się do pracy. Przez ponad 20 godzin – niemal bez przerwy – on i jego pomocnicy, Maciuś i Mrówa, montowali nam na suficie busa jasne i oszczędne diody. Pod kanapę wsadzili drugi akumulator i przetwornicę oraz zainstalowali gniazdko umożliwiające ładowanie laptopa i aparatów. Dorobiliśmy się nawet alarmu i centralnego zamka!

W firmie ojca Pazia przerobiliśmy naszą drugą kanapę, dodając jej oparcie i modyfikując ją tak, żeby wygodniej się na niej spało. Pomagał nam znajomy, Damian. Ponadto między tylnymi kanapami zamontowaliśmy rozkładany stolik i nakleiliśmy na niego wodoodporną mapę Stanów. Od razu zrobiło się bardziej amerykańsko i mogliśmy na bieżąco planować dalszą trasę. Z kawałka blachy wycięliśmy malutkie kątowniki, w których wywierciliśmy otwory na sznurki od zasłonek i przymocowaliśmy nitami w rogach okien. Ściśle przylegające zasłonki miały nas chronić przed pustynnym słońcem. Na dachu umieściliśmy pięć 20-litrowych zbiorników na wodę. Paziu zamontował w nich krany, do których podłączyliśmy węża ogrodowego z odpowiednią końcówką – teraz dysponowaliśmy prawdziwym prysznicem polowym.

Na dachu, z pomocą mojego taty, zamontowaliśmy specjalny, ponadtrzymetrowy bagażnik własnej roboty, wykonany ze słupków ogrodzeniowych. Oprócz zbiorników na wodę znalazło się tam miejsce na dwie duże skrzynie bagażowe, w których umieściliśmy: karimaty, śpiwory, namioty, stolik kempingowy, krzesełka, narzędzia, części zapasowe, płetwy, dodatkowe koło, a nawet składany rower Wigry. Na tylnej klapie znajdowała się drabinka, także ręcznej roboty.

Środek busa podzieliliśmy na trzy części: kabinę pilotów, część podróżną i część bagażową. W tej ostatniej znajdował się silnik, zamknięty drewnianą pokrywą, na której leżały nasze torby. Nad torbami zamontowaliśmy półkę, mniej więcej w połowie wysokości auta, która sięgała od klapy bagażnika aż do pierwszej kanapy. Na półce stały składane skrzynki, po jednej dla każdego uczestnika, i jedno opakowanie na wspólne książki (w końcu podczas trzymiesięcznej podróży potrzebna jest jakaś lektura) i przewodniki.

W części podróżnej mieliśmy dwie rozkładane kanapy, a podstawę każdej z nich stanowiła skrzynia, przeznaczona na naczynia, garnki, leki, puszki z jedzeniem, zupki chińskie, kuchenkę i wiele innych szpargałów. Obie kanapy były tak skonstruowane, że rozkładały się do rozmiarów łóżka o wymiarach dwa metry na półtora. W jednej z kanap był umieszczony drugi akumulator, do którego podłączyliśmy przetwornicę zmieniającą prąd z 12 woltów na 230 woltów. Drugi akumulator był podłączony przez akumulator główny do ładującego go alternatora. Po wyłączeniu silnika stacyjki rozłączały się, dzięki czemu mogliśmy rozładowywać drugi akumulator, na przykład używając radia czy oświetlenia, bez naruszania podstawowego źródła zasilana. Do akumulatora podłączyliśmy również energooszczędne paski diodowe, umieszczone na suficie i w rozkładanych słupkach na zewnątrz busa.

Z przodu też zmieściliśmy całkiem sporo, a mianowicie dwa rozkładane fotele, kupione na szrocie, poza tym CB radio, zwykłe radio, kolekcję magnesów z różnych państw, które odwiedziliśmy, nawigację GPS, zestaw map, kilka latarek i gaśnicę.

Lista wyposażenia, jakie znajdowało się w busie podczas załadunku do kontenera:

NAZWA

LICZBA

1

skrzynka z narzędziami duża

1

2

skrzynka z narzędziami mała

1

3

apteczka duża

1

4

apteczka mała

1

5

gaśnica

2

6

latarka

6

7

latarka czołowa

6

8

mapa

4

9

CB radio

1

10

nawigacja GPS

1

11

pojemnik plastikowy

3

12

kubeł na śmieci

1

13

zapasowy akumulator

1

14

skrzynka plastikowa

10

15

zestaw naczyń kempingowych

6

16

kamizelka odblaskowa

7

17

linka namiotowa

3

18

ręcznik

6

19

przewodniki i książki

35

20

zapasowy płyn do chłodnicy

1

21

zapasowe szczotki do alternatora

2

22

zapasowy pasek do alternatora

1

23

zbiornik na wodę

5

24

skrzynia bagażowa

2

25

lina holownicza

2

26

rower

1

27

krzesło kempingowe

8

28

namiot

6

29

karimata

6

30

śpiwór

6

31

lewarek

2

32

saperka

1

33

prostownik

1

34

ubrania i rzeczy osobiste

5 kg

35

miski

3

36

materac

1

37

kompresor samochodowy

1

38

przedłużacz 20-metrowy

1

40

trójkąt ostrzegawczy

1

41

pompka

1

42

koc

3

44

linka bagażowa

15

46

płaszcz przeciwdeszczowy

1

47

zestaw kosmetyków

6

48

kanister na paliwo

1

49

plandeka

3

50

stół

1

51

wąż gumowy

3

52

piłka

2

53

zestaw do nurkowania

2

54

frisbie

1

55

kable rozruchowe

1

56

słupek do namiotu

2

58

deska drewniana

1

59

koło zapasowe

1

60

ładowarka samochodowa

5

61

torba na ramię

6

62

zmiotka

1

64

adapter do gniazdek

6

65

poduszka

6

66

przetwornica 12>220 woltów

1

67

flaga Polski

3

razem

231 sztuk

Oczywiście pojawiło się więcej pomysłów na ulepszenia – bateria słoneczna na dachu podłączona do drugiego akumulatora, lodówka kempingowa, klimatyzacja – ale na żaden z nich nie mieliśmy zarówno pieniędzy, jak i czasu.

W przygotowaniach bardzo pomogli nam mój tato i wujowie. I to nie „po prostu”, ale w ramach specyficznego, cotygodniowego rytuału. Regularnie spotykali się u nas pod domem, oceniali postęp prac i stan busa, a potem dyskutowali o tym, co jeszcze przyda nam się podczas przemierzania amerykańskiej prerii i ewentualnych spotkań z grizzlym, grzechotnikiem czy kojotami.

Prace musieliśmy zakończyć na dwa miesiące przed startem wyprawy – wtedy trzeba było zawieźć samochód do portu i wysłać go do Nowego Jorku, gdzie miał na nas czekać.

Czemu robiliśmy to wszystko? Oczywiście pragnęliśmy zapewnić sobie bezpieczną i komfortową jazdę. Za żadne skarby nie chcieliśmy się rozkraczyć na pustkowiu. Ale chodziło o coś jeszcze. Mianowicie stara połowa ekipy bardzo zżyła się z tym prześmiesznym samochodem. Był dla nas środkiem transportu, domem, schronieniem, kolejnym członkiem drużyny. Przeklinałem go, gdy się psuł. Dziękowałem mu, jeśli dawał radę na trudnej trasie. Dlatego chcieliśmy zrobić dla niego jeszcze jedną rzecz.

Chodziło o imię. Zwyczajnie, chcieliśmy jakoś nazwać busa. Głupio tak mówić: bus, bus. Wybór padł na nazwę SUPERTRAMP, na cześć amerykańskiego podróżnika Aleksandra Supertrampa z filmu Into the wild, który stał się jedną z głównych inspiracji dla naszej podróży. Cała ekipa zebrała się przy odnowionym, wyremontowanym busie. Wznieśliśmy toast szampanem i uroczyście nadaliśmy naszemu pojazdowi imię, a na obu jego bokach umieściliśmy naklejki z napisem „Supertramp”.

Aleksander Supertramp zmarł wskutek zatrucia dzikimi jagodami. Miałem nadzieję, że nas to nie spotka.

TRANSPORT BUSA PRZEZ OCEAN

Kiedy wybierasz się za ocean, i to z kolegami, musisz się przygotować na wiele rzeczy. Jedną z nich są dobre rady. Każdy ma ich pełne kieszenie i nie może się doczekać, aż ci ich wszystkich udzieli. Serwowane z jak najlepszą intencją, towarzyszyły nam na każdym kroku i nie było na to żadnego ratunku. Proszono nas, byśmy wybrali jakiś inny, mniej odległy cel. Doradzano miesięczny pobyt w którymś z dużych miast. Błagano, byśmy nie zapuszczali się w dzielnice zamieszkałe przez Afroamerykanów. Jedna rada powtarzała się jak refren: nie bierzcie busa.

Słyszeliśmy, że bus jest stary i może się zepsuć, a Amerykanie na pewno nie dopuszczą go do ruchu. Jego hipisowski wygląd narażał nas na więzienie, w którym, a jakże, mieliśmy przesiedzieć długie miesiące, nim sprawę uda się wyjaśnić. Nie zdziwiłbym się, gdyby ktoś powiedział, że nasz wesoły samochodzik po prostu wyleci w powietrze pośrodku Kolorado. Przecież za pieniądze oszczędzone na kontenerze możemy kupić sobie nowy samochód na miejscu! Auta w Stanach kosztują przecież tyle co powiększony zestaw w Taco Bell. Tymczasem akurat co do środka transportu nikt z nas nie miał wątpliwości. Bus towarzyszył nam w tylu wyprawach, że musieliśmy pojechać właśnie nim. Albo wcale. Poza tym auto kupione na miejscu nie byłoby tak sprawdzone, przygotowane do długiej trasy i wypełnione sprzętem jak nasz bus. No i w razie awarii Supertrampa znaliśmy już na wylot.

Kiedy zaczynaliśmy planować wyprawę, wiedzieliśmy, że nie będzie łatwo, ale aż tylu przeszkód się nie spodziewaliśmy. Nie obyło się oczywiście bez kombinacji alpejskich, bez setek telefonów, kilkunastu zmian przewoźnika, odwołania kontenera w ostatniej chwili, a także wielu odmów i stwierdzeń, że „tego nie da się zrobić”.

Kuba przez firmę swojego znajomego miał załatwić kontener, dzięki któremu moglibyśmy wysłać samochód. Kumpel Kuby handlował dużymi ilościami sprzętu między Polską a USA, a kiedy dopytywaliśmy o szczegóły, Zysiek mówił coś w stylu: „Spoko, spoko, z Józiem wszystko jest załatwione, miesiąc przed wyprawą mamy przywieźć do niego busa, a on go zapakuje i wyśle”. Byliśmy trochę zaniepokojeni brakiem jakiegokolwiek dokumentu czy szczegółów, ale fakt, że całą sprawą miał się zająć stary znajomy Kuby, wydawał się wystarczającą gwarancją.

Ciekawe, ile wypraw czy innych interesujących projektów zostało „położonych” właśnie przez starych znajomych?

Do wyprawy zostały zaledwie dwa miesiące. Zadzwoniłem do Kuby. Poprosiłem, żeby ustalił dokładny adres, pod który mamy przywieźć busa, i podał kwotę za transport, a także spis potrzebnych dokumentów.

Wtedy okazało się, że Józio zaczął coś kręcić i zwodzić, a w końcu wyłączył telefon. Jednym słowem – zrobił nas na szaro. Zastanawiam się, co chciał w ten sposób osiągnąć. Przecież nie wziął nawet żadnych pieniędzy. Czy tak trudno jest powiedzieć: „Chłopaki, nie dałem rady, bardzo was przepraszam. Mam nadzieję, że znajdziecie inny transport”. Jeśli Józio w podobny sposób traktuje innych klientów, prędzej czy później będzie musiał chodzić kanałami.

Na szczęście miałem plan B. Od początku kwestia wysyłki auta wydała mi się sprawą zbyt poważną, by zostawić ją w rękach faceta, którego nigdy nie widziałem. Nie mówiąc nic Kubie, przez ostatnie kilka miesięcy za pośrednictwem polskiej firmy w Nowym Jorku załatwiałem alternatywny transport z Bremerhaven w Niemczech. I dobrze zrobiłem; inaczej zostalibyśmy w domu.

Import aut z USA jest dosyć popularny – firm, które się tym zajmują, wyraźnie przybyło w ostatnich latach. Cena takiej usługi wynosi około tysiąca–tysiąca pięciuset dolarów. Natomiast firmy eksportujące auta z Polski do USA to inna bajka. W internecie znajdziecie wszystko, tylko nie to. Nieliczne firmy, na które natrafiliśmy sobie tylko znanymi sposobami, mają niewielkie doświadczenie, a każda z nich podaje zupełnie inne ceny (sięgające nawet 16 tysięcy złotych!), wymaga też innych dokumentów, formalności i pozwoleń. Oszaleć od tego szło! Wkrótce okazało się, że te wszystkie (łase na pieniądze) instytucje zajmują się tylko pośrednictwem. Pośrednika już jednego mieliśmy − niesłownego Józia. Na domiar złego podawany czas transportu nie był wystarczająco pewny – miał bowiem wynosić od dziesięciu dni do ośmiu tygodni! Niektóre zezwolenia były bezpłatne, ceny innych sięgały nawet 20 tysięcy złotych. Do tego dochodziła jeszcze kwestia czasu – niektóre były dostępne od ręki, podczas gdy na inne musielibyśmy czekać nawet dwa miesiące. Żeby było jeszcze lepiej, firmy, o których mowa (zatrudniające, jak znam życie, samych „Józiów”), dosyć niechętnie podchodzą do transportu pojedynczych aut, a próby uzyskania od pracowników tych przedsiębiorstw jakiejkolwiek pomocy przypominały uczenie krowy zasad gry w makao.

Kolejną sprawą był cel wysyłki. Większość aut przeznaczona jest na handel albo stanowi tak zwane mienie przesiedleńcze. My chcieliśmy, by dopuszczono nam busa do ruchu turystycznego, i to na krótki okres (maksymalnie jednego roku). Potem chcieliśmy przewieźć go z powrotem za Atlantyk. Dzięki temu nie musielibyśmy płacić cła, nie obowiązywałyby nas również specyficzne dla USA normy bezpieczeństwa i emisji spalin (wymagające różnych zmian w aucie, instalacji nowych świateł i tym podobnych modyfikacji). Niby wszystko fajnie, i w sumie wydaje się, że to tańsza i łatwiejsza opcja − ale nic bardziej mylnego, bo schody dopiero się zaczynają.

Jeden z amerykańskich urzędników w końcu wyjaśnił nam, skąd brały się gigantyczne rozbieżności i niedoinformowanie pośredników – po prostu nikt przed nami nie importował do Stanów z Polski auta osobowego przeznaczonego do ruchu turystycznego, do tego na kilka miesięcy przed powrotem do Europy, więc nikt nie wiedział, jakie pozwolenia będą konieczne. Byliśmy więc pionierami. W końcu udało nam się ustalić, że pozwolenie od rządowej organizacji EPA z Waszyngtonu powinno wystarczyć. Wysłaliśmy wszystkie potrzebne dane, wypełniliśmy dokumenty i po kilku tygodniach otrzymaliśmy upragniony dokument.

Bus miał zająć cały kontener lub tylko jego połowę – to kolejna rozbieżność w informacjach. W końcu udało nam się, z pomocą dziennikarzy „Nowego Dziennika”, dowiedzieć, co i jak. Skontaktowaliśmy się z polsko-amerykańską firmą Aaron, która miała wysłać nasz samochód do USA. Okazało się, że wcale nie będzie to wysyłka kontenerem, a statkiem Ro-Ro, czyli czymś w rodzaju dużego promu, na którym całe tysiące aut stoją na wielopoziomowych parkingach, przeznaczonych głównie do przewozu olbrzymich maszyn rolniczych, budowlanych i wojskowych, niemieszczących się w kontenerach. Dodatkowo przewóz Ro-Ro miał nas kosztować mniej niż transport w kontenerze (dwa tysiące dolarów), a także zająć znacznie mniej czasu. Żadna inna firma nie wspomniała o takim rozwiązaniu.

Udało nam się zarezerwować miejsce na najbliższym statku. Busa musieliśmy przetransportować do niemieckiego portu w Bremerhaven. Ekipa w składzie: ja, Wojtek, Paziu ze wsparciem czwartego kierowcy, niejakiego Korzenia, wyruszyła wieczorem 6 czerwca w prawie 800-kilometrową podróż z misją odstawienia busa w porcie.

Żeby nie było za łatwo, w ostatniej chwili okazało się, że w samochodzie nie może być żadnych bagaży. Tymczasem nasza lista sprzętu liczyła ponad 200 pozycji. Większość z nich kompletowaliśmy od wielu miesięcy i wysłanie pustego auta nie wchodziło w grę! Rozwiązanie znalazło się szybko – wszystko musiało być spakowane do specjalnej skrzyni, która miała stać obok busa. Niemcy za jej wykonanie zażyczyli sobie „zaledwie” dwóch i pół tysiąca złotych. Od razu zapytaliśmy, czy istnieje opcja samodzielnego dostarczenia skrzyni.

Okazało się, że drewno musi posiadać atesty przesyłek międzynarodowych wprowadzone przez USA. Oczywiście Niemcy nie wspomnieli, że materiały wykonywane przy użyciu dużego ciśnienia, takie jak sklejka, spełniają te wymogi. Z pomocą polskiej firmy Portagent z Bremerhaven udało się wykonać skrzynię o pojemności 1,3 metra sześciennego za… 160 złotych.

Trasa ze Świdnicy do Bremerhaven zajęła nam prawie 12 godzin. Bus sprawował się wyśmienicie, a po niemieckich autostradach jechał nawet ponad setkę.

Po załatwieniu formalności w biurze portowym zabraliśmy się do przepakowania zawartości samochodu do skrzyni. Musieliśmy tam umieścić właściwie wszystko – namioty, śpiwory, karimaty, skrzynki, narzędzia, części zapasowe, kanistry, rower, krzesła kempingowe, stół oraz całą resztę sprzętu. Wreszcie się udało i gdy skrzynia została zamknięta, nakleiliśmy na nią otrzymaną w biurze etykietę informującą o celu podróży. Supertramp był gotowy do drogi.

Dostaliśmy przepustki i wjechaliśmy na teren ogromnego portu. Ujrzeliśmy tysiące kontenerów, samochodów, maszyn i skrzyń, przy brzegu stały olbrzymie statki. Trafiliśmy akurat na zmianę pracowników – kilkaset osób przyszło do pracy, a tyle samo wracało do domu. Otrzymaliśmy informację, że mamy czekać, aż ktoś się do nas zgłosi. Po godzinie przekierowano nas w inne miejsce, gdzie czekaliśmy dalej, tym razem z kierowcami tirów. Oprócz naszego Supertrampa nie było widać innych samochodów osobowych.

Oczekiwanie na przekazanie auta miało zająć dziesięć minut, a trwało już kilka godzin. Spotkaliśmy kilku polskich tirowców, którzy stali w kolejce już od rana. Po porcie kręciły się setki pracowników, ale nikt się nie kwapił, by zająć się naszym busem.

Przynajmniej mieliśmy czas, żeby się rozejrzeć po okolicy. Niedaleko nas stały zaparkowane i gotowe do wysyłki olbrzymie wojskowe samochody, kierowane do Afryki i Azji, a ponadto kilkadziesiąt opancerzonych wozów wojskowych, tysiące identycznych mercedesów, audi, jaguarów i porsche. Były tam praktycznie wszystkie możliwe marki aut, a oprócz samochodów − olbrzymie maszyny rolnicze oraz tajemnicze skrzynie ze sprzętem. Na jednej z nich widniał napis „Armed Forces” i „Patriot Missiles” – przesyłka zaadresowana była do Abu Dhabi.

Wreszcie się doczekaliśmy. Z monstrualnego podnośnika wysiadła kobieta z lizakiem w ustach i w spodniach na szelkach. Najpierw zlustrowała naszego busa, potem obejrzała skrzynię, znów busa, sprawdziła numery przesyłki, a w końcu machnęła ręką, dając znak, by za nią jechać. Przemierzyliśmy spory kawał portu i w końcu dotarliśmy do celu, na przypisane nam miejsce parkingowe. Kobieta sprawdziła numery silnika, potem zamknęliśmy wszystkie szyby, zostawiliśmy kluczyki, zgodnie z poleceniem, na fotelu, i pożegnaliśmy się z busem. Wszystko to zajęło może dziesięć minut.

Skrzynię zawieźliśmy do magazynu, gdzie została oznakowana i stanęła razem z setkami innych, podobnych, lecz w większości bardziej „dorodnych”. Dostaliśmy przepustkę wyjściową i byliśmy wolni. Postanowiliśmy jednak wykorzystać okazję – w końcu port był imponujący, a nikt nie zwracał na nas uwagi. Zamontowaliśmy więc na aucie kamerkę GoPro i zrobiliśmy sobie małą wycieczkę. Pojechaliśmy też spojrzeć po raz ostatni na Supertrampa. Następnym razem mieliśmy go zobaczyć dopiero za ponad miesiąc, i to na innym kontynencie.

BUDŻET I SPONSORZY

Po wstępnym przeanalizowaniu kosztów wyszło, że potrzebujemy pieniędzy na:

- bilety lotnicze – 2500–3000 złotych na osobę (to już szczęśliwie mieliśmy z głowy);

- wizy turystyczne (dziesięcioletnie, ale o długości pojedynczej wizyty każdorazowo decyduje urzędnik na lotnisku. Zazwyczaj jest to maksymalnie sześć miesięcy) – 160 dolarów na osobę (to także mogliśmy odfajkować);

- wyżywienie, bilety wstępu i inne koszty – około dziesięciu dolarów dziennie na osobę;

- transport busa z Niemiec do Nowego Jorku – 1000–2000 dolarów w jedną stronę;

- ubezpieczenie busa – 100 dolarów;

- paliwo na 25 tysięcy kilometrów – dziesięć tysięcy złotych.

Wyliczyliśmy, że przez cały rok, studiując dziennie i pracując po nocach i w weekendy, jesteśmy w stanie odłożyć jakieś trzy do pięciu tysięcy złotych na osobę. Resztę środków musieliśmy pozyskać innymi sposobami. Tu ujawnili się nasi dobroczyńcy, czyli sponsorzy. Przypuszczam, że wielcy podróżnicy, którzy prowadzą programy w telewizji, nie doświadczają takich problemów. Mają opłacone wszystko, łącznie z hotelem, masażem i drinkiem z palemką. My musieliśmy kombinować.

Po drugiej wyprawie zgłosił się do nas Łukasz z koszulka.tv i zaproponował zrobienie nam T-shirtów z logo naszej wyprawy. Kiedy wrzuciliśmy na bloga zdjęcie w nowych koszulkach, w komentarzach zawrzało i okazało się, że wielu naszych fanów także chciałoby takie mieć. W tej sytuacji Łukasz zaproponował, że zajmie się ich zaprojektowaniem, produkcją i wysyłką, a za każdą sprzedaną sztukę dostaniemy równowartość ceny litra paliwa. Niby niedużo, ale przy kilkuset koszulkach suma robiła już lepsze wrażenie.

Gdy prowadziliśmy prezentacje, kilka osób poprosiło nas o wysłanie pocztówki z następnej wyprawy. Pomyśleliśmy, że to świetny pomysł i że pewnie wiele osób chciałoby za określoną, niewygórowaną kwotę dostać taką kartkę z jakiegoś egzotycznego miejsca. Cóż więc mogliśmy zrobić, my, biedni studenci? Uruchomiliśmy na naszym blogu zapisy na pocztówki. W zamian za symboliczną cegiełkę (dziesięć złotych) mieliśmy dostać litr paliwa, a zamawiający – w rewanżu – wypasioną pocztówkę z wybranego przez siebie miejsca w USA.

Pomysł przyjął się tak dalece, że z Ameryki wysłaliśmy prawie pół tysiąca pocztówek, a podobną akcję organizowaliśmy od tego czasu w trakcie wszystkich kolejnych wypraw. Od pisania rozbolały nas nadgarstki. Zniszczyliśmy kilkanaście długopisów i często dochodziło do zabawnych pomyłek. Pisaliśmy na przykład: „Pozdrowienia z Teksasu”, choć byliśmy już w Nowym Meksyku… Mam nadzieję, że nikt z ludzi, którzy otrzymali taką opatrzoną przypadkowym błędem pocztówkę, nie poczuł się oszukany.

Przygotowaliśmy też specjalną ofertę sponsorską, z historią naszego projektu, najlepszymi zdjęciami z poprzednich wypraw, wizyt w mediach, skanami artykułów na nasz temat i szczegółowo rozpisanymi korzyściami, które mógł uzyskać sponsor. Wysłaliśmy ją do kilku tysięcy firm z całej Polski, między innymi z branży turystycznej oraz elektronicznej. Odpowiedziało kilkaset przedsiębiorstw, a z przedstawicielami kilkudziesięciu z nich udało się nam umówić na rozmowę telefoniczną lub spotkanie – często na drugim końcu Polski. Wysyłanie pism, kolejne telefony i spotkania zajęły nam prawie rok wytężonej pracy. Ostatecznie do wsparcia wyprawy udało się nam przekonać zaledwie kilka organizacji.

Umowa była prosta: w zamian za umieszczenie logo na busie lub koszulkach albo na filmie kręconym podczas wyprawy, za wykonanie sesji zdjęciowej jakiegoś produktu albo za reklamę na blogu zainteresowane projektem firmy zaoferowały się dorzucić „kilka stówek” do paliwa. Oczywiście, mieliśmy również ofertę specjalną – nadanie wyprawie nazwy sponsora. No ale kogo na to stać…

Miesiąc przed wyruszeniem w drogę wszystkie pieniądze, które uzbieraliśmy, zdążyliśmy wydać na bilety lotnicze i transport busa. Supertramp był już gdzieś na oceanie, a my siedzieliśmy spakowani i wciąż nie mieliśmy ani grosza na życie podczas wyprawy czy nawet na połowę paliwa. W sumie brakowało ponad 20 tysięcy złotych. Wiele osób zaczęło podawać w wątpliwość to, czy nasza wyprawa dojdzie do skutku i czy dobrze zrobiliśmy, stawiając wszystko na jedną kartę – bez znacznej części budżetu, z busem wysłanym w ciemno, wydając wszystkie odłożone pieniądze na bilety. Niektórzy nawet sugerowali, że trzeba odpuścić. Że i tak zaszliśmy dość daleko, ale trzeba wiedzieć, kiedy dać sobie spokój.

Sytuacja wydawała się bardzo kiepska. Który to już raz? Doprawdy, trudy podróży są niczym w porównaniu z koszmarem przygotowań. Nie poddawaliśmy się i nadal codziennie wysyłaliśmy po kilkadziesiąt pism. Poza tym dzwoniliśmy, gdzie się dało, i jeździliśmy na spotkania, braliśmy też dodatkowe prace na weekendy i wieczory, by jak najwięcej odłożyć.

Tydzień przed wyprawą sytuacja została opanowana.

Legalo, wchodząca na polski rynek niemiecka firma zajmująca się sprzedażą oprogramowania dla studentów, po kilku tygodniach odpowiedziała na wysłanego przeze mnie maila i zdecydowała się na sponsoring tytularny. Byliśmy wniebowzięci!

Nie udało nam się uzbierać stu procent budżetu, ale mieliśmy wystarczającą sumę, by wyprawa mogła dojść do skutku. W praktyce oznaczało to, że będziemy mieli dziennie jakieś osiem dolarów na jedzenie, wejściówki i inne opłaty. Za osiem dolarów można kupić w USA trzy kawałki pizzy albo kanapkę w Subwayu. Niby niedużo, ale kiedy zaopatrujesz się w najtańszych marketach, nie wygląda to już tak źle.

Nasz amerykański sen powoli zaczynał się ziszczać.

TRASA

Trudno jest z góry dokładnie zaplanować trasę wyprawy trwającej prawie 100 dni. Poza tym przecież nikt chyba nie lubi mieć planu określonego w najmniejszych detalach. Lepiej decydować z dnia na dzień, czy zostajemy gdzieś na dłużej, czy raczej szybko uciekamy dalej. Trzeba jednak mieć jakieś założenia, więc ustaliliśmy wstępną trasę, która zamierzaliśmy modyfikować podczas wyprawy.

Nowy Jork, gdzie mieliśmy odebrać busa, był zarówno początkowym, jak i końcowym punktem naszej podróży. Po opuszczeniu „Wielkiego Jabłka” planowaliśmy jechać Wschodnim Wybrzeżem przez Connecticut aż do Bostonu, stamtąd do Kanady na dwa lub trzy tygodnie, a potem, zahaczając o wodospad Niagara, wrócić do USA i odwiedzić Chicago. Stamtąd chcieliśmy ruszyć na zachód, zobaczyć Górę Rushmore i dotrzeć do słynnego parku Yellowstone, a następnie udać się w kierunku Zachodniego Wybrzeża przez Góry Skaliste i ojczyznę Wielkiej Stopy, a potem wśród olbrzymich sekwoi − do Kalifornii. W Kalifornii i okolicach mieliśmy zwiedzić: San Francisco, Los Angeles i Hollywood, Las Vegas, Route 66, Wielki Kanion, Monument Valley, Death Valley i cały Dziki Zachód. Następnie, przez San Diego, chcieliśmy się udać do północnego Meksyku, gdzie planowaliśmy spędzić dwa–trzy tygodnie, przez Nowy Meksyk i Roswell wrócić do USA, by przejechać przez Teksas, odwiedzić centrum kontroli lotów w Houston i udać się na Wschód w kierunku Florydy, zaliczając po drodze Nowy Orlean. Z Florydy mieliśmy jechać na północ, znowu Wschodnim Wybrzeżem, aż do Nowego Jorku, skąd planowaliśmy wysłać busa w podróż powrotną do Polski.

Z naszych wyliczeń wynikało, że będziemy mieli do zrobienia jakieś 25 tysięcy kilometrów, co przy trzech miesiącach daje średnio 200 kilometrów dziennie. Biorąc pod uwagę możliwości Supertrampa, nie było to mało.

PODRÓŻ – NOWY START

Podróżowanie nauczyło mnie wielu rzeczy, między innymi tego, że warto zacząć zwiedzać świat jak najwcześniej. Najlepiej jeszcze przed maturą, a jeśli to niemożliwe, zaraz po niej. Nie warto wydawać pieniędzy na nowe tablety i telefony, imprezowanie również można odpuścić; jestem też pewien, że każdy młody człowiek poradzi sobie bez markowych ciuchów i nowego samochodu. Na te wszystkie fajne rzeczy przyjdzie czas później. Młodość powinna minąć na podróżowaniu. Dlaczego? Bo później zabraknie na nie czasu. Zacznie się praca z pieczołowicie wyliczanymi dniami urlopu, że o obowiązkach rodzinnych nie wspomnę. Jeśli nie będziemy podróżować za młodu, nigdy tego nie zrobimy.

Organizacja wakacji trwających trzy miesiące to dość karkołomne zadanie – także dlatego, że żaden szef nie dałby pracownikowi tak długiego urlopu. O ewentualnej nieobecności na studiach też nie warto wspominać. Na szczęście wszyscy byliśmy studentami, nasze wakacje trwały trzy miesiące, więc wyprawę zaplanowaliśmy dokładnie na czas przerwy w nauce. Z pracą nie było już tak łatwo – trzeba było ją po prostu rzucić. Znajomi pukali się w głowę, po cichu jednak na pewno nam zazdroszcząc.

Nic nie przychodzi darmo. Dla każdego z nas wyjazd oznaczał poświęcenie i zmianę dotychczasowego stylu życia. Alex musiała zrezygnować z zatrudnienia w prestiżowej firmie, w której pracowała przez ostatnie kilka lat. Nigdy już tam nie wróciła. Wojtek rzucił robotę w redakcji małego świdnickiego portalu, nie wiedząc, czy po powrocie znów znajdzie tam zatrudnienie. Nie mieli wątpliwości, że było warto. W końcu robiliśmy coś niezwykłego, co mieliśmy nadzieję wspominać przez resztę naszego życia.

Z perspektywy czasu możemy potwierdzić, że były to dobre decyzje. Taka wyprawa i rezygnacja z dotychczasowego trybu życia otwierała w przed nami zupełnie nowy rozdział. Podróże zmieniają człowieka nie tylko wewnętrznie. Wracając z wyprawy, jesteśmy innymi ludźmi, a świat też traktuje nas inaczej.

Podaję przykład pierwszy z brzegu: podróżującie, widzimy, jak można żyć i pracować w innych miejscach, jak znajdować szczęście i satysfakcję, nie mając tytułów, własnego biura i wysokich zarobków. A w naszym przypadku tak się składało, że zmiany zawsze wychodziły nam na dobre – znajdowaliśmy lepszą, ciekawszą i lepiej płatną pracę. Teraz przed każdą wyprawą rzucamy aktualne zajęcie, by po powrocie szukać nowego zatrudnienia. I zawsze znajdujemy!

Przed pierwszym wyjazdem byłem dostawcą pizzy, w kolejnych latach pracowałem jako grafik komputerowy, informatyk, automatyk i wykładowca. W moim przypadku rzucenie roboty nie było specjalnym problemem, bo doświadczenie podpowiadało mi, że nie ma się nad czym zastanawiać. Poza tym od kilku lat grafika komputerowa była moim dodatkowym zajęciem i wiedziałem, że zawsze będę miał jakieś zlecenia, a tym samym − źródło dochodu. Wydaje mi się nawet, że instynktownie i podświadomie kierowałem swoim życiem tak, aby znalazło się w nim miejsce na podróże.

Problemem okazały się studia. Gdy szykowaliśmy się do wyprawy przez Amerykę, byłem na piątym roku. Na mojej Alma Mater, czyli Politechnice Wrocławskiej, pozaliczałem wszystkie przedmioty, a od tytułu magistra inżyniera dzieliła mnie już tylko obrona, zaplanowana na przełom maja i czerwca, a więc tuż przed wyprawą. Niestety, mój kierunek finansowany był przez Unię Europejską i z przyczyn odgórnych terminy obron zostały przełożone na lipiec i sierpień, czyli dokładnie wtedy, gdy mieliśmy już być w Ameryce.

Dziekan do spraw studenckich powiedział, że jeśli nie obronię się w wyznaczonym czasie, to kiedy indziej nie będzie to możliwe. Unia zapewniała uczelni dofinansowanie za każdego studenta, lecz tylko pod warunkiem, że ten obroni się w terminie. Tłumaczenie zdało się na nic, nikogo nie obchodziła nasza wyprawa, musiałem się stawić na obronę i koniec. Prosiłem, błagałem. Dziekan odnosił się do mnie życzliwie, lecz miał związane ręce.

Przygotowując się do wyjazdu, musiałem pokonać wiele trudności i zawsze, z wsparciem reszty ekipy, znajdowałem właściwe rozwiązanie. Uporaliśmy się z transportem busa mimo niesolidnego Józia i niekompetencji firm transportowych. Wystaraliśmy się o wizy. Zdobyliśmy pieniądze. To wszystko nie mogło pójść na marne i… po raz pierwszy od wielu lat po prostu odpuściłem. Nie wyjazd, ale obronę. Uznałem, że jeśli mam kiedyś zostać magistrem, to i tak zostanę, a przygodę w Ameryce chcę przeżyć już teraz. Czy żałowałem tej decyzji? Ani przez chwilę!

Wyprawa

U GÓRALI

Chicago, IL

W głośnikach rozbrzmiał głos pilota:

− Drodzy państwo, za chwilę lądujemy w Chicago, prosimy przestawić zegarki, jest godzina 10.24, a temperatura w Chicago wynosi 41 stopni. Witamy w USA i dziękujemy za wspólny lot.

Spojrzałem na zegarek, nieprzestawiany od wylotu z Polski. Wskazywał 17.24 – wychodziło na to, że przez lot i zmianę kilku stref czasowych nasza dzisiejsza doba będzie trwała 31 godzin.

Spojrzeliśmy przez okna. Już za chwilę mieliśmy postawić nogę na amerykańskiej ziemi!

Gdy tylko wyszliśmy z samolotu, przed odbiorem bagaży czekała nas jeszcze odprawa celna i rozmowa z urzędnikiem decydującym, czy i na jak długo wpuści nas do USA. Każdy z nas został skierowany do innego stanowiska i zaczęły się podchwytliwe pytania: o cel podróży, miejsce zatrzymania, wiek, kolor włosów, ilość pieniędzy, źródło ich pochodzenia i tak dalej. Pamiętam, jak bardzo się tego obawiałem. Ten pan z okienka o obojętnym wyrazie twarzy mógł zatrzymać mnie albo kogoś z ekipy tylko dlatego, że miał taki kaprys. Wystarczyło, że mu się nie spodobam. Na domiar złego wszystkie pytania były zadawane tak szybko, aby nie zostawić nam czasu do namysłu. Szczęśliwie po dziesięciu minutach rozmowy pan urzędnik bez mrugnięcia okiem wbił mi do paszportu półroczną wizę i powitał w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. I po strachu!

Zadowolony przeszedłem przez bramkę i zobaczyłem Alex, Pazia i Kubę czekających po drugiej stronie. Brakowało tylko Wojtka. Odwróciłem się i zobaczyłem jak urzędnik trzymający jego paszport prowadzi go gdzieś z poważną miną. Wojtek wyglądał na przerażonego. Wyglądało na to, że przedwcześnie się cieszyłem. Przeszedłem odprawę bez problemu, za to zapuszkowali mi brata.

Podbiegłem i zapytałem celnika, o co chodzi, ale pogonił mnie, każąc wrócić za bramki. Minęło dziesięć minut, pół godziny, godzina… Zaniepokojeni czekaliśmy w hali, w której odbiera się bagaże, i wypatrywaliśmy Wojtka. Zostały już tylko torby. Wszyscy inni pasażerowie wyszli. W głowie pojawiły się niewesołe pytania. Co jeśli rzeczywiście go zawrócą? Albo aresztują, bo jest podobny do kogoś poszukiwanego? (Równie dobrze mogliby go wyprowadzić innym wyjściem, a my spędzilibyśmy trzy miesiące czekając na darmo na płycie lotniska). Najgorsze, że żaden z nas nie wiedział, co robić w takiej sytuacji.

− Pewnie już go cofnęli do Polski. Może wiedzą, że dużo Polaków przylatuje tu pracować na czarno i profilaktycznie nie wpuszczają co piątego? I tak nic nie zrobimy, lepiej zabierzmy się z lotniska, bo i nas zatrzymają – Kuba zaproponował rozsądne, choć okrutne rozwiązanie. Próbował je zresztą łagodzić: – Spróbujemy się z nim potem skontaktować. Przecież stojąc tutaj, i tak mu nie pomożemy.

− Nigdzie nie idziemy! − stwierdziłem kategorycznie. − Stoimy tu, dopóki sami czegoś nam nie powiedzą…

Paziu po swojemu próbował rozładować napięcie:

− No właśnie. Wojtek Wojtkiem, ale sprzętu szkoda. W końcu Wojtek ma przy sobie naszego jedynego laptopa i kamerę.

Miałem mętlik w głowie. Co jeśli każą mu wracać do Polski? Słyszeliśmy przecież wiele takich historii. I czemu nie odbiera telefonu? A przede wszystkim – czemu nikt nas o niczym nie informuje? Pogrążyłem się w niewesołych rozmyślaniach. Nagle za naszymi plecami rozległ się znajomy głos:

− No! Już myślałem, że spisaliście mnie na straty! – rzucił wesoło idący w naszą stronę Wojtek.

− Gdzieś ty był?! – dopytywaliśmy jeden przez drugiego.

− Zestresowałem się podczas odpowiadania na pytania i niechcący powiedziałem, że mam tylko 100 dolarów na cztery miesiące − tłumaczył gorączkowo. Widzieliśmy jak schodzi z niego stres. − Chodziło mi o to, że tyle mam przy sobie, w portfelu, a oni pewnie pomyśleli, że przyleciałem na turystycznej wizie, mając 100 dolarów, i będę chciał nielegalnie pracować w Stanach. Zanim zacząłem się tłumaczyć, urzędnikowi już coś się nie spodobało. Zabrał mi paszport i zaprowadził mnie do pokoju, który wyglądał jak poczekalnia dla terrorystów i nielegalnych imigrantów. Posadzili mnie obok Hindusów, Arabów, Afroamerykanów i Meksykanów. Było tam też tych dwóch Polaków, których poznaliśmy wczoraj w Helsinkach. Cali we łzach, powiedzieli, że odsyłają ich do Polski, bo wydało się, że podczas ostatniego pobytu w Stanach pracowali na czarno. Po godzinie wyczytali moje nazwisko i zaczęli zadawać jakieś głupie pytania: „Co robisz w Ameryce? Czy jesteś terrorystą? Czy masz narkotyki?”… zupełnie jak w filmie. Zacząłem im tłumaczyć, co i jak, pokazałem koszulkę i „National Geographic”, ten z artykułem o naszej wyprawie. Wtedy od razu zmienili ton. Pogadaliśmy jeszcze z pięć minut i mnie puścili… No dobra, chodźmy już! Może ktoś zechce odebrać nas z lotniska?

W ten sposób zorientowaliśmy się, że zapomnieliśmy o Tommym. Miał na nas czekać Polak, z którym kilka miesięcy temu nawiązaliśmy kontakt mailowy. Zaoferował, że nas odbierze i że będziemy mogli spędzić u niego jedną noc.

Wyszliśmy na zewnątrz i nagle spadła na nas fala niespodziewanego upału. Długie spodnie i bluzy, w których przylecieliśmy, kompletnie nie pasowały do 40-stopniowego gorąca.

Tommy okazał się ogromnym facetem o długich włosach i szerokim uśmiechu. Upewnił się, że jesteśmy tymi, których oczekuje, i zaraz się ucieszył:

− Witajcie w Ameryce, mordy wy moje! Już myślałem, że zmieniliście zdanie i polecieliście od razu do Meksyku. Dawajcie bagaże i wsiadamy do auta, bo tu humid za duży.

− Humid? – zapytałem.

− No, humid… Czyli ta, no… wilgotność. Przekracza 90 procent, a rano było ponad 40 stopni. Za dużo, żeby wychodzić z klimy.

Zapakowaliśmy się w sześć osób do pięcioosobowego auta Tommy’ego, wielkie torby biorąc na kolana. Prawie nie było nas zza nich widać.

– To gdzie jedziemy, Tommy? Do ciebie? – zagadnąłem, wychylając czubek głowy zza torby.

– No właśnie nie do końca… Moi rodzice jednak nie pozwolili mi nikogo przyjąć. Wiecie, są nieufni wobec obcych. Nie to co ja. Ale gadałem z moim kumplem, Tomkiem, który powiedział, że możecie przenocować u niego, czyli nie ma stresu! A potem koniecznie musimy pojechać do downtown!

– Downtown? – ktoś z nas najwyraźniej nie znał tego słowa. Tommy zaraz wyjaśnił, co ma na myśli, a minę miał taką, jakbyśmy zapytali, jakiego koloru jest niebo albo czy w Stanach trawa również jest zielona:

– No centrum Chicago, z wielgachnymi wieżowcami!

W pół godziny dojechaliśmy pod dom Tomka, który mieszkał na typowym amerykańskim osiedlu – identyczne małe domki w równym rządku, przed każdym idealnie przystrzyżony trawnik, skrzynka na listy i czerwony hydrant. Oczywiście nigdzie nie było płotów, za to na co drugim domu dumnie powiewała flaga amerykańska.

W Chicago z góralami

Okazało się, że kumpel Tommy’ego również nazywa się Tommy. To znaczy Tomek. Mieliśmy dwóch facetów noszących to samo imię i żadnego nie znaliśmy. Tomek numer dwa, młody chłopak z włosami postawionymi na żelu, koszulką z napisem „Dubiel Party” i polską flagą w rękach – jeszcze większą niż ta, którą przygotował jego imiennik – najwyraźniej był zorientowany w sytuacji. Przywitał nas słowami:

– Siema! Jestem Dubiel. Chodźcie, zrobimy sobie zdjęcie na waszego bloga.

Odłożyliśmy torby, zapozowaliśmy, po czym weszliśmy do domu. Dubiel wynajmował lokum razem z siostrą – ona zajmowała piętro, on urzędował w piwnicy. Nie była to jednak taka piwnica, jakie mamy w Polsce – z ziemniakami, przetworami i rowerami: po prostu zwykłe piętro mieszkalne z kilkoma pokojami, kuchnią i łazienką. Okazało się, że zarówno Tommy, jak i Dubiel są góralami, pochodzą spod Zakopanego i do USA przyjechali kilkanaście lat temu. Dubiel pracował jako DJ i organizator imprez. Gdy pokazał nam swój pokój ze sprzętem i odpalił wszystkie głośniki, ziemia zadrżała pod naszymi stopami.

Dołączyło do nas jeszcze dwóch kolegów Dubiela – Paweł, który przedstawił się jako „Król Płytek”, oraz Tomek numer trzy. Zaczynałem się już w tym wszystkim gubić. Pozostawało jeszcze jedno pytanie: czemu Paweł zawdzięczał swój monarszy pseudonim? Tego nigdy się nie dowiedziałem. Po prostu, był królem i basta.

– No, to jak już wszyscy są, to przygotowałem coś specjalnie na tę okazję. Przywitamy was jak przystało na amerykańskich górali z Polski. Kto ma ochotę na 35-letnią whisky? – powiedział Dubiel i polał, nie czekając na odpowiedź.

Bardzo lubię górali. To dzielni, prawdomówni ludzie, którzy nie boją się żadnego wyzwania, a żadna praca nie jest dla nich za ciężka. Ale wódkę piją jak wodę i wydają się niezniszczalni. Ty leżysz pod stołem, oni dopiero się rozkręcają. W swoim życiu widziałem wielu pijących górali, lecz żadnego pijanego. Zrozumiałem, że stoimy przed poważnym wyzwaniem − i rzeczywiście tak było. Każdy łyk dosłownie wypalał wnętrzności, no ale któż odmówiłby takiego ekskluzywnego powitania? Opowiedzieliśmy góralom o naszych planach związanych z trasą, a oni podpowiadali nam, gdzie koniecznie powinniśmy pojechać i co zobaczyć.

– Obowiązkowo Wielki Kanion i Dolina Monumentów. To amerykańskie must see – powiedział Dubiel i na dowód pokazał nam swoje zdjęcie z nartami, w zimowych ciuchach i z piwem w ręku. Oczywiście polskim.

Pomimo zmęczenia i zmiany strefy czasowej posiedzieliśmy z chłopakami do 5.00 rano. Opowiadali nam o początkach w Stanach, jak mieszkali po sześciu w jednym pokoju i chwytali się każdej, najgorszej nawet roboty. Odśnieżali dachy i pracowali przy wyburzeniach. Powoli, miesiąc po miesiącu, wrastali w nową rzeczywistość. Do przodu pchały ich marzenia i upór właściwy góralom. Teraz każdy może o sobie powiedzieć, że jest człowiekiem sukcesu. Wszyscy uważali się jednocześnie za Polaków, górali, ale i Amerykanów. Słuchaliśmy zafascynowani. Adrenalina związana z rozpoczęciem wyprawy i pierwszym dniem w USA zwyczajnie nie pozwalała nam odczuć zmęczenia. Mimo to zasnąłem natychmiast, gdy tylko przyłożyłem głowę do poduszki.

Umówiliśmy się, że rano Tomek zawiezie nas na przedmieścia Chicago, gdzie mieliśmy złapać stopa do Nowego Jorku, by odebrać busa. Naszym gospodarzom pomysł wydawał się nieco szalony i, niestety, mieli rację. Okazało się, że droga jest trochę dłuższa, niż się nam wydawało. Gdy patrzyliśmy na mapę, wyglądało to jak odległość jak z Wrocławia do Krakowa, a w rzeczywistości było to ponad 1400 kilometrów! Przy tym musieliśmy pokonać ten dystans w zaledwie dwa dni. Mieliśmy bowiem wyznaczony termin odbioru Supertrampa, a za każdy dzień spóźnienia musielibyśmy zapłacić karę w wysokości kilkuset dolarów.

Rano Dubiel gdzieś wybył. Nie zostawił żadnej kartki, więc uznaliśmy, że trzeba będzie na niego zaczekać, a tymczasem ruszyliśmy na poszukiwania sklepu, żeby kupić coś na śniadanie.

W dzielnicy, w której się znajdywaliśmy, Newcastle, mieszkało wielu Polaków. Gdy wyszliśmy z osiedla domków, skręciliśmy w główną, bardzo szeroką ulicę. Koło nas przejeżdżały same duże samochody – SUV-y, vany. Cóż, w USA paliwo jest dwa razy tańsze niż u nas, więc mieszkańcy mogą sobie pozwolić na takie potwory palące nawet po 20 litrów.

Światła na skrzyżowaniach, hydranty, znaki, parterowe budynki sklepów jak z westernów, samochody, skrzynki z darmowymi gazetami – wszystko wyglądało dokładnie jak na filmach. No, może dopóki nie zaczęliśmy się przyglądać sklepowym szyldom. Większość z nich była dwujęzyczna, z napisami po angielsku i polsku. No, prawie po polsku: wypatrzyliśmy takie cuda jak „polski piwo” i „hairdresser damsko-męski”.

Polskie akcenty w Chicago

W markecie wypatrzyliśmy takie produkty jak polska woda mineralna, chleb z polskiej piekarni, a nawet mrożone polskie pierogi. Kupiliśmy chleb za dwa dolary, dżem za półtora dolara, sok za trzy i wróciliśmy do domu Tomka. Gospodarz pojawił się, gdy jedliśmy śniadanie:

– Chodźcie na zewnątrz, muszę wam coś pokazać! – krzyknął w drzwiach i wybiegł przed dom, a my ruszyliśmy za nim.

Kiedy wyszliśmy na zewnątrz, Tomek siedział na masce czarnego eleganckiego chevroleta i obracał pękiem kluczyków dookoła palca.

– Wczoraj mówiliście, że chcecie jechać do Nowego Jorku autostopem. Średnio mi się podoba ten pomysł. Tu nikt nie zabiera autostopowiczów, a jeśli już zabiera, to zazwyczaj jest świrem, który potem morduje ich na pustyni. Tak czy owak, nie pozwolę moim polskim przyjaciołom zginąć w pierwszych dniach wyprawy, więc wypożyczyłem wam samochód. Dla mnie to grosze, bo współpracuję z wypożyczalnią, biorę od nich limuzyny na imprezy, a wy przynajmniej przejedziecie się jak ludzie, z klimą. Tylko macie maksymalnie 24 godziny, żeby oddać go w Nowym Jorku. Czemu robicie takie zdziwione miny? Wsiadajcie! W odtwarzaczu macie moją składankę z góralskimi kawałkami.

Nie mogąc uwierzyć w to, co się dzieje, szybko skończyliśmy śniadanie, zabraliśmy torby, wyściskaliśmy Dubiela i wskoczyliśmy do auta. Byłem naprawdę zaskoczony. Przecież nie znaliśmy tego człowieka, a on wiedział o nas tyle, co zdołaliśmy mu powiedzieć podczas wczorajszej popijawy. Nie znał nawet naszej strony, nie czytał książki, byliśmy dla niego nikim więcej jak grupą zagubionych młodych ludzi z Polski. A jednak nam pomógł, zupełnie bezinteresownie.

Pożegnaliśmy się serdecznie. Przekręciłem kluczyk w stacyjce. Po kilku minutach krążenia podmiejskimi uliczkami znaleźliśmy się na autostradzie. Autostrada znaczy tutaj coś innego niż w Polsce czy nawet na Zachodzie Europy. Amerykańska autostrada jest po prostu gargantuiczna! Mowa o drodze szerokiej, idealnie prostej i równiutkiej jak stolnica, z pasem zieleni pośrodku, przez który czasem nie widać nawet samochodów jadących w przeciwnym kierunku. Przez Indianę, Ohio i Pensylwanię mknęliśmy jak szaleni. Nie mieliśmy czasu na zwiedzanie, ale wiedzieliśmy, że za kilka tygodni pokonamy tę samą drogę busem i wtedy sobie odbijemy!

PIESZO NA TIMES SQUARE

Nowy Jork, NY

Mamy szczęście do pastorów. Jeden pomógł nam kiedyś w Szwajcarii, a na drugiego trafiliśmy w Nowym Jorku. Przed wyprawą spodziewaliśmy się, że odbiór busa i załatwienie formalności z ubezpieczeniem mogą się przedłużyć. Zaczęliśmy więc szukać w internecie kontaktów z Polonią i w ten sposób Alex trafiła na pastora Marka, który zgodził się nas przenocować, dopóki nie odbierzemy samochodu.

Pamiętacie, jak pastor David wręczył wujkowi Jurkowi zaklejoną kopertę i poprosił, by otworzyć ją dopiero za granicą? Stało się to w Szwajcarii, podczas naszej pierwszej wyprawy po Europie. Oczywiście chłopaki otworzyli kopertę natychmiast po przekroczeniu granicy. W środku znaleźli wiadomość: „Dziękuję Wam za Wasze dobre serca i za to, że przyjechaliście pomóc chłopakom. Szczęśliwego powrotu!” – a także kilkaset euro na paliwo.

Nowy Jork naprawdę nigdy nie zasypia. Gdy bladym świtem dotarliśmy pod Manhattan, uderzyły nas ogromna ilość świateł i tłumy przewalające się ulicami. Wszystko wydawało się większe – od domów, przez psy wyprowadzane na krótkich smyczach, aż po ich właścicieli, potężnych facetów o szerokich biodrach, w przepoconych koszulach na szerokich plecach. Każdy z nas chciał wysiąść i przejść choćby parę przecznic. Na to jednak nie było czasu. Pojechaliśmy od razu na drugą stronę rzeki Hudson, do New Jersey, gdzie byliśmy umówieni z pastorem.

Pastor zawsze kojarzył mi się ze starszym siwym gościem w sweterku. Myślałem, że jego szwajcarski odpowiednik był wyjątkiem. Jakież było nasze zdziwienie, kiedy naprzeciw nam wyszedł młody, modnie ubrany mężczyzna w ciemnych okularach, z rasowym psem na smyczy. Był to właśnie pastor Marek, prywatnie wielki fan Apple’a i Starbucksa.

– Witajcie! Mam nadzieje, że jesteście głodni, bo Kasia czeka już ze śniadaniem – powiedział na powitanie. Ruszyliśmy do jego domu.

Przywitaliśmy się z Kasią, żoną pastora, i siedliśmy do stołu, a Marek zaczął nam o sobie opowiadać. On, Kasia i ich pies Miko żyli w uroczym mieszkanku na poddaszu kościoła w koreańskiej dzielnicy Pallisades Park i choć nie dysponowali wystarczającą ilością miejsca, by przyjąć aż pięcioro gości, postanowili nas zaprosić i udostępnić nam niewielki salonik połączony z kuchnią. Okazali nam życzliwość zupełnie bezinteresownie. Gdyby nie oni, musielibyśmy koczować w jakimś parku bez namiotów i śpiworów albo zapłacić za hostel, na co przy naszym skromnym budżecie nie mogliśmy sobie pozwolić.

Mimo że jechaliśmy całą noc, ciekawość wygrała ze zmęczeniem. Chcieliśmy zobaczyć Nowy Jork! Zjedliśmy śniadanie tak szybko, jak tylko się dało, i już po chwili staliśmy w drzwiach, czekając na pastora. Z New Jersey zawiózł nas pod most Waszyngtona, który przecina rzekę Hudson i prowadzi ku północnemu Manhattanowi, gdzie toczy się akcja większości filmów rozgrywających się w Nowym Jorku.

Niestety, nasz dzienny, ośmiodolarowy budżet okazał się niewystarczający na korzystanie z nowojorskiego metra, więc postanowiliśmy zwiedzić wszystko pieszo. Oczywiście nie spodziewaliśmy się, że jedna dzielnica może być aż tak olbrzymia.

Most Waszyngtona ma dwa poziomy i jest niesłychanie długi – przejście go zajęło nam ponad 20 minut, ale po drodze mogliśmy podziwiać panoramę miasta. Następnie ruszyliśmy na południe, w kierunku Central Parku.

Przez prawie dwie godziny nie spotkaliśmy ani jednego białego człowieka: dookoła nas przechadzali się sami czarnoskórzy i Latynosi. Zysiek zapytał pierwszego przechodnia, co to za dzielnica. Podczas rozmowy – nawet z obcymi – miał w zwyczaju stawać tak blisko, że człowiek czuł na twarzy jego oddech. Dodatkowo spoglądał ludziom prosto w oczy, co najwyraźniej nie spodobało się Latynosowi z wielkim Jezusem wytatuowanym na ramieniu.

− Harlem, białasie – odpowiedział i wyszczerzył złote zęby.

− A czy to czasem nie przed Harlemem ostrzegał nas Tommy? – spytał po chwili Kuba.

Faktycznie, Tommy wspominał nam o jakichś dzielnicach, do których lepiej się nie zapuszczać, ale któż by to spamiętał? Innej drogi nie znaliśmy, więc nie było co się zastanawiać, szczególnie że Harlem wyglądał niezwykle ciekawie. Szybko okazało się, że dzisiaj niewiele ma już wspólnego z dzielnicą, którą w latach 80. otaczała sława najgorszej, najbardziej niebezpiecznej części Nowego Jorku. Okazał się niemal sielski.

Na każdym kroku widać było zakłady fryzjerskie; przed każdym z nich siedzieli starsi Latynosi, grający w karty i wykrzykujący coś do siebie po hiszpańsku. Spoglądali na nas nieufnie. Na jednej z ulic spotkaliśmy grupkę Murzynów, rozwalających młotem hydrant (by zaraz potem, z dumnymi wyrazami twarzy, chłodzić się w tryskającej wodzie). Obok pobliskiego kościoła grupa kobiet, śpiewając, tańcząc i klaszcząc, robiła sobie próbę gospel.

Wreszcie dotarliśmy do Central Parku. Była niedziela i nowojorczycy tłumnie spacerowali po tej ogromnej, zielonej przestrzeni. Otaczały nas imponujące drapacze chmur. Poczuliśmy się jak w filmie. Ludzie opalali się, siedzieli na trawie z laptopami (tak, oczywiście tymi z jabłuszkiem), grali we frisbee, baseball i futbol amerykański, biegali, jeździli na rowerach i na rolkach. Afroamerykanie paradowali bez koszulek, odsłaniając muskularne torsy. Wyrzucali z siebie kaskady słów, niczym osiołek ze Shreka. Ruszyliśmy obejrzeć usytuowany w centrum parku pomnik króla Władysława Jagiełły. Niby o nim wiedzieliśmy, ale tu, w tej na wskroś amerykańskiej scenerii, robił wrażenie.

Central Park

Wreszcie, po ponad sześciu godzinach wędrówki, doszliśmy na Time Square, czyli najsłynniejsze skrzyżowania świata, pełne świateł, reklam, ludzi i samochodów. Zrobiliśmy setki zdjęć i wylądowaliśmy na olbrzymim telebimie, uchwyceni przez podłączoną do niego kamerę. Po drodze kupiliśmy kartę z amerykańskim numerem i udało mi się dodzwonić do portu, gdzie jednak czekały nas nie najlepsze wieści.

Times Square

Nagi kowboj

Busa jeszcze nie było. Mało tego, nikt nie wiedział, gdzie się w tym momencie znajdują zarówno samochód, jak i transportujący go statek. Mieliśmy zadzwonić za kilka dni.

Niezawodny Paziu próbował nas pocieszać:

− Przynajmniej będzie więcej czasu na zwiedzanie Nowego Jorku.

Zwiesiliśmy jednak nosy na kwintę. Mimo wszystko to nie był dobry dzień. Powróciły smutne wątpliwości. Bus przecież mógł popłynąć gdzie indziej. Co jeśli nie przeszedł odprawy, czy czegoś podobnego, i tkwi gdzieś na cle? Następny dzień miał przynieść odpowiedź.

„SIEMA!

WELCOME TO NEW YORK!”

Nowy Jork, NY

Gdy wróciliśmy do naszego „amerykańskiego” pastora, a on dowiedział się, że dotarliśmy do Time Square i z powrotem na piechotę, i to przez Harlem, był przerażony. Postanowił udzielić nam reprymendy:

– Ooo, tak? – miał zwyczaj zaczynania wypowiedzi od tego sformułowania. – Przecież to jest kilkanaście kilometrów w jedną stronę! I jeszcze Harlem! Jedna z najgorszych dzielnic w całych Stanach! Tam biali z auta nie wysiadają, bo można już do niego z powrotem nie wsiąść! To piękny kraj, ale trzeba wiedzieć, gdzie nie należy się zapuszczać.

Nowy Jork

No cóż, niewiedza to jednak wspaniała rzecz. Potem pastor Marek zawiózł nas na Most Waszyngtona i wysłał na Dolny Manhattan, tym razem wręczając nam bilety na metro. Po drodze powiedział nam też, że w amerykańskich miastach dobrze jest przestrzegać zasady „pięciu dolarów”. W razie napadu warto mieć w zewnętrznej kieszeni przygotowaną taką właśnie kwotę dla bandziora, który może na nas wyskoczyć z nożem w najmniej spodziewanym momencie. Od tamtego czasu zawsze mam przy sobie drugi, „fałszywy” portfel, a w nim owo pięć dolarów oraz zawiniątko ze starymi polskimi pieniędzmi – mało kto wie, że są już nieaktualne, a „20 tysięcy złotych” robi wrażenie.

Jak powszechnie wiadomo, ulice w Nowym Jorku są numerowane: podłużne to „avenues” (aleje), a poprzeczne – „streets” (ulice), dzięki czemu odnalazłby się tu nawet szympans, a każdy adres jest prosty – na przykład: „na rogu 35 i 5 Alei” (czyli jeśli jesteśmy na 32., to musimy przejść tylko trzy ulice do tej z numerem 35).

Ruch na skrzyżowaniach również wygląda ciekawie. Po pierwsze w prawo można skręcać na czerwonym. Nikt też nie robi problemu z przechodzenia przez przejście dla pieszych na czerwonym świetle, a jeśli na skrzyżowaniu nie ma świateł, to znaki „stop” umieszczone są ze wszystkich stron. Pierwszeństwo ma ten, kto podjedzie pierwszy. Ciekawe, jak takie rozwiązanie sprawdziłoby się w Polsce? Zapewne jak zwykle – miasta zatkałyby się jeszcze bardziej, a wściekli kierowcy wrzeszczeliby na siebie i trąbili klaksonami jak szaleni. Nowy Jork jest głośny, lecz nie chamski, dynamiczny, ale nie nerwowy.

Widzieliśmy w Nowym Jorku wiele pięknych rzeczy, niemniej największa atrakcja była dopiero przed nami. Mowa oczywiście o Statui Wolności. Żaden z nas nie darowałby sobie, gdybyśmy ją odpuścili. Aby się tam dostać, musieliśmy przejść przez Wall Street, centrum globalnej finansjery. Zadzieraliśmy głowy, usiłując dostrzec szczyty drapaczy chmur, znanych nam doskonale z wielu filmów. Tyle że w filmach zawsze ktoś skakał z najwyższego piętra… A tu panowała atmosfera podniosłości. Mężczyźni w drogich garniturach wchodzili do budynków i wychodzili z nich ze skórzanymi teczkami w rękach. Każdy rozmawiał przez blackberry. Zegarki na przegubach ich nadgarstków musiały kosztować więcej niż cała nasza wyprawa. Zastanawiałem się, czy są szczęśliwi i czy którykolwiek z nich wybrałby się tak jak my, na wyprawę prosto przed siebie.

Żeby zobaczyć Statuę Wolności z bliska, trzeba wypłynąć z Manhattanu. Statek wycieczkowy jest drogi, więc zaczęliśmy się zastanawiać nad alternatywą. Zapytaliśmy pierwszą napotkaną osobę, czy zna jakiś sposób, by dostać się do pomnika bez płacenia. Koniec języka za przewodnika! Okazało się że na Staten Island pływa darmowy prom pracowniczy, z którego doskonale widać interesujący nas obiekt.

Weszliśmy zatem na prom, udając pracowników. Po chwili wypłynęliśmy z portu, a naszym oczom ukazała się panorama Manhattanu, z fantazyjnymi dachami budynków, spomiędzy których sterczały drapacze chmur. Nie mogliśmy uwierzyć, że naprawdę tu jesteśmy! Z promu idealnie było widać Statuę, ale wydała się nam dużo mniejsza, niż sądziliśmy, niemniej i tak prezentowała się imponująco – to w końcu prawdziwy symbol amerykańskiej potęgi, choć także nieco naiwnej wiary w swobody obywatelskie.

Statua Wolności

Panorama Manhattanu

Po powrocie rozłożyliśmy mapę otrzymaną od pastora i postanowiliśmy się udać do Chinatown. Trudno w to uwierzyć, ale dosłownie w ciągu kilku minut wszystkie napisy informacyjne zmieniły się na chińskie, nawet znaki drogowe, logo Citi Banku i McDonalda. Teleportowaliśmy się do Azji! Wszędzie kręcili się ruchliwi Chińczycy. Każdy coś mówił, coś niósł, coś komuś pokazywał. Otaczały nas orientalne potrawy, stragany, lampiony i papierowe smoki. Za dwa dolary było można zjeść ryż z mięsem (baliśmy się pytać, co to za mięso…), napić się soku prosto z kokosa czy spróbować słynnego smoczego owocu.

Nieopodal zaczyna się włoska dzielnica – Little Italy, gdzie nawet słupy są w kolorze włoskiej flagi. Kiedy niespiesznie się tam przechadzaliśmy, podbiegł do nas facet w koszuli w kratę i czapce baseballówce i zakrzyknął:

– Siema! Welcome to New York, guys! Jestem Michael, pisałem do was na blogu. Śledzę waszą wyprawę i widziałem, że trafiliście wreszcie do Nowego Jorku! Tylko tak jak wam pisałem: zwiedzacie miasto nie tak jak trzeba, chodzicie po standardowych must see, a tu jest pełno ciekawszych miejsc. No i za mało na waszej stronie zdjęć, ja wam zaraz kupię telefon z internetem! Albo lepiej! Dam wam swój, mam ich kilka i nie potrzebuję wszystkich. Będziecie wrzucać wszystko online! Powinniście robić zdjęcia każdego kamyka na ziemi, każdej puszki i wrzucać je na Facebooka! Ludzie tego chcą! Chcą zobaczyć Amerykę! You know what I am saying?

Słuchaliśmy tego potoku słów zaskoczeni i lekko rozbawieni. Michael sprawiał wrażenie – a na pewno chciał je sprawiać – jakby był rodowitym nowojorczykiem.

– Chodźcie, pokażę wam Nowy Jork, jakiego sami nie zobaczycie.

Nie kojarzyliśmy co prawda, by pisał do nas ktokolwiek z Nowego Jorku, ale lepszy trochę szalony przewodnik niż żaden, więc żadne z nas nie protestowało. Przeciwnie – byliśmy bardzo ciekawi, co też możemy zobaczyć oprowadzani przez kogoś stąd.

Najpierw Michael zabrał nas do liczącego 150 lat irlandzkiego pubu McSorley. W środku wisiały dziesiątki obrazów, plakatów i wycinków z gazet, trąbki, butelki, a na suficie umieszczono koła od starych modeli samochodów. Michael zamówił dla wszystkich piwo. Z miną właściciela całego miasta zaczął opowiadać:

− Gdy byłem tu ostatnio, pub był większy, a na ścianach wisiało więcej starych zdjęć… Chcecie jeszcze piwo? No, mówcie, jeśli chcecie, to jeszcze kupię, mam pieniędzy jak lodu. Ty – wskazał na Wojtka – chcesz piwo albo whisky?

− No nie wiem… – Wojtek był trochę zaskoczony.

− A kto ma wiedzieć? Ja mam wiedzieć? – rzucił Michael i nie czekając na odpowiedź, wstał. – Widzieliście kibel? Ma z 200 lat, leje się prosto na ścianę. Musicie zobaczyć kibel!

Zniknął za drzwiami prowadzącymi do tej niesamowitej toalety. Kiedy wyszedł, od razu ruszył w kierunku wyjścia.

− Lecimy dalej!

Nie wypiliśmy nawet piwa i pragnęliśmy odpocząć po kilkugodzinnym zwiedzaniu miasta. Michael nie chciał jednak o tym słyszeć.

− Zostawcie to, gdzie indziej kupię wam nowe, nie będziecie spijać resztek – rzucił szybko i już był za drzwiami.

Oszołomieni ruszyliśmy za nim. Przeszliśmy kilka ulic w kierunku „salonu fryzjerskiego z ponad setką fryzjerów”, jak to określił Michael. Weszliśmy. Pomieszczenie faktycznie było ogromne, ale fryzjerów pracowało tam „ledwie” kilkunastu.

Z Michaelem pod pubem McSorley

− Jak byłem tu ostatnio, wszystko było większe. Fryzjerów też widziałem więcej… Chyba coś zmniejszyli… No dobra! Chcecie sobie zrobić zdjęcie? Siadajcie, to cyknę wam fotkę. – Wyrwał mi aparat i zaczął robić nam zdjęcia na fotelach fryzjerskich. – No, już, idziemy dalej!

Wybiegł bez słowa, a my ruszyliśmy za nim. Wkrótce dotarliśmy pod najwyższy budynek w Nowym Jorku, czyli Empire State Building, i wjechaliśmy windą na 86 piętro. „Wjechaliśmy” to mało powiedziane. Winda pędziła jak pocisk i dosłownie wbiło nas w podłogę.

W końcu wyszliśmy na taras widokowy i wychyliliśmy się przez barierkę. Pode mną ugięły się nogi. Jak wysoko! Przez godzinę chodziliśmy dookoła, podziwiając widoki, a Michael opowiadał nam nowojorskie legendy miejskie. Najbardziej spodobała nam się ta o aligatorach. Wśród mieszkańców Nowego Jorku panowała kiedyś moda na przywożenie z Florydy, w charakterze pamiątki, małych aligatorów. Wszystko wydawało się w porządku, dopóki gad był wielkości jaszczurki i cieszył swą obecnością dzieci, siedząc w akwarium, ale gdy dorastał, robił się… nieco za duży. Rodzice spuszczali więc młodziutkie aligatorki w toalecie, chcąc w prosty sposób pozbyć się kłopotu. Gady ponoć do dziś żyją w miejskich kanałach.

− Ale rząd to ukrywa, nie chcą siać paniki – stwierdził Michael swoim nieznoszącym sprzeciwu głosem, na dowód tego pokazując nam na telefonie słabe jakościowo zdjęcia aligatorów biegających po ciemnych uliczkach Nowego Jorku.

Bez przerwy rozglądał się na wszystkie strony, jakby czegoś się obawiał. Jak nakręcony opowiadał o swoich samochodach, porsche i lamborghini. Usiłowałem jakoś dyskretnie porozumieć się z chłopakami. Co jeśli Michael przyczepi się do nas na stałe albo wciągnie nas w jakieś kłopoty? Sprawa rozwiązała się sama, tak samo dziwnie jak dziwny był nasz przewodnik.

Pod Empire State Building Michael jakoś stracił zapał i niewiele mówił. Dał nam do zrozumienia, że zaraz znajdzie dla nas jakąś atrakcję. Pokaże cuda zasłonięte przed oczyma zwyczajnych zwiedzających. Nagle, kiedy mijała nas czwórka turystów rozmawiających po francusku, Michael klepnął mnie w ramię, krzyknął: „Mam nadzieję, że wszystko wam się podobało!”, i popędził za Francuzami. Chwilę później już ich zaczepiał, coś opowiadał i ciągnął ich w najbliższą przecznicę.

Manhattan nocą, widok z Empire State Building

Usiłując dociec, kim właściwie był ten facet i czego od nas oczekiwał, powróciliśmy na Time Square. Tym razem chcieliśmy zobaczyć, jak wygląda nocą. Oczywiście, nie potrzeba tu żadnej lampy, bo i tak jest równie jasno jak w dzień, i podobnie jak w dzień kłębi się tu tłum ludzi. W końcu Time Square nigdy nie zasypia.

Marek powiedział nam wcześniej, że ostatni autobus do New Jersey odjeżdża o 1.30, ale straciliśmy rachubę i kiedy spojrzeliśmy na zegarek, okazało się, że jest 1.15. Pędem ruszyliśmy w kierunku podziemnego dworca na rogu 42 ulicy i 8 alei. Zziajani przebiliśmy się przez kilka zatłoczonych ulic Manhattanu, lekceważąc wszystkie czerwone światła i nerwowo spoglądających na nas policjantów. Zdążyliśmy w ostatniej chwili. Wpadliśmy do autobusu, powoli ruszającego w kierunku New Jersey.

Po drodze wpatrywaliśmy się w panoramę rozświetlonego Manhattanu, zastanawiając się, ile prawdy było w historii o krokodylach. Prawie na pewno była to tylko kolejna miejska legenda, jak ta o czarnej wołdze porywającej dzieci w co większych polskich miastach. Niemniej, wracając na plebanię, zerkaliśmy na boki, wypatrując w zakamarkach jakiegoś pełnego zębów gadziego pyska. Trochę dla żartu, a trochę nie… Nowy Jork okazał się także miastem opowieści.

PAMIĘĆ O 11 WRZEŚNIA

Nowy Jork, NY

Brak wiadomości o losach busa dał nam kolejny dzień, który przeznaczyliśmy na zwiedzanie. Przewodnik też się znalazł. Zaraz rano zadzwonił Michael i zaoferował nam swoje towarzystwo. Nikt nie pytał go o efekt spotkania z Francuzami. Pastor Marek również miał ochotę na wycieczkę.

Tego dnia postanowiliśmy pojechać na Brooklyn. Wyruszyliśmy autobusem z Pallisade Park. Na miejscu czekał na nas Michael w starym rozklekotanym fordzie. Trochę nam się to nie zgadzało z opowieściami o jego wspaniałych samochodach.

− A gdzie porsche, o którym tyle mówiłeś? – zapytał Kuba.

Michael zaraz się stropił.

− Eee… Porshe i lamborghini stoją w garażu – Michael najwyraźniej zapomniał o swojej poprzedniej historii. – Tu nie jeździ się takimi autami, bo ci poobijają, więc przyjeżdżam fordziakiem.

Najpierw zabrał nas do dzielnicy rosyjskiej i żydowskiej. Chyba stwierdził, że nigdy w życiu nie widzieliśmy na żywo Rosjanina lub Żyda, więc kiedy jakiś pojawiał się w polu widzenia, hamował z piskiem, wrzeszcząc:

− Widziałeś Żyda? Rób zdjęcia! Szybko, szybko! – złościł się, widząc, że nie reagujemy. Robił się przy tym cały czerwony i machał rękami. – Tylko trzeba się spieszyć, bo ostatnio jak robiłem im zdjęcia, to obrzucili mnie kamieniami i wezwali gliny!

Najwyraźniej Rosjanie i Żydzi byli dla niego czymś niezwykłym, jak Marsjanie. Zignorowany przez nas, rozzłoszczony Michael cisnął gaz, ile wlazło. Był komiczny, ale miał dobre serce. Zabrał nas na brooklyńskie plaże, a potem pod olbrzymi most Verrazano (dwa poziomy i 12 pasów ruchu po sześć na każdym poziomie). Raz w roku można przejechać go rowerem podczas wycieczki organizowanej przez miasto. Bierze w niej udział przynajmniej 20 tysięcy ludzi.

Po osobliwym zwiedzaniu Brooklynu ruszyliśmy w dalszą drogę z pastorem Markiem i jego uroczą żoną Kasią. Najpierw pojechaliśmy do ich znajomego Jacka. Tam spędziliśmy czas na typowym amerykańskim barbecue, gdzie zjedliśmy prawdziwe wołowe burgery, nieporównywalne do namiastek z McDonalda. Potem Marek zabrał nas do Liberty State Park, skąd podziwialiśmy panoramę Manhattanu. W tym „widokówkowym” obrazie czegoś wyraźnie brakowało. Po chwili zorientowaliśmy się czego. Pastor pokazał nam miejsce, w którym znajdowały słynne wieże World Trade Center:

– 11 września stałem dokładnie tutaj, więc można powiedzieć, że miałem jeden z najlepszych widoków na tę tragedię. Oprowadzałem znajomych po parku i nagle usłyszeliśmy straszny huk. Kiedy się obróciliśmy, nie mogłem uwierzyć w to, co się działo. Samolot wbił się w jedną z wież. Początkowo myśleliśmy, że to wypadek, ale kiedy jakieś 20 minut później w drugą wieżę uderzył drugi samolot, stało się jasne, że ktoś to zaplanował. Mimo to wciąż nie mieliśmy pojęcia, co się wydarzyło. Wysiadły telefony, bo zbyt wiele osób naraz próbowało się skontaktować z najbliższymi. Olbrzymie chmury dymu unosiły się nad Manhattanem, a wszędzie było słychać syreny. Potem obie wieże zawaliły się. W telewizji podano, że miał miejsce atak terrorystyczny i że jeszcze jeden samolot uderzył w Pentagon. To była olbrzymia tragedia i nie jestem w stanie sobie wyobrazić, co kierowało ludźmi, którzy to zrobili…

Mimo że znaliśmy historię i rozmiar tragedii, dopiero widok miejsca, w którym przed 11 września 2001 roku stał imponujący symbol Nowego Jorku i całej Ameryki, pozwolił nam w pełni odczuć skalę tego nieszczęścia. W skupieniu słuchaliśmy słów Marka, pierwszego poznanego przez nas człowieka, który był naocznym świadkiem tamtych dramatycznych wydarzeń. Zobaczyliśmy jeszcze tablicę pamiątkową z nazwiskami i zdjęciami strażaków, którzy zginęli tamtego dnia, ratując innych. Przyglądałem się ich twarzom, rozmyślając o tym, jak kruche jest życie, i że każdy dzień może być ostatnim. Przecież ci ludzie nie mieli pojęcia, co stanie się w tamten „czarny” dzień. Po prostu przyszli do pracy.

Z pastorem Markiem

Potem pastor zabrał nas jeszcze do Central Parku, żeby pokazać miejsce śmierci Johna Lennona, następnie pod Rockefeller Center i wreszcie pod ważącego 3200 kilogramów złotego byka – Charging Bull – czyli symbol Wall Street.

– Pewnej nocy, bez żadnego pozwolenia, na Wall Street pojawiła się ta olbrzymia rzeźba – opowiadał Marek. – Policja chciała ją usunąć, ale mieszkańcom tak się spodobała, że nie pozwolili jej ruszyć i od tego czasu zdobi Wall Street. A w ogóle to ten byk przynosi szczęście. Trzeba go tylko złapać za te, no… jego bycze klejnoty.

Zgodnie uznaliśmy, że przez najbliższe trzy miesiące szczęście będzie nam ogromnie potrzebne, dlatego też ustawiliśmy się w kolejce do byka. Pastor śmiał się z nas jeszcze długo!

W DROGĘ!

Nowy Jork, NY

Po tygodniowym milczeniu dostaliśmy wreszcie telefon z portu – nasz statek z busem odnalazł się i mogliśmy odebrać ładunek. Była po temu najwyższa pora. Poza tym na naszym blogu pojawiało się coraz więcej komentarzy z powątpiewaniami, czy bus w ogóle wyruszył do Ameryki. Niektórzy pisali nawet rzeczy w stylu: „Mówiłem, że Wam się nie uda! Było pewne, że Amerykanie nie wpuszczą do Stanów takiego gruchota!”. Otóż nie! Samochód dotarł do portu i nic już nie mogło nas zatrzymać.

Marek zawiózł nas na miejsce i razem z pracownikiem firmy Aaron, która transportowała auto, ruszyliśmy do portu. Dostaliśmy specjalne przepustki, kaski i kamizelki, a potem weszliśmy na olbrzymi parking. Wśród setek samochodów wypatrzyliśmy powiewającą na wietrze polską flagę przyczepioną do dachu naszego busa. Nareszcie! Ogarnęły nas radość i poczucie ulgi.

Wsiedliśmy, sprawdziliśmy, czy wszystko jest na swoim miejscu, i natychmiast poczuliśmy się jak w domu. W końcu Supertramp miał na najbliższe miesiące stać się naszym drugim domem. By ruszyć w drogę, brakowało nam już tylko jednego: ubezpieczenia.

I znów zaczęły się schody.

Najpierw z samego rana odmówił nam posłuszeństwa jedyny laptop zabrany na wyprawę, a kilka godzin później padł serwer, nie mieliśmy więc dostępu do bloga. Jak na ironię powodem było… zbyt wielu odwiedzających. Potem okazało się, że polska firma z Nowego Jorku, z którą pół roku wcześniej załatwialiśmy ubezpieczenie samochodu, jednak nam nie pomoże. Jej przedstawiciele powiedzieli nam o tym dopiero po otrzymaniu pieniędzy. Oczywiście nie podali powodu swojej decyzji.

W oczekiwaniu na zwrot wpłaconej kwoty, siedząc z pastorem Markiem w jego kuchni, szukaliśmy innych firm. Niestety, nikt nie chciał ubezpieczyć auta na obcych tablicach. Ponieważ nie można legalnie jeździć po amerykańskich drogach bez ubezpieczenia, busa zabrano by nam przy pierwszej kontroli.

Parę razy już wydawało się, że problem zostanie rozwiązany. Przykładowo: trafiliśmy na ubezpieczyciela z El Paso w Teksasie. Powiedział, że bez problemu ubezpieczy nasz samochód, i kiedy już praktycznie wszystko było załatwione, zapytał, gdzie dokładnie stoi nasz bus. Zgodnie z prawdą odpowiedzieliśmy, że w New Jersey. Niestety, firma ta mogła ubezpieczać auta znajdujące się wyłącznie na terenie Teksasu.

Pastor Marek wpadł na pomysł, żeby zmienić strategię. Wsiedliśmy w auto, spisaliśmy kilka adresów i osobiście ruszyliśmy do ubezpieczycieli. Pojawił się kolejny problem – chcemy ubezpieczyć busa na trzy miesiące, a minimum to pół roku, przy czym koszt wynosi ponad tysiąc pięćset dolarów. Wszyscy twierdzili, że nikt nie ubezpieczy nas na tak krótki wyjazd.

Zdaniem pastora Amerykanie mają „kwadratowe myślenie” – nie potrafią podejść do problemu kreatywnie, wolą się nie męczyć i po prostu powiedzieć, że się nie da. I zaproponował rozwiązanie – weźmiemy ubezpieczenie na sześć miesięcy, w sześciu ratach, a po trzech miesiącach zadzwonimy, żeby je anulować. Firma Geico bez problemu przystała na taką opcję. Ot, amerykańskie myślenie.

Pokonaliśmy jedną trudność i natychmiast pojawiły się następne. Musieliśmy wpisać stan, z którego pochodzimy. Brak opcji „Polska” skutecznie nas zablokował. Niektórzy Amerykanie chyba nawet nie wiedzą o istnieniu Europy. Pan w okienku zawołał swojego szefa, który, wkurzony, ponieważ prawdopodobnie został oderwany od układania pasjansa czy innej arcyważnej czynności, kazał wklepać cokolwiek i nie zawracać mu gitary. Pracownik wybrał opcję New Jersey i wreszcie się udało. Ubezpieczenie miało zacząć działać po północy.

Wróciliśmy do naszych gospodarzy i z zegarkiem w ręku wyczekiwaliśmy wielkiego momentu. Kiedy zegar wybił upragnioną godzinę, siedzieliśmy już w samochodzie razem z Markiem i Kasią. Postanowiliśmy rozpocząć podróżowanie naszym wehikułem po Ameryce w prawdziwie wielkim stylu – od przejazdu przez Time Square. Szczęśliwi przemierzyliśmy cały Manhattan, a ludzie, widząc kolorowego busa, zaczęli robić nam zdjęcia i krzyczeć: „Scooby Doo car!”. Wreszcie mogliśmy wyruszyć w naszą wielką amerykańską podróż.

Bus na Manhattanie

AWARIA PO RAZ PIERWSZY

Frenchtown, NJ

Napisaliśmy na blogu, że mamy już busa i ruszamy na wyprawę. Planowaliśmy jechać na północ. Wówczas zadzwonił do nas Jacek pochodzący ze Świdnicy. Mieszkał w Pensylwanii i powiedział, że jeśli nadrobimy kilka godzin i przyjedziemy go odwiedzić, to zaprosi nas na kolację i załatwi gratisowe tankowanie na swojej stacji benzynowej. Wojtek zaśmiał się, że jeśli dalej tak pójdzie, nie wydamy nawet tych ośmiu dolarów przeznaczonych na każdy dzień podróży. Na razie fundowano nam wszystko, od noclegu, przez bilety na metro, aż po kufel piwa.

Wylewnie pożegnaliśmy się z pastorem Markiem i Kasią. Był to dla nas niezwykle wzruszający moment – w końcu spędziliśmy u nich tydzień i doświadczyliśmy niesłychanej gościnności. Załadowaliśmy się do samochodu i ruszyliśmy przed siebie. Zahaczyliśmy jeszcze o polonijny „Nowy Dziennik”, by udzielić krótkiego wywiadu. Gazeta była nam bardzo przychylna – często pojawiały się tam informacje o naszej wyprawie, dzięki czemu cała amerykańska Polonia mogła śledzić nasze losy.

Siedziałem za kierownicą, Paziu włączył muzykę, Alex i Kuba zagadywali przez okna wszystkich, którzy ze zdziwieniem spoglądali w naszym kierunku, a Wojtek wymachiwał kamerą na prawo i lewo.

Amerykanom nasz bus wyraźnie przypadł do gustu. Trąbili, machali, zaciskali kciuki. Najbardziej żywiołowo reagowali starsi, pamiętający zapewne rewolucję obyczajową lat 60. Ale i młode chłopaki, stojące w grupkach na suburbiach, krzyczały coś w naszym kierunku. I pewnie ta radosna atmosfera trwałaby aż do Pensylwanii, gdybym nagle nie wyłączył radia. Coś było nie tak. Po chwili już wiedziałem.

− Cholera, silnik traci moc…

Bus zaczął jechać coraz wolniej, choć droga była równa i prosta. Nagle w lusterku zobaczyliśmy tumany białego dymu, a silnik po prostu zgasł. Wciąż byliśmy rozpędzeni, więc zjechałem na pobocze i włączyłem światła awaryjne. Spróbowałem odpalić, ale wóz w ogóle nie reagował.

Byłem wściekły i kompletnie zaskoczony. Przecież sprawdzaliśmy i naprawialiśmy auto przez prawie rok. Teraz, po przejechaniu zaledwie kilkudziesięciu kilometrów, zwyczajnie odmówiło posłuszeństwa.

Czy nasz amerykański sen miał dobiec końca, zanim w ogóle na dobre się rozpoczął…?

JACEK

Frenchtown, NJ

Bezpieczeństwo przede wszystkim. Wyskoczyliśmy na zewnątrz, włożyliśmy kamizelki i postawiliśmy trójkąt. Z bagażnika wyrzuciliśmy wszystkie toboły – musieliśmy przecież zajrzeć do silnika. Nic nie ciekło, nic nie dymiło, spróbowaliśmy więc odpalić. Rozrusznik zachowywał się jak starzec konający na gruźlicę. Charknął, kaszlnął, porzęził chwilę, po czym dramatycznie zgasł. Przypomniały mi się kłopoty podczas naszej pierwszej europejskiej wyprawy. Wiedziałem jednak, że teraz nikt z rodziny nie przyjedzie nam z pomocą. Czyżby nasza podróż miała się skończyć na samym początku, między Nowym Jorkiem i Pensylwanią?

Gdy auto „siada”, trzeba je popchać. Rozruszajmy stalowe serce! Z niemałym wysiłkiem rozpędziliśmy busa, Wojtek wbił dwójkę i puścił sprzęgło. Silnikiem zatrzęsło, ale i tak nie odpalił. Kaput jak w czterdziestym piątym! Bus zdechł. Wróciliśmy na pobocze. Oczy wszystkich skierowały się na Kubę, naszego mechanika. Ten jednak rozłożył ręce.

− Kochani, nie mam pojęcia, co się stało…

− Jak to nie masz pojęcia?! – pieklił się Wojtek. – Podobno jesteś mechanikiem! Znasz się na samochodach jak krowa na gwiazdach!

− Umiem wymienić olej i klocki hamulcowe, ale tu nawala silnik, a na silnikach się nie znam… – tłumaczył Kuba.

− Może skończył się olej albo pękł jakiś pasek? – rzucił Paziu.

Sprawdziliśmy olej, paski, obejrzeliśmy cały silnik, ale nadal nie wiedzieliśmy, co jest przyczyną awarii.

Opcje były dwie: albo to jakaś banalna sprawa, albo awaria na tyle poważna, że bus powędruje na złomowisko. Modliłem się, żeby to nie było nic groźnego. Jak mawia mój tato – jeśli chcesz, aby coś było dobrze zrobione, zrób to sam. Powiedziałem:

− Dobra, nie możemy tak stać przy drodze, bo zaraz zgarną nas gliny. Dopchajmy go na najbliższą stację. Alex spróbuje kogoś zatrzymać, żeby nas podholował, a my będziemy pchali.

Pchanie szło nam więcej niż opornie. Coś wyraźnie blokowało silnik i koła. Jakieś dwa kilometry dalej Alex zatrzymała przejeżdżający samochód. Przed nami stanął olbrzymi pickup ze srebrnymi felgami, z których wystawały ostre kolce. Wyglądał jak pojazd do walki z zombie z jakiegoś naprawdę widowiskowego, głupkowatego horroru. Ze środka wysiadło dwóch wielkoludów – Azjata i Latynos. Obaj wyglądali jak zawodnicy sumo. „No to ładnie”, pomyślałem. Każdy z nich mógłby mi skręcić kark jedną tylko ręką.

− Need help, dude? – zapytał Latynos tubalnym głosem.

Azjata próbował się dowiedzieć, co właściwie tu robimy i skąd wzięliśmy tak cudaczny pojazd. Gdy usłyszał, że jesteśmy z Polski i planujemy tym oto niestandardowym wehikułem przejechać przez całe Stany, zrobił minę, jakby właśnie zobaczył lądujące UFO. Obaj zapałali do nas wielką życzliwością. Poprosiliśmy, by zaholowali nas do najbliższej stacji benzynowej. Latynos wyjął linę i zaczął ją podpinać, tymczasem Azjata postanowił sprawdzić, co się zepsuło. Chyba uznał, że po prostu nie umiemy odpalić. Kazał nam oddać kluczyki i wsiadł do busa, w związku z czym cały samochód przechylił się na lewą stronę. Nowy znajomy spróbował uruchomić nasz pechowy wehikuł, popatrzył na ręczną skrzynię biegów jak nad odbezpieczony granat i stwierdził, że lepiej się do niej nie zbliżać. Chwilę później usłyszeliśmy syrenę. Tuż za nami zatrzymał się prawdziwy amerykański radiowóz. Robiło się coraz bardziej filmowo, nie ma co!

Amerykańscy policjanci nigdy nie stają przed podejrzanym – zawsze za nimi, tak aby kontrolować sytuację, bo w USA każdy może mieć spluwę – nie trzeba na to pozwolenia. Amerykanie rodzą się z prawem do posiadania broni. Opowiadano nam wiele o amerykańskich policjantach. Nie zdziwiłbym się, gdyby wyjęli po glocku, docisnęli nas do ziemi i zakuli w kajdanki. Tymczasem mundurowy, który wysiadł z wozu, po prostu podszedł i zapytał, czy nie potrzebujemy pomocy.

Nie chciał dokumentów, nie pytał o tablice rejestracyjne ani nie zakuł nas w kajdanki. Kiedy usłyszał, że Latynos i Azjata podrzucą nas na stację, zapytał jeszcze raz, czy na pewno nie może nam pomóc. Podziękowaliśmy tak uprzejmie, jak potrafiliśmy, więc pożegnał się i odjechał.

To, co dziwne wydaje się nam, Polakom, w Stanach jest normą. Po pierwsze – nie ma czegoś takiego jak rutynowa kontrola. U nas policja może przecież zatrzymać każdego, w dowolnym momencie, a potem sprawdzać wszystko do woli. Jeśli mundurowi chcą wyrobić normę, zatrzymują wszystkich i sprawdzają: gaśnice, światła i tak dalej – do momentu, gdy będą mogli się do czegoś przyczepić i wystawić mandat. Tym sposobem nasz jedyny w historii zapłacony mandat dostaliśmy właśnie w Polsce – i to potrójny: za brak klaksonu, za soczewki (zamiast okularów) u kierowcy i jeden niezapięty pas. Jeszcze lepiej jest na Ukrainie czy w Mołdawii – tam policja zatrzymywała nas nawet kilka razy dziennie, pytała, dokąd i po co jedziemy, po czym wystawiała iście kosmiczne mandaty za jakieś absurdalne wykroczenia. Żadnego z tych mandatów (a raczej łapówek) nie zapłaciliśmy i zawsze udawało nam się wywinąć, ale to już inna historia.

W Stanach natomiast policja musi mieć konkretny powód, żeby cię zatrzymać – musi albo dostać zgłoszenie, albo po prostu widzieć, że jedziesz za szybko lub łamiesz przepisy.

Policja policją, drogówka drogówką, a nasz bus wciąż nie chciał zapalić. Chłopcy zaholowali nas na stację, poprosili, byśmy jeszcze raz powiedzieli, skąd jesteśmy i co tu robimy. Prawdopodobnie wzięli nas za ściemniaczy. Nie mieliśmy jednak powodu, aby kłamać. Usłyszawszy jeszcze raz naszą historię, pokiwali głowami osadzonymi na grubych karkach i powiedzieli, niemal jednocześnie:

– Respect.

Wsiedli do samochodu i odjechali. Uznaliśmy, że problem może tkwić w paliwie, więc Paziu i Wojtek poszli napełnić kanister, a ja zadzwoniłem do Jacka.

− Słuchaj, stary, mamy problem – zacząłem. – Nie dojedziemy do was, bo rozsypał nam się bus, więc chyba się jednak nie spotkamy…

− Jak to „się nie spotkamy”? – zaprotestował Jacek. – Gdzie jesteście?

Kiedy podałem mu adres, powiedział tylko: „Czekajcie!” i odłożył słuchawkę.

Godzinę później na stację podjechał młody mężczyzna w koszulce z orłem białym. Poza koszulką miał również rzecz dalece istotniejszą: lawetę.

− Jedziemy do mnie, do Frenchtown – powiedział na wstępie. – Nie wypuścimy was, dopóki bus nie będzie na chodzie.

Laweta odholowała Supertrampa na stację benzynową Jacka, a my udaliśmy się do niego na kolację. Rzeczy zostawiliśmy w piwnicy, gdzie Jacek rozłożył nam materace. Potem zaprosił nas na taras i przedstawił swojej rodzinie i gościom. Poznaliśmy jego żonę, Tereskę, córki Julię i Kingę, szwagra z żoną i kilkoro znajomych. A także psa imieniem Koko.

Na grillu ustawionym pośrodku drewnianego tarasu piekły się już kiełbaski i żeberka. Za tarasem zaczynał się olbrzymi ogród ciągnący się aż pod las, z którego dobiegało cykanie świerszczy. Ten dzień, mimo przykrej przygody, najwyraźniej miał skończyć się dobrze…

Wieczór upłynął nam na rozmowach, ucztowaniu i opowieściach. Jacek zaproponował, że skoro jutro niedziela, to zabiorą nas z całą rodziną do Amerykańskiej Częstochowy, a busem zajmiemy się w poniedziałek. Przystaliśmy na tę propozycję. Po skończonej kolacji udaliśmy się na zasłużony odpoczynek. Zasnęliśmy, nie wiedząc nawet kiedy…

Z Jackiem na jego stacji

AMERYKAŃSKA CZĘSTOCHOWA

Doylestown, PA

Jak mawiała moja babcia: „Jak trwoga to do Boga”. Rano zapakowaliśmy się w samochody Jacka i Tereski i ruszyliśmy na mszę do Amerykańskiej Częstochowy.

Kościół, który zamierzaliśmy odwiedzić, to, że tak powiem, „filia” naszej rodzimej Jasnej Góry, również prowadzona przez ojców paulinów. Msza, rzecz jasna, odprawiona została w języku polskim. Zaskoczyło nas, jak wielu rodaków mieszka w okolicy. Kościół był pełny. Trzeba tu dodać, że działalność polskiej parafii nie ogranicza się do spraw duchowych. Pod budynkiem świątyni po nabożeństwie zaczęła się giełda pracy. Polacy wymieniali się informacjami o robocie, zasiedziali zatrudniali nowo przybyłych lub mówili, gdzie można znaleźć pewny zarobek. Nieopodal giełdy Jacek zaczepił jednego z paulinów, swojego znajomego. Pokrótce opowiedział mu, kim jesteśmy i skąd wzięliśmy się w USA. Zakonnik wysłuchał jego słów z uwagą, po czym zaproponował:

− Skoro zwiedzacie świat, to musicie zobaczyć Amerykańską Częstochowę. A tak w ogóle to jestem Bartłomiej, ojciec Bartłomiej. W skrócie Obart.

Tak oto na naszej drodze znów pojawił się życzliwy człowiek.

Wraz z Obartem udaliśmy się do muzeum poświęconego historii sanktuarium, a potem na obiad do stołówki. Kiedy zakonnik usłyszał, że mamy problemy z busem, zaproponował, abyśmy wpadli za kilka dni.

− Będziemy mieli akurat finał polskich pielgrzymek motocyklistów, harleyowców i rowerzystów. Zrobimy z was czwartą pielgrzymkę i powiemy, że przemierzacie całą Amerykę z obrazem Matki Boskiej. Poznamy was z tutejszą Polonią, a nuż ktoś będzie miał jakiegoś znajomego mechanika, który wam pomoże – zaproponował. – A w ogóle to może wpadnę do was w tygodniu i nagramy do naszego radia jakiś wywiad z ekipą?

Nie pozostało nam nic innego, jak przystać na tę oryginalną propozycję. To właśnie jest najlepsze w podróżowaniu – poznawanie życzliwych ludzi i odwiedzanie miejsc, które omijają zwyczajni turyści. Podczas planowania wyprawy nawet nie przeszło nam przez myśl, że jadąc przez Stany Zjednoczone, trafimy do… Częstochowy!

ANTHONY – NASZ WYBAWCA

Frenchtown, NJ

Frenchtown to niewielka miejscowość położona na granicy stanów New Jersey i Pensylwania. Każdy zna tu każdego, zatem wieść, że na stacji u Jacka stoi jakiś dziwny kolorowy bus zza oceanu, rozeszła się szybko. Zresztą Supertramp rzucał się w oczy jak, nie przymierzając, kanarek wśród wróbli. Ludzie zatrzymywali się przy nim, robili zdjęcia. Za wycieraczką znaleźliśmy nawet ofertę kupna.

Gdy tylko zaczęliśmy przy nim grzebać, natychmiast zbiegło się mnóstwo chętnych do pomocy. Najpierw Artur, znajomy Jacka, potem wszyscy lokalni mechanicy, a w końcu nawet szef miejscowej policji.

Okazało się, że nikt nie umie naprawić naszego pojazdu. Ba! Nikt nie ma pomysłu, co mogło się zepsuć. Każdy mechanik zaglądał do silnika, coś odkręcał, sprawdzał, stukał, a na końcu rozkładał ręce. Niektórzy na wieść, że auto ma ponad 20 lat, silnik Diesla i ręczną skrzynię biegów, bali się nawet do niego zbliżać… Nie pomogły też konsultacje internetowe. Przez kilka dni razem z Paziem, Kubą i Jackiem sprawdzaliśmy po kolei wszystkie możliwe układy, przewody, pompy i przekaźniki, ale wciąż byliśmy w kropce.

I wtedy zjawił się Anthony.

Był mechanikiem i przejeżdżał akurat koło stacji Jacka. Zobaczył tłum wokół starego busa i postanowił się dowiedzieć, o co chodzi. Gdy usłyszał, że przybyliśmy aż z Polski i że nikt nie potrafi naprawić naszego środka transportu czy nawet zdiagnozować problemu, uznał, że podejmie wyzwanie.

Podszedł do silnika, a wszyscy zebrali się dookoła. Po pięciominutowych oględzinach Anthony powiedział:

− Mogę to naprawić i zrobię to za darmo, zapłacicie tylko za części. Naprawiałem już wszystkie samochody świata, sam kilka złożyłem od zera. Dawno nie miałem żadnego porządnego wyzwania, a to wreszcie jest coś ciekawego! Przepchajcie go do mnie na warsztat. Naprawimy.

Dokładnie kogoś takiego potrzebowaliśmy!

Z pomocą kilkunastu zebranych gapiów przepchaliśmy busa do Anthony’ego i umówiliśmy się, że wpadniemy za dwa dni, bo teraz nasz utalentowany i poszukujący wyzwań mechanik gdzieś wyjeżdża, a busem zajmie się po powrocie. Dwa dni to niedużo w perspektywie trzech miesięcy przeznaczonych na pobyt w Stanach. Ale w Nowym Jorku przesiedzieliśmy już tydzień. „Jeśli tak dalej pójdzie − myślałem − koniec podróży zastanie nas gdzieś w środku kraju…”.

Wystarczyło wejść do warsztatu Anthony’ego, by nabrać pewności, że będzie potrafił nam pomóc. Stało tam pełno starych, klasycznych wozów, wyścigowych porsche i autorskich pojazdów stworzonych przez naszego zdolnego mechanika.

− Razem z dziewczyną jeździmy w wyścigach Nascar, więc sam buduję nam samochody – wyjaśnił Anthony i odpalił silnik jednego z nich.

„Odrzut” był tak wielki, że Jackowi dosłownie zwiało czapkę, Paziowi włosy stanęły dęba, a ziemia się zatrzęsła.

Anthony poklepał mnie po plecach i powiedział:

− Nie martwcie się, naprawimy wasz wehikuł bez żadnego problemu.

Czyżbyśmy już wkrótce mieli znów ruszyć w trasę? Najwyższa pora!

ŚLADAMI SŁYNNYCH BOKSERÓW

Filadelfia, PA, New Jersey, NJ

Nie chcieliśmy wyjść na darmozjadów, więc w zamian za gościnę zaproponowaliśmy Jackowi skoszenie trawnika, popilnowanie dzieciaków i ugotowanie obiadu. Byliśmy dość stanowczy, więc miły gospodarz przystał na naszą propozycję. Spoglądał na nas z powątpiewaniem i wkrótce dowiedzieliśmy się dlaczego. Trawnik w Ameryce jest czymś innym niż w Polsce, podobnie jak autostrada. Myśleliśmy o pasku zieleni, jaki okala domy na przedmieściach Świdnicy. Coś takiego można by wyrównać w dwie godziny choćby i kosą. Tymczasem naszym oczom ukazał się teren wielkości stadionu, biegnący od Jackowych drzwi aż po las na horyzoncie. Kosiło się go specjalnym urządzeniem przypominającym niewielki traktor. Cóż, w końcu to Ameryka, kraj ludzi z rozmachem!

Dom Jacka

Każdego wieczoru siadaliśmy z Jackiem na jego tarasie i przy piwku oraz kolorowych drinkach Mike, które Jacek nazywał „owocami” (i które jakoś szczególnie nam posmakowały), rozprawialiśmy o tym, co warto zobaczyć w Stanach, a gospodarz wypytywał nas o swoją rodzinną, dawno niewidzianą Świdnicę. Odwiedził nas również Obart, by zrobić z nami wywiad do swojego radia. Przy okazji przypomniał, żebyśmy wpadli na spotkanie pielgrzymkowe.

Ojciec Bartłomiej był człowiekiem ceniącym drobne przyjemności. Po sutej kolacji stwierdził:

− Zjadłbym lody… Tereska, jak jechałem tu do was, to widziałem lodziarnię. Myślisz, że otwarta?

W tej jego szczerości i bezpretensjonalności było coś ujmującego. Ogromnie Obarta polubiliśmy. Poza tym mówił o tych lodach z takim rozmarzeniem w głosie, że sami nabraliśmy na nie ochoty. Mimo że brzuchy mieliśmy pełne, postanowiliśmy wspólnie wybrać się do lodziarni. Wybierając smaki i czekając, aż sprzedawca nałoży wszystkie porcje, czuliśmy się, jakby czas się cofnął, jakbyśmy znów mieli po kilka lat, kiedy wyprawa do cukierni była uroczystym wydarzeniem. W drodze powrotnej Alex wzięła mnie za rękę i powiedziała:

– Czasem te najprostsze rzeczy są najbardziej magiczne i to właśnie je pamięta się najmocniej.

Lepiej bym tego nie ujął.

Nadal czekaliśmy na naprawę busa, więc znajomy Jacka, Artur, pożyczył nam swoje stare bmw, żebyśmy mogli się gdzieś przejechać. Przyznam, że poczułem się jak podczas naszej pierwszej wyprawy, niepodrasowanym jeszcze Supertrampem. W samochodzie nie działały wycieraczki, nie zamykały się okna, a fotele latały na wszystkie strony. Wydawało się, że zaraz odpadnie nadwozie i żaden z nas nie zdziwiłby się, gdyby odkrył rodzinę szopów w silniku. Paziu filozoficznie stwierdził, że „lepiej słabo jechać, niż dobrze iść”. Alternatywą było siedzenie w domu, więc cieszyliśmy się nawet z takiego środka transportu.

Jako cel wycieczki wybraliśmy Filadelfię. Dla Amerykanów to miasto ma szczególne, symboliczne znaczenie. To właśnie tutaj podpisano Deklarację Niepodległości, uchwalono Konstytucję i utworzono Unię. Duży wkład w rozwój miasta miała działalność Benjamina Franklina. Narodziło się tu wiele idei związanych z rewolucją i niepodległością Stanów Zjednoczonych. Filadelfia była również największym miastem USA i jego pierwszą stolicą. Przed przybyciem na te tereny Europejczyków żyli tu Delawarowie, którzy założyli małą wioskę Shackamaxon.

Do Filadelfii nie przyciągnęły nas jednak żarliwe uczucia do Deklaracji Niepodległości i Benjamina Franklina, lecz pamięć o Rockym z Sylvestrem Stallone’em, nakręconym właśnie tutaj. Dzień wcześniej obejrzeliśmy ten film jeszcze raz, żeby móc lepiej rozpoznawać przedstawione w opowieści miejsca.

Zwiedzanie rozpoczęliśmy od Museum of Art. To tu Rocky wbiegał po schodach pod koniec swojego treningu w słynnej filmowej scenie. My również przebyliśmy całą tę drogę i wbiegliśmy po schodach na górę. Zrobiliśmy sobie zdjęcie „na Rocky’ego”, a potem poszliśmy na Italian Market, gdzie również bywał Rocky.

Zdjęcie „na Rocky’ego”

Italian Market to olbrzymi włoski bazar uliczny – na małych stoiskach, wśród krzyków i stert śmieci, Włosi sprzedają świeże owoce, warzywa, ryby, chińskie badziewie, a nawet żywe zwierzęta.

Filadelfia okazała się bardziej filmowa, niż przypuszczaliśmy. Przypadkiem trafiliśmy też na plan filmu Paranoia z Harrisonem Fordem i Garym Oldmanem. Akurat trwało nagrywanie sceny pod jakimś biurowcem. Na placu rozstawiono całe tony sprzętu, głównie kamer i oświetlenia, wszędzie roiło się od statystów, a ochrona odganiała grupki fanów czyhających na autografy gwiazd. Kto wie, może przypadkiem załapaliśmy się jako statyści…?

Na koniec wycieczki po mieście Rocky’ego wpadliśmy jeszcze do Love Park, gdzie stoi słynny wielki znak LOVE. Na zdjęciach wygląda imponująco, w rzeczywistości mierzy metr, nie więcej. Zobaczyliśmy tam kilka par robiących sobie romantyczne fotki, a także kilkudziesięciu bezdomnych, którzy mają tam chyba jakieś nieformalne miejsce spotkań. Nas najbardziej ucieszyły wielgachne fontanny, przy których można się było ochłodzić – upał był bowiem niemiłosierny. Poszliśmy śladem dzieciaków pluskających się w wodzie i także wskoczyliśmy do fontanny.

Wracając z Filadelfii, dostaliśmy dwa telefony. Najpierw zadzwonił Anthony. Wyliczył, jakie części będą potrzebne, by reanimować Supertrampa, powiedział też, że powodem awarii była próba odpalenia busa na holu – prawdopodobnie ktoś w porcie usiłował w ten sposób uruchomić nasz samochód, po tym jak w trakcie podróży na statku padł akumulator. Zdziwiło nas, że próbowali odpalać busa, skoro, zgodnie z wytycznymi, przed załadowaniem auta na pokład opróżniliśmy bak. W każdym razie przestawił się rozrząd, a Anthony znalazł na podwoziu ślady podpinania tam haka. Robocizna, tak jak obiecał, miała być za darmo, ale musieliśmy załatwić 500 dolarów na części. Zapewne dla niego były to grosze, dla nas jednak majątek. Ten wydatek postawił całą dalszą wyprawę pod znakiem zapytania.

Jak pamiętacie, nasz dzienny budżet wynosił osiem dolarów na głowę i ani centa więcej, nie mieliśmy więc pojęcia, skąd wziąć potrzebne pieniądze. Wiedzieliśmy, że jeśli wydamy 500 dolarów, to przez najbliższe tygodnie nie będziemy mieli co jeść. Jednym słowem: mogliśmy naprawić busa, ale nie mieliśmy za co. Przynajmniej wiedzieliśmy, na czym stoimy.

− Kurde, może po prostu na tydzień pójdziemy gdzieś do pracy? – zaproponowała Alex. – Możemy zbierać owoce na jakiejś plantacji, Jacek mówił, że da się w ten sposób zarobić ponad 100 dolarów na dzień, a nas jest pięcioro. Ja się roboty nie boję!

− Mamy wizy turystyczne – przypomniał Paziu. – Jeśli ktoś nas podkabluje, to mogą nam je cofnąć i wtedy dopiero będziemy mieli przerąbane.

Wojtek nie wyglądał na przejętego:

− Kupmy po prostu części, a dalej jakoś pójdzie.

− Na pewno praca to lepsza opcja niż jednorazowe wydanie całej kasy – wziąłem stronę Alex. – Musimy tylko rozważyć wszystkie za i przeciw. Miliony Polaków pracują na czarno i nic im się nie dzieje. A Meksykanie?

Praca była dobrym pomysłem pod warunkiem, że nie zostaniemy złapani. Wówczas czekałaby nas deportacja z dożywotnim zakazem powrotu. Taką ewentualność trudno jednak uznać za prawdopodobną. Amerykanie mają bardzo szczególny stosunek do zatrudnienia na czarno. Nielegalny emigrant może tutaj przebywać nawet kilkanaście lat. Pracując, płaci podatki. Wolno mu wziąć kredyt i kupić dom, słowem, wiedzie zupełnie normalne życie, pod warunkiem, że nie zostanie złapany. Polonia amerykańska zna liczne opowieści o niewiernych mężach, podkablowanych przez żony. W jednej chwili tracili majątek całego życia i lądowali w Polsce, bez grosza przy duszy. Skąd to przyzwolenie na nielegalną pracę? Po prostu amerykański robotnik jest bardzo drogi i nie podejmie się byle zajęcia. Ktoś tutaj musi naprawiać te piękne domy na przedmieściach, wyburzać magazyny i pilnować upraw na farmach.

Już widzieliśmy siebie w jednej z tych ról, gdy znów zadzwonił telefon. Pastor Marek spieszył nas poinformować, że jego znajomy, któremu opowiedział o naszej wyprawie, zna słynnego polskiego boksera Tomasza Adamka, który akurat przebywa w New Jersey. Podobno Adamek sam wyszedł z inicjatywą spotkania. Rzecz jasna, postanowiliśmy przyjąć zaproszenie.

Przebiliśmy się wysłużonym bmw Artura z Pensylwanii do New Jersey, by spotkać się z pastorem Markiem i Kasią, a później pojechać na siłownię Adamka, który szykował się do jakiejś ważnej walki.

Wszyscy byliśmy ciekawi spotkania ze słynnym pięściarzem, choć mieliśmy tremę – bo niby o czym rozmawiać z taką gwiazdą? Dobrze, że Jacek dał nam swoje rękawice bokserskie, na których Adamek miał złożyć swój podpis – mieliśmy zatem przynajmniej jeden temat do rozmowy…

Siłownia World Boxing & Fitness Center nie rzuca się zbytnio w oczy, ale trenują tu największe gwiazdy. Tomasz Adamek specjalnie dla nas zrobił sobie przerwę w treningu.

− Witam podróżników z Polski! – zawołał, po czym niemal zmiażdżył dłoń każdemu z nas w swym żelaznym uścisku.

Zaczął wypytywać nas o projekt, o plany, o to, skąd pochodzimy i co udało nam się zwiedzić do tej pory. Okazał się przemiłym, kulturalnym człowiekiem, bez spodziewanych oznak gwiazdorstwa.

− Chyba łatwiej podróżować, niż boksować, co? – powiedział, słysząc, że nasz kolorowy bus odwiedził już 28 państw.

Łatwiej? Trochę nas to ubodło, więc zaproponowaliśmy mu udział w naszej wyprawie.

− Chętnie – odparł mistrz – ale boks to nie szachy, przerwiesz trening i możesz stracić głowę, a głowę masz tylko jedną.

Okazał się bardzo spokojnym i przyjaznym człowiekiem, więc szybko przestaliśmy się stresować i zaczęliśmy gadać z nim na luzie. Po wysłuchaniu historii o naszych problemach z busem Adamek powiedział, że wykona kilka telefonów do znajomych mechaników, po czym zapewnił, że będzie trzymał kciuki i śledził bloga. My natomiast poprosiliśmy go, by wpisał się do naszej księgi gości.

Z Tomaszem Adamkiem

Owszem, prowadzimy księgę gości – wozimy ją ze sobą od początku projektu. Wpisują się do niej wszyscy napotkani ludzie, pełno tam rysunków, pocztówek, biletów, znaczków, banknotów i innych pamiątek z podróży. Po kilku naszych wyprawach księga niebywale się rozrosła i zapisanych jest już kilkaset stron. Mimo to zostało jeszcze miejsce na dokumentowanie kolejnych projektów.

CUD W CZĘSTOCHOWIE

Doylestown, PA

Skorzystaliśmy z zaproszenia Obarta i po raz drugi pojechaliśmy do amerykańskiej Częstochowy, na zjazd trzech polonijnych pielgrzymek – harleyowców, motocyklistów i rowerzystów. Zgodnie z obietnicą Obarta, robiliśmy za czwartą pielgrzymkę – busową. Oficjalnie otrzymaliśmy kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, który odtąd miał towarzyszyć nam w podróży przez całą Amerykę. Obart poprosił wszystkich pielgrzymów, by stanęli w okręgu, a sam zajął miejsce za podpiętym do wielkiej kolumny mikrofonem. Przedstawił naszą ekipę, opowiedział pokrótce o celu naszej wyprawy, po czym, nim zdążyłem się zorientować, oznajmił, że głos oddaje nam… to znaczy mnie.

Nie lubię takich sytuacji. Mówca ze mnie żaden, a proszenie o pomoc, mimo dziesiątków telefonów do sponsorów, jeszcze nie weszło mi w krew. Do tego ci wszyscy motocykliści wyglądali dość groźnie. Co jednak miałem zrobić? Wyszedłem na mównicę i przedstawiłem nasz problem. Powiedziałem, że przejechaliśmy z Polski, że chcieliśmy spełnić nasze marzenie o amerykańskiej przygodzie, że przytargaliśmy tu starego busa, który odwiedził z nami już prawie 30 państw i który właśnie się zepsuł, a my nie mamy funduszy na naprawę.

Harleyowcy nie okazywali szczególnego entuzjazmu. Stali w okularach przeciwsłonecznych, skórzanych kurtkach i chustach na głowach. Uważnie słuchali moich słów, a ja czułem się coraz bardziej nieswojo… W pewnym momencie jeden z nich, największy i najgroźniej wyglądający, podszedł do mnie i wyrwał mi mikrofon. Byłem pewien, że zaraz zdzieli mnie nim po głowie i tyle będzie naszego pielgrzymkowania…

On tymczasem odwrócił się do zebranych i krzyknął tubalnym głosem:

− Husaria i reszta towarzystwa! Studenci z Polski potrzebują naszej pomocy. Zdejmować kaski, zrzucamy się po dolarze! Pomożemy?

− POMOŻEMY! – wrzasnęli jak jeden mąż królowie amerykańskich szos.

Nie wierzyłem własnym oczom.

Wymieniłem spojrzenia z Alex i Wojtkiem – byli tak samo oszołomieni i zdezorientowani. Patrzyliśmy w osłupieniu, jak kilku harleyowców z kaskami w dłoniach zaczyna krążyć pośród zebranych i zbierać datki. Nie było w tym tłumie człowieka, który nie wrzuciłby dolara lub dwóch.

Cud w Częstochowie

Z harleyowcami i Obartem

Po skończonej kweście motocykliści podeszli do nas i wysypali wszystkie pieniądze do „sakiewki”, jaką Paziu zrobił na szybko z T-shirtu. Przeliczyliśmy – właśnie dobrzy ludzie ofiarowali nam 492 dolary! Nie mogliśmy uwierzyć – przecież na naprawę potrzebowaliśmy 500 dolarów, wystarczyło dorzucić jedynie osiem. Na naszym blogu nazwaliśmy to wydarzenie „cudem w Częstochowie”.

Podziękowaliśmy wylewnie naszym darczyńcom i Obartowi, który umożliwił nam uzyskanie pomocy, a po zakończeniu imprezy pognaliśmy od razu do Anthony’ego. Wziął kasę i powiedział, żeby przyjechać jutro wieczorem, a bus będzie gotowy do drogi.

Nie minęło jednak kilka godzin, a dostaliśmy SMS-a: „The bus runs! Scooby Doo!”.

RUSZAMY DALEJ!

Z WIZYTĄ U PIOTRKA

Camp Laurel, CT

Naszym oczom ukazał się bus zataczający koła wokół placu. Dostrzegłszy nas, Anthony zatrzymał się i wysiadł – cieszył się jak dziecko, że udało mu się sprostać wyzwaniu i naprawić nasz pojazd, a my radowaliśmy się razem z nim. Dzięki pomocy jego oraz szczodrych harleyowców znów mogliśmy ruszyć w podróż.

Z Anthonym

Zrobiliśmy sobie z Anthonym parę wspólnych zdjęć (w tym oczywiście tradycyjne „skaczące”), przykleiliśmy naszą naklejkę na drzwiach jego warsztatu, a on przykleił nam swoją, koło silnika. Dopiero wtedy powiedział nam o swoich obawach:

− Szczerze mówiąc, byłem pewien, że na części będziemy czekać kilka tygodni, a wy będziecie uziemieni. Nie wiedziałem, jak wam o tym powiedzieć… Ale macie dużo szczęścia. W najbliższym sklepie jakimś cudem mieli dokładnie to, czego potrzebowaliśmy.

Tym bardziej odetchnęliśmy z ulgą. Następnie pojechaliśmy do Obarta, który zaoferował się poświęcić samochód przed dalszą podróżą. Znów nas zaskoczył – dał nam na drogę kilka reklamówek z wałówką, a także oryginalny prezent – elektryczną rakietę na komary. Powiedzcie sami – jak mogliśmy nie polubić Obarta?

Spakowaliśmy bagaże, po czym wraz z Jackiem i jego rodziną udaliśmy się na przejażdżkę. Jacek namawiał nas, żebyśmy zostali jeszcze jeden dzień i wyruszyli dopiero rano, ale my myśleliśmy już o Dzikim Zachodzie, o wodospadzie Niagara, o słonecznej Kalifornii i o niespodziankach czekających nas na trasie. Odżyły marzenia, w które zdążyliśmy już zwątpić. I tak nastał czas pożegnań. Nie było łatwo, bo spędziliśmy razem kawał czasu i poczuliśmy się u nich jak w domu. Przepyszne jedzenie i świetną cowieczorną atmosferę na tarasie rodziny Szklarskich będziemy wspominać bardzo długo…

Z łezką w oku ruszyliśmy w drogę, szczęśliwi, że wreszcie bus jest na chodzie. Kierowaliśmy się na północ, do stanu Connecticut, gdzie mieliśmy się spotkać z Piotrkiem, szóstym członkiem naszej wesołej ekipy.

Piotrek, zwany przez nas Wują, był już w Stanach od dwóch miesięcy i w ramach programu Work & Travel pracował jako opiekun na olbrzymim obozie położonym w lesie niedaleko miasta Lebanon. Mieliśmy dotrzeć na miejsce około 2.00 w nocy, ale rozpętała się burza i kilka razy zgubiliśmy drogę. Na domiar złego w lesie straciliśmy zasięg, nie mieliśmy więc jak powiadomić Piotrka o spóźnieniu. Koniec końców na miejscu byliśmy dopiero o 6.00.

Piotrek chrapał w mokrym od deszczu śpiworze pod drzewem przy wjeździe na obóz. Zdaje się, że zafundowaliśmy mu noc pełną wrażeń…

− Od czterech godzin się tu zamartwiam, czekając na was! – krzyknął, gramoląc się ze śpiwora.

Wyjaśniłem mu więc powody naszego spóźnienia, wspominałem o problemach z busem i wyraziłem nadzieję, że szczęśliwie dobiegły końca. Z miejsca dał się udobruchać.

Wuja, z zamiłowania ornitolog i fotograf, na obozie pracował jako opiekun i prowadził z dzieciakami zajęcia na temat fauny i flory. W kapelusiku leśniczego z zatkniętymi za tasiemkę kolorowymi piórami wyglądał, jakby praca tutaj sprawiała mu prawdziwą frajdę. Tak chyba w istocie było – w końcu przyjechał tu już trzeci rok z rzędu. Dzięki zarobionym pieniądzom mógł przez kolejne kilka miesięcy podróżować po Ameryce. Mało tego – zawsze udawało mu się coś jeszcze przyoszczędzić i przywieźć do Polski. W tym roku postanowił podróżować razem z nami. Niestety zmiana przepisów wizowych pokrzyżowała nam plany i Piotrek mógł zostać w Stanach jeszcze tylko trzy tygodnie. Byliśmy tym trochę rozczarowani, ale w sumie Wuja miał do nas dołączyć na najciekawszą część wyprawy – podróż po Dzikim Zachodzie. Dobre zatem i to.

Piotrek oprowadził nas po olbrzymim obozie (teren ma ponad 100 hektarów, a dzieci jest tylko setka!), pokazał domek, w którym mieszka, i zapoznał z innymi opiekunami. Ludzie, którzy przyjechali tu pracować na podobnych zasadach, pochodzili z całego świata: ze Szwecji, Niemiec, Kanady, Rosji, Włoch, a nawet z Japonii i Korei Południowej.

Życie obozowe biegło swoim rytmem – wraz z całą kolonią wzięliśmy więc udział w zbiórce pod flagą amerykańską i odśpiewaliśmy hymn. Dumnie zaprezentowaliśmy wszystkim busa i korzystając z podniosłej atmosfery, oficjalnie nakleiliśmy na jeden z boków flagę USA, co zostało przyjęte gromkimi brawami. Teraz karoserię zdobiło już 29 flag państw, do których zawitaliśmy w ramach naszych eskapad.

Niedawna awaria spowodowała tak duże opóźnienie, że mimo iż początkowo planowaliśmy posiedzieć u Piotrka kilka dni, to zaraz po śniadaniu musieliśmy się pożegnać. Piotrek miał dolecieć do nas za miesiąc. A my, odprowadzeni przez dzieciaki, biegnące za busem aż do bramy, obraliśmy kierunek na Boston.

BOSTOŃSKA UCZTA

Boston, MA

Boston ma opinię najbardziej europejskiego miasta w Stanach. To tutaj od słynnej bostońskiej herbatki zaczęła się rewolucja amerykańska. Teraz miasto jest prawdziwą metropolią, wyróżniającą się wyjątkowo wysokim szklanym drapaczem chmur. Stoi samotnie w centrum miasta, a jego bryła jest tak skonstruowana, że widać tylko jedną, błyszczącą ścianę. Budynek wygląda jak drzwi do nieba.

Jechało się znakomicie – idealny asfalt, po trzy pasy w każdą stronę, idealna pogoda i wyśmienita atmosfera. Od czasu zażegnania problemów humory szczególnie nam dopisywały.

Nieopodal Bostonu znajduje się miejscowość Cambridge i słynny uniwersytet Harvard, druga najstarsza uczelnia w Stanach Zjednoczonych. Roi się tu od studentów, a w powietrzu aż czuć unoszącą się mądrość… Choć zdarzają się i inne zapachy. W pobliskim parku dało się wyraźnie wyczuć niepodrabialną woń pewnej zakazanej substancji, chętnie palonej przez młodzież.

Wszyscy mieliśmy w pamięci wygląd polskich miasteczek studenckich i nielicznych kampusów. Mowa o blokowiskach z lat 70., w których wieczorami regularnie rozgrywają się sceny rodem z dantejskiego piekła. Tu porządek był dostrzegalny już na pierwszy rzut oka. Na idealnie wypielęgnowanych trawnikach Harvard Square wszędzie porozstawiane były kolorowe krzesła i ławki, na których przesiadywali studenci – samotnie, z nieodłącznymi macbookami na kolanach, lub w grupkach, tocząc ze sobą zażarte dyskusje. Na pobliskiej rzece odbywały się treningi uczelnianych kajakarzy.

Na kampusie Harvardu

W Bostonie najpierw zawitaliśmy na Beacon Street – to tu kręcono Ally McBeal, ukochany serial Alex. Przechadzając się po mieście, co chwilę rozpoznawaliśmy miejsca, które widzieliśmy wcześniej w filmach takich jak Infiltracja czy Święci z Bostonu.

Podczas zwiedzania dostaliśmy SMS-a od pana Szymona, filozofa, który śledził naszego bloga. Napisał, że mieszka w Dedham na północ od Bostonu i że jeżeli nie mamy dachu nad głową, to zaprasza na nocleg. Los znów się do nas uśmiechnął – postanowiliśmy wyjść mu naprzeciw. Czuliśmy się trochę jak gwiazdy, którymi przecież nie byliśmy. Ludzie śledzili każdy nasz krok i gdy dowiadywali się, że jesteśmy w pobliżu, sami proponowali gościnę. Był pastor, szalony Michael i wielu, wielu innych. Ale na prawdziwego filozofa jeszcze się nie natknęliśmy.

Przyjęto nas w okazałej posiadłości urządzonej w stylu art deco. Pan Szymon, człowiek o imponującej wiedzy, okazał się niezwykle serdeczny i gościnny. Otrzymaliśmy do swojej dyspozycji kilka przepysznie urządzonych pokoi, a gdy się odświeżyliśmy i nieco odpoczęliśmy, czekała na nas wystawna kolacja. Zajadaliśmy się pieczenią przygotowaną przez żonę i mamę pana Szymona, purée ziemniaczanym, chyba z pięcioma różnymi sałatkami i kilkoma rodzajami ciast (szarlotka rządzi!). Dopiero teraz zdaliśmy sobie sprawę, jak uboga była nasza wyprawowa dieta – zupki chińskie i spaghetti z puszki czy zimny chleb tostowy z dżemem nie mogły się równać z pysznościami serwowanymi nam tego wieczoru. Później, gdy syci i zrelaksowali zalegliśmy w wygodnych fotelach, pan Szymon opowiedział nam sporo o Bostonie. Co nieco na ten temat wiedzieliśmy, ale nasz gospodarz mówił barwnie i ze swadą:

− Boston słynie z wydarzenia znanego jako „herbatka bostońska”. 16 grudnia 1773 roku w bostońskim porcie stały przycumowane trzy statki należące do Kompanii Wschodnioindyjskiej. W ich ładowniach znajdowała się między innymi chińska herbata. W nocy poprzedzającej rozładunek mniej więcej setka członków konspiracyjnej organizacji patriotycznej o nazwie Synowie Wolności, przewodzonej przez Samuela Adamsa – niektórzy w byli przebraniach Indian z plemienia Mohawk – wdarła się na pokłady statków i zniszczyła cały ładunek, wyrzucając go do zatoki. Jedną z reperkusji tego wydarzenia był wybuch rewolucji amerykańskiej.

Pan Szymon opowiedział nam jeszcze wiele ciekawych historii. Z żalem położyliśmy się spać, wiedząc, że bladym świtem czeka nas pobudka. Pożegnaliśmy się z naszymi gospodarzami, dziękując za prawdziwie królewskie przyjęcie, i udaliśmy się do łóżek. Naszym następnym przystankiem miała być Kanada.

CZY WPUSZCZĄ NAS DO KANADY?

Przejście graniczne St Armand, Quebec, Kanada

Rozliczne perypetie, i to na tak wczesnym etapie podróży, sprawiły, że staliśmy się czujni. Co jeszcze mogło nas spotkać? Zmierzając ku Kanadzie, obawialiśmy się przygód na przejściu granicznym. Po pierwsze, nie mieliśmy potwierdzonych informacji, jakoby Polacy nie potrzebowali już wiz do Kanady. Nie muszę mówić, że żadnych wiz nie mieliśmy… Po drugie, wieźliśmy zapasy jedzenia – owoce, konserwy i puszki, które dostaliśmy od pana Szymona, Jacka, Marka i Obarta – a ponoć przewóz żywności przez granicę był nielegalny, a do tego wiązał się z wysokimi karami finansowymi. Tak przynajmniej słyszeliśmy… Po trzecie, bus, co tu dużo mówić, wyglądał dość oryginalnie, nieraz przyciągał uwagę policji i celników, a na Gibraltarze zostaliśmy nawet aresztowani! Musieliśmy się wówczas liczyć z uciążliwymi przeszukaniami. Cóż, nikt nie chciał nam wierzyć na słowo, że nie przewozimy narkotyków. Co gorsza, posiadane przez nas pozwolenie na poruszanie się naszym „postrachem szos” dotyczyło tylko Ameryki.

Droga do granicy zajęła nam kilka godzin. Na amerykańskich autostradach co kilkadziesiąt kilometrów znajdują się tak zwane rest areas – zjazdy, na których można legalnie nocować w samochodzie. Są tu łazienki, jest sklep, stacja paliw, olbrzymi parking, są fastfoody, a nawet klasyczne automaty do gier (można zagrać w słynnego PacMana!). Zresztą tankowanie w USA – nie tylko na rest areas – to prawdziwa przyjemność. Litr diesla kosztował około jednego dolara, równowartość jakichś trzech złotych. Jak w bajce, prawda? Mimo to Amerykanie – co dziwi – rzadko podróżują po własnym kraju.

Bus i tradycyjne szkolne autobusy

W drodze do Kanady na jednym ze wspomnianych rest areas rzeczywistość znów postanowiła nas zaskoczyć. Wcześniej wiele osób machało do nas czy podchodziło zagadać, ale to był pierwszy raz, kiedy ktoś jechał za nami przez bite kilka godzin… Kiedy zrobiliśmy sobie postój, obok zaparkował van, z którego wysypała się wesoła amerykańska rodzinka.

− No, wreszcie się zatrzymaliście! – krzyczeli jedno przez drugie. – Jechaliśmy za wami jakieś dwieście mil. Zobaczyliśmy waszego busa i zainteresowały nas obce tablice. Na aucie macie adres bloga po angielsku, więc weszliśmy na niego na iPadzie i przez te kilka godzin przeczytaliśmy o waszej podróży. Wiemy, że się wam nie przelewa, więc przyjmijcie drobne wsparcie. – I zanim się zorientowaliśmy, co się dzieje, jedno z nich wcisnęło mi w dłoń 50 dolarów. – Chcieliśmy wam tylko powiedzieć, że was podziwiamy. Przyjechaliście z drugiego końca świata, żeby zwiedzić nasz kraj. Powodzenia!

Wsiedli z powrotem do vana i już ich nie było. Spojrzeliśmy po sobie i wybuchnęliśmy serdecznym śmiechem.

– Jesteśmy sławni w Ameryce! – zawołał Paziu.

Wzruszeni, załadowaliśmy się z powrotem do busa i przez długą chwilę jechaliśmy w milczeniu. Po raz kolejny ktoś zupełnie obcy okazał nam serce. Pozostawała nadzieja, że kanadyjscy celnicy będą równie łaskawi…

Na przejściu granicznym zastaliśmy spory tłok. Wreszcie przyszła nasza kolej. Spodziewaliśmy się najgorszego: odmowy wjazdu i kosmicznej kary za przewożenie żywności. Tymczasem znów miło się rozczarowaliśmy. Celnik poprosił o paszporty i spytał, dokąd jedziemy. Gdy usłyszał, że do Montrealu, a potem w kierunku Niagary, polecił nam jeszcze parę miejsc i po prostu powitał nas w Kanadzie. Nie zapytał o żadne pozwolenia, nie zajrzał do busa, nie musieliśmy nawet wysiadać z auta… Szczęście wyraźnie nam sprzyjało.

Wjechaliśmy do Kanady.

PODWÓJNE MIASTO

Montreal, Quebec, Kanada

Od kiedy opuściliśmy Amerykańską Częstochowę, byliśmy w ciągłym kontakcie z Obartem. Dzwonił do nas co kilka dni i pytał, czy nie potrzebujemy pomocy. Można powiedzieć, że został naszym „duchowym przewodnikiem”. Okazało się, że ma liczne znajomości w całej Ameryce, i kiedy usłyszał, że jedziemy do Montrealu, od razu skontaktował nas ze swoimi znajomymi, Maćkiem i Gienią, którzy zaoferowali nam nocleg. Chętnie skorzystaliśmy z ich propozycji.

Gdy dotarliśmy na miejsce i nieco ochłonęliśmy po podróży, razem z Maćkiem wybraliśmy na zwiedzanie Montrealu. A właściwie nie z Maćkiem, tylko z „Mathieu”. Bo bardzo wielu Polaków, którzy przeprowadzają się do Ameryki Północnej, zmienia imię. Jedni robią to dlatego, że ich polskie imiona i nazwiska są za trudne dla Amerykanów czy Kanadyjczyków, a inni, ponieważ – niestety – wstydzą się swoich polskich korzeni. Maćka jesteśmy w stanie zrozumieć – w końcu jego imię jest typowo słowiańskie, nie ma anglojęzycznego czy francuskojęzycznego odpowiednika, ponadto każdy Amerykanin połamie sobie na nim język.

W Nigdziebądź Neila Gaimana główny bohater schodzi do podziemnego Londynu, gdzie żyją różne tajemnicze istoty. O istnieniu tego drugiego, sekretnego miasta wiedzą oczywiście nieliczni. Czy Gaiman, nim przystąpił do pracy nad tą książką, odwiedził Montreal? To całkiem prawdopodobne. Istnieją bowiem dwa Montreale, a ten drugi znajduje się pod ziemią. Jak do tego doszło? W czasie niekończących się kanadyjskich zim życie na ulicach centrum Montrealu zwalnia, a ludzie uciekają do la ville souterraine – równoległego podziemnego świata. Tu zawsze jest wiosna i nawet przy minus 40 stopniach na powierzchni tu można chodzić bez kurtki. Podziemne miasto jest połączone z metrem i podziemnymi galeriami; znajduje się tu ponad 40 kin i teatrów.

Montreal ma klimat typowo europejski – wąskie brukowane uliczki, kawiarenki, kamienice… Kanada jest mieszanką wpływów francuskich i angielskich (oba te języki są urzędowe na równych prawach), wszystkie znaki są więc dwujęzyczne. Równie silny wpływ obu tych państw wiąże się z licznymi absurdami – na przykład na jednej z dróg w Montrealu, która była budowana w połowie przez Francuzów, a w połowie przez Anglików, do połowy panuje ruch lewostronny, tak jak w Wielkiej Brytanii, a od połowy prawostronny…

W Kanadzie stosuje się europejski system metryczny. To olbrzymi kraj, 30-krotnie większy od Polski, ale mieszka tu mniej ludzi niż u nas. Większość miast jest skupiona na południu, a północ to olbrzymie dzikie lasy, góry, łąki, tysiące jezior, których nikt nigdy nie policzył i nie nadal im nazwy… Przez Montreal przepływa (a raczej – płynie dookoła Montrealu, bo Montreal to wyspa) Rzeka Świętego Wawrzyńca, która w najszerszym miejscu ma ponad 20 kilometrów.

Choć właśnie przyjechaliśmy z USA – z legendarnej Ameryki, znanej nam dotąd z filmów, książek i opowieści – od razu poczuliśmy, że Kanada to zupełnie inny świat. I ten świat niezwykle nam się podobał.

PRZEPYCH STOLICY

Ottawa, Ontario, Kanada

Jak zwykle wyjechaliśmy bladym świtem. Wciąż poruszaliśmy się wzdłuż Rzeki Świętego Wawrzyńca, nad którą położone są wszystkie duże miasta. Wpada ona do Wielkich Jezior i tam właśnie, między Ontario i Erie, znajduje się wodospad Niagara.

Naszym pierwszym przystankiem po opuszczeniu Montrealu była stolica. Byliśmy ogromnie ciekawi, czym zaskoczy nas drugie na trasie kanadyjskie miasto.

O Ottawie mogę powiedzieć jedno: jest olśniewająca – kilometrami ciągną się rzędy schludnych wiktoriańskich domków z cegły, w których mieszczą się sklepy, restauracje i mieszkania. Olbrzymi, imponujący budynek Parlamentu położony jest na wzgórzu, co tworzy trochę baśniową scenerię, szczególnie jeśli, tak jak my, obserwuje się budynek z drugiej strony rzeki.

Parlament w Ottawie

Z licznych obiektów i zabytków jako pierwszą postanowiliśmy odwiedzić mennicę państwową. W drodze natknęliśmy się na ciekawą wystawę uliczną poświęconą królowej Elżbiecie II – Kanada jako kolonia brytyjska świętowała właśnie 60-lecie jej panowania. W mennicy mieliśmy możliwość na własne oczy zobaczyć i podnieść sztabkę złota wartą 700 tysięcy dolarów! Jest dużo cięższa, niż mogłoby się wydawać. Ot, niby kawałek metalu, a robi ogromne wrażenie.

Co ciekawe, Kanada praktycznie nie dysponuje siłami militarnymi – Kanadyjczycy nigdy nie brali udziału w żadnej wojnie, nikt też nigdy ich nie zaatakował. Kto zresztą miałby to zrobić? Władze kraju wyszły z założenia, że w przypadku ataku przez USA, Chiny czy Rosję i tak nie mają szans, więc nie ma sensu tracić pieniędzy na wojsko. Ich pokojowe nastawienie najlepiej obrazuje historia z kandadyjskim wsparciem wysłanym do Iraku – kanadyjscy żołnierze pojechali na pustynię w mundurach przeznaczonych do działania w lesie…

Nocleg spędziliśmy na dziko, nad Rzeką Świętego Wawrzyńca. Rozbiliśmy namioty na plaży, a na kolację zjedliśmy zupę Campbell. Smakuje byle jak, ale kosztuje dolara, no i ta kultowa puszka uwieczniona przez Andy’ego Warhola! Poza tym byliśmy w Kanadzie, podczas naszej wielkiej amerykańskiej podróży – kiedy spełniają się marzenia, naprawdę można jeść byle co!

OPOWIEŚCI O INDIANACH

Toronto, Ontario, Kanada

Chociaż rozbiliśmy się nieopodal głównej drogi, nie mieliśmy z tego tytułu żadnych nieprzyjemności. Zasiedliśmy na plaży i zjedliśmy śniadanie, składające się z kawy przyrządzonej na naszej polowej kuchence oraz kanapek z najtańszą konserwą o wdzięcznej nazwie SPAM. Kosztowała całe dwa dolary. Potem zwinęliśmy obozowisko i ruszyliśmy do kolejnego miasta na trasie – Toronto.

Toronto niewiele różniło się od pozostałych kanadyjskich miast, które dane nam było odwiedzić. Jedynie ludzie wydali się nam zdecydowanie bardziej zapracowani i skoncentrowani na karierze. W centrum znajduje się słynna CN Tower – smukła wieża o wysokości 553 metrów. Jedną z oferowanych tam atrakcji jest Edge Walk – na szczycie wieży można się przespacerować po krawędzi, balansując nad przepaścią. Nie ma żadnych barierek, a jedyne zabezpieczenie to lina przypięta do pasa. Żadne z nas nie zdecydowało się na tę przyjemność – nie tylko z powodu skromnego budżetu…

Po szybkim zwiedzaniu Toronto pojechaliśmy na obrzeża miejscowości Niagara-on-the-Lake, dokąd zostaliśmy zaproszeni przez pana Józefa Starskiego, myśliwego i autora publikacji o kanadyjskiej puszczy, którego Paziu poznał kilka miesięcy wcześniej na forum dla myśliwych. Piszę „pana Józefa”, ale Józef od razu kazał nam mówić do siebie po imieniu – to kolejna rzecz, która podoba mi się w Ameryce i którą przejęli mieszkający tam Polacy. Nikt nie mówi tu do siebie per „pan”, i to niezależnie od wieku, przez co dużo łatwiej jest nawiązywać znajomości. Poza tym, rozmawiając z ludźmi nawet starszymi od nas o jedno lub dwa pokolenia, nie czuliśmy dzielącego nas dystansu.

Każdy z nas dostał od Józefa na powitanie imiennie zadedykowany egzemplarz jego książki, Kanada. Kraj bobra i klonowego liścia. Józef mieszka tu już ponad 20 lat i jak sam mówi, jest nieuleczalnie zakochany w dziewiczej, zachwycającej kanadyjskiej przyrodzie.

Namioty rozbiliśmy na olbrzymim, pustym polonijnym campingu. Do swojej dyspozycji mieliśmy rozległy, zadaszony teren z ławkami oraz łazienki, niestety bez prysznica. Jego brak nie zrobił na nas jednak większego wrażenia. Podróżowanie uczy rzeczy najróżniejszych, w tym tego, jak można się dokładnie wykąpać w umywalce.

Józef dołączył do nas, gdy usiedliśmy przy ognisku, i zaczął snuć opowieść o kanadyjskiej puszczy, o traperach żyjących ze sprzedaży bobrowych skór i o Indianach, którzy próbują się odnaleźć w dzisiejszym świecie.

– Wielu Indian nie potrafiło zaakceptować stylu życia białego człowieka i popadło w marazm. Kiedy żyli z lasu i w lesie, kiedy byli samowystarczalni – wszystko było dobrze, wiedli szczęśliwe życie. Gdy jednak przenieśli się do domów białego człowieka i zaakceptowali jego pomoc, stali się innymi ludźmi. Większość zapomniała o tradycjach, dawnych umiejętnościach, bo łatwiej jest żyć na państwowym garnuszku. Odcięci od korzeni, poczęli błądzić. Życiowa pustka i brak motywacji wielu z nich skierowały na manowce. Alkoholizm, narkomania i inne choroby współczesnej cywilizacji do dziś stanowią wielki problem dla wodzów sprawujących pieczę nad tymi, którzy postanowili żyć w rezerwatach. Dziś wielu Indian przenosi się z rezerwatów do miast i całkowicie zapomina o swoich korzeniach.

Wysłuchaliśmy tej opowieści w milczeniu, dumając nad usłyszanymi słowami. Czy wykorzenieni ze swej kultury i skażeni okrutnym światem białych Indianie mają szansę przynajmniej częściowo wrócić do dawnych obyczajów? Byłoby wspaniale, ale chyba nie należy mieć złudzeń. To trochę smutne – piękno Montrealu i Toronto, te stare kamienice, kawiarenki i wieże do samego nieba wyrosły na krzywdzie rdzennych mieszkańców, których potomkowie prawie nikogo nie obchodzą i zapijają się na śmierć.

Odjeżdżając, Józef ostrzegł nas:

– Pamiętajcie, Kanada to dziki kraj. Uważajcie na szopy, skunksy, niedźwiedzie i jelenie, które lubią tu przychodzić. Nie zostawiajcie przy namiotach resztek jedzenia, wszystko powinno być schowane w szczelnych workach na dachu auta. Bo taki niedźwiedź wyczuje nawet otwartą konserwę schowaną w namiocie i będzie próbował się do niej dobrać, a tego chyba byście nie chcieli…

Nie spodobała nam się ta wizja, posłuchaliśmy więc Józefa i zrobiliśmy to, co nam radził.

Tej nocy zasypialiśmy przy dźwiękach cykad, żab i setek innych zwierząt, rozmyślając o Indianach i nasłuchując, czy nie zbliża się do nas żaden niedźwiedź albo inny skunks. Szczęśliwie ominęła nas przyjemność bezpośredniego spotkania z mieszkańcami kanadyjskich lasów.

WODOSPAD NIAGARA I DEGUSTACJA WIN

Niagara Falls, NY

Wyobraźcie sobie coś takiego: śpicie sobie w namiocie tak ciemnym, że nie wiadomo, gdzie góra, a gdzie dół. Jesteście najedzeni, pełni wrażeń i bardzo zmęczeni, tak że gdy do waszych uszu dochodzi głośne buczenie, nie macie pojęcia, co się dzieje. Ja też nie wiedziałem. Usiadłem w ciemności. Tuż obok coś ryczało tak głośno, jakby ktoś dął w trąbę tuż przy moim uchu. Klakson? A może niedźwiedź tak ryczy…? Słyszałem, jak moi towarzysze kokoszą się w swoich namiotach i szepczą coś do siebie, równie przerażeni. Z wyjściem na zewnątrz poczekaliśmy, aż się przejaśni. Kiedy wreszcie się wygramoliliśmy, ujrzeliśmy olbrzymie jelenie, pasące się na trawie pokrytej rosą. Kto by pomyślał, że potrafią tak ryczeć? Wyglądały majestatycznie i bił od nich spokój. Samce o rozłożystych porożach posilały się, jakby w zasięgu wzroku nie znajdował się żaden człowiek. Patrzyliśmy zachwyceni, bojąc się poruszyć, mimo to po chwili uciekły, przepłoszone odgłosami nadjeżdżającej terenówki. Wyskoczył z niej Józef, który postanowił przywieźć nam śniadanie. Wygramoliliśmy się z namiotów i siedliśmy przy drewnianych stołach pod zadaszeniem. Nasz przesympatyczny znajomy przywiózł nam bajgle, muffiny i kawę z Tima Hortona, czyli kanadyjskiego fastfoodu. Smakowały wybornie.

Józef zabrał nas nad wodospad Niagara – a właściwie nad wodospady, bo Niagara to nie jeden wodospad, jak zawsze się nam wydawało, tylko trzy. Sądziliśmy też, że Niagara jest położona w środku puszczy – wszystkie znane zdjęcia przedstawiają bowiem wodospad otoczony zielenią. Tymczasem okazało się, że tuż obok znajduje się zatłoczona ulica, a nieopodal leży miasto Niagara Falls, pełne restauracji, klubów ze striptizem, kasyn i parków rozrywki. Oto jak pryskają dziecięce marzenia…

– Za nami znajdują się trzy wodospady – zaczął Józef, a my nadstawiliśmy ucha. – Amerykański, Welon Panny Młodej i najbardziej znany, czyli Podkowa. Podkowa ma 53 metry wysokości i 790 metrów szerokości. Wodospady oddzielają od siebie USA i Kanadę, więc widać je z obu tych państw, ale zdecydowanie lepszy widok mają Kanadyjczycy. Chodźcie, zapraszam na rejs statkiem pod sam wodospad. Tylko zostawcie w aucie rzeczy, które nie mogą zamoknąć.

Niagara

Wszyscy założyliśmy niebieskie płaszcze przeciwdeszczowe i wsiedliśmy na statek. Im bliżej podpływaliśmy, tym większy robił się wiatr i szum, a chmury wody zaczynały oblewać nas jak deszcz. Dopiero pod samym wodospadem zdaliśmy sobie sprawę, jaki jest olbrzymi. Huk był tak potworny, że nie słyszeliśmy własnych myśli, a woda dosłownie zalewała nam oczy. To się nazywa żywioł! Na ląd wysiedliśmy całkiem przemoczeni, ale zadowoleni. Byliśmy pewni, że chwile u podnóża Niagary zapamiętamy do końca życia.

Z Józefem pod Niagarą

Wciąż mokrzy wskoczyliśmy do auta i Józef zabrał nas do najstarszej winnicy w prowincji Ontario, Inniskillin. Zbudowana została we francuskim stylu w 1974 roku. Józef i pracująca tam Joanna, jego znajoma, oprowadzili nas i nieco przybliżyli nam proces powstawania wina. Wreszcie przyszedł czas na degustację. Spróbowaliśmy aż kilkudziesięciu gatunków win – białych, czerwonych, różowych i lokalnego, bardzo drogiego specjału, wina Icewine.

– Icewine robi się z winogron, które pozostawia się na krzaku aż do nadejścia mrozów – tłumaczył Józef. – Przez parę dni musi panować temperatura nie wyższa niż minus osiem stopni Celsjusza. Zbierane winogrona są zmrożone na kamień. Sok składa się głównie z wody, a ta, zamarznięta, nie zostaje wyciśnięta przez prasę, otrzymuje się więc tylko niewielką ilość słodkiego jak miód nektaru, z którego robi się Icewine. To najsłodsze wino na świecie, a także jedno z najdroższych.

Chyba nie bardzo znamy się na winach, bo podczas degustacji większość z nich wykręcała nam twarze. Jedne smakowały nam mniej, inne bardziej, za to co do Icewine byliśmy zgodni – to bez dwóch zdań najlepsze wino, jakie piliśmy w życiu. Gdyby tylko nie kosztowało kilkuset dolarów za butelkę…

Paziu pobiegł do busa i po chwili wrócił z sakiewką. Wysypał z niej wszystkie swoje oszczędności i kupił małą butelkę Icewine.

– To na pewną specjalną okazję – powiedział tajemniczo.

Od początku wyprawy widziałem, jak co wieczór SMS-uje ze swoją dziewczyną Agatą i chyba domyślałem się, co to będzie za okazja…

Z winnicy wyszliśmy w nastrojach iście biesiadnych, Kuba nawet porwał Joannę do walca! Jedynie Wojtek miał skwaszoną minę – tego dnia to jemu przypadła w udziale zaszczytna funkcja kierowcy.

– Nie zgadzam się z tymi dyżurami za kierownicą, są niesprawiedliwe! Żądam zmiany zasad! – protestował.

– Jak to niesprawiedliwe? – zdziwił się Paziu, wyraźnie rozbawiony. – Na początku wyprawy ustaliśmy kolejkę i teraz padło na ciebie. Gdzie twój honor, człowieku? Chcesz zmieniać zasady?

– Mam gdzieś takie zasady i honor! Mówisz tak, bo nie wypadło na ciebie.

Józef, będąc świadkiem tej przepychanki, gdzieś zniknął i po chwili wrócił z butelką lokalnego wina.

– Oto prezent dla honorowego kierowcy abstynenta – rzekł, wręczając ją Wojtkowi.

No, teraz cała nasza piątka miała powód do radości!

Gdy wróciliśmy na kemping, okazało się, że czeka na nas licznie zebrana Polonia. Znów doświadczyliśmy bezinteresownej życzliwości obcych nam ludzi, którzy postanowili spędzić ten wieczór w towarzystwie pięciorga włóczęgów. Ugościli nas wyśmienitym barbecue. Nasze podniebienia czekała prawdziwa rozkosz! Zajadając burgery, pierogi, sałatki, frytki i ciasta, opowiedzieliśmy co nieco o naszych wyprawach. A kiedy zrobiło się ciemno, znów pojechaliśmy nad wodospad, żeby podziwiać pokaz świateł i fajerwerków. Siedliśmy na trawie i z zachwytem patrzyliśmy na zmieniające się barwy wodnych kaskad oświetlonych specjalnymi światłami, a potem na wybuchające nad Niagarą fajerwerki. Wspaniałe widowisko!

Niagara nocą

NAD PRZEPAŚCIĄ

Chicago, IL

Z samego rana obudził nas wesoły głos:

– Wstawajcie, najwyższa pora coś zjeść!

Rozespani wyjrzeliśmy z namiotów. Okazało się, że to Henryk, ekspert od niebiańskich hamburgerów, którego poznaliśmy dzień wcześniej, przyjechał specjalnie, żeby zrobić nam jajecznicę z boczkiem. Pomyślałem, że skoro dzień zaczyna się w taki sposób, na pewno będzie dobry!

Spałaszowaliśmy śniadanie, spakowaliśmy namioty i pożegnaliśmy się z Henrykiem. Nadszedł czas, by znów ruszyć w trasę. Podróż – czego bynajmniej się nie spodziewaliśmy − miło urozmaiciło nam oczekiwanie na granicy. Przejście graniczne znajduje się na moście, z którego rozpościera się pocztówkowy widok na Niagarę. Wcale nie spieszyliśmy się z powrotem do Stanów.

Droga do Chicago – prawie tysiąc kilometrów – zajęła nam cały dzień. Późnym wieczorem zostaliśmy przywitani przez Tomka, jednego z górali, który pomimo późnej pory obdzwonił kolegów, i wspólnie ruszyliśmy na zwiedzanie miasta.

– Ej, kurka wodna, teraz podobno nie można pić w aucie, nawet jak nie prowadzisz – powiedziała Alex, widząc, że Tomkowe towarzystwo ładuje się do busa z kilkoma zgrzewkami Żywca.

– Nie podobno, tylko na pewno – Tomek, nic sobie nie robiąc z jej słów, otworzył piwo zębem. – Nie można nawet jechać z otwartą butelką. Ale nie bój nic, z nami nic wam nie grozi.

Co mieliśmy robić? Ruszyliśmy wraz z tą wesołą ekipą, licząc na to, że obejdzie się bez przykrych niespodzianek.

Chicago nocą

Górale zabrali nas do najwyższego budynku w Chicago, z którego można podziwiać panoramę miasta, stojąc na szklanych balkonach. Willis Tower ma 108 pięter i 442,3 metry wysokości, co czyni ją najwyższym budynkiem w Ameryce Północnej.

Wjazd na 108 piętro trwał kilka sekund – dobrze, że nie trzeba było wchodzić po schodach! Podeszliśmy do szklanych balkonów i zamarliśmy – ze szkła były nie tylko ściany, ale też podłogi! Cienka szklana tafla ponad 100 pięter nad ziemią nie wygląda zbyt zachęcająco, a robiąc pierwszy krok, czułem się, jakbym skakał w przepaść. To niezła próba nerwów – niektórzy nie patrzyli w dół, innym trzęsły się nogi. W pewnym momencie Tomek wykonał kilka zdrowych podskoków, a ja poczułem ciarki biegnące wzdłuż kręgosłupa. Po kilku minutach przekonałem swój mózg, że jestem bezpieczny – reszta chyba zrobiła to samo – i wyciągnęliśmy aparaty. Po jakimś czasie Alex również rozskakała się po szklanej podłodze, a Zysiek z Paziem robili nawet pompki nad przepaścią. Ja wolałem skupić się na fotografiach.

Szklany balkon nad Chicago

Panorama Chicago

HOT POT

Chicago, IL

Rano pożegnaliśmy się z Tomkiem i udaliśmy się do Millenium Park, gdzie znajduje się Cloud Gate – lustrzana rzeźba autorstwa artysty indiańskiego pochodzenia, która przypomina monstrualną fasolę. Potem odwiedziliśmy Jackowo, czyli polską dzielnicę. Wiedzieliście, że po Warszawie jest to drugie największe skupisko Polaków na świecie? Na słupach widnieją znaki „Polish village”, czyli „polska wioska”, a wszystkie witryny sklepów mają polskie napisy. Znaleźliśmy nawet naszą poczciwą Biedronkę. Generalnie jest tam bardziej polsko, niż może się wydawać – i tutaj po bramach stoją polscy menele. Zamiast pytać o „złotóweczkę” czy „pińdziesiąt groszy”, domagają się dolarów, a polskie przekleństwa przeplatają amerykańskim „fuck”. Przypuszczam, że to jedyne słowo, jakie znają w tym języku.

Cloud Gate

Cloud Gate

Przed opuszczeniem Chicago spotykaliśmy się z Pawłem, autorem strony Interameryka.com. Od kilku tygodni doradzał nam mailowo, dokąd warto pojechać. Wspólnie usiedliśmy nad mapą i obgadaliśmy całą trasę. Dostaliśmy dziesiątki wskazówek i porad, a Paweł jako wprawny podróżnik dał nam także parę przydatnych prezentów, w tym porządną kuchenkę turystyczną, worek ćwierćdolarówek do płacenia za parkingi i pralnie oraz dwie rolki srebrnej taśmy.

Srebrna taśma, zwana duct tape albo duck tape, to chyba najpopularniejszy w Ameryce gadżet, obecny w każdym domu. Amerykanie potrafią nią naprawić dosłownie wszystko – dziurawe spodnie, przebity ponton, wybite okno… Co tylko chcecie. Raz nawet widzieliśmy całe drzwi samochodowe zrobione ze srebrnej taśmy. Ponoć żołnierze używają jej do opatrywania ran. Spodziewaliśmy się, jakże słusznie, że przyda się i nam.

Wieczorem zatrzymaliśmy się na zachód od Chicago w Elgin u Jessego i Jingi. Jesse, czyli Zdzisław, okazał się niesłychane wesołym gościem, który razem ze swoją żoną, Chinką, zjechał kawał Ameryki i trafił ostatnio na naszego bloga. Wiedząc, że chcemy nocować na dziko gdzieś w tej okolicy, postanowił zaprosić nas do siebie.

Już od progu czuć było charakterystyczny, niezwykle intensywny zapach chińszczyzny. Jinga przygotowała dla nas tradycyjną chińską kolację: tak zwany hot pot. Pośrodku stołu stała kuchenka ze specjalnym, przedzielonym na dwie części garnkiem, w którym gotowały się dwa sosy: ostry i łagodny. Dookoła leżały surowe składniki – mięso, warzywa, tofu i owoce morza.

– Nabieracie wszystko do takiego koszyczka i wkładacie do sosu. – wytłumaczył Jesse – Po dwóch minutach wyjmujecie ugotowane, kładziecie na talerzu i zajadacie pałeczkami.

– Wołowinę też tylko na dwie minuty? – upewniła się Alex, wyraźnie zadziwiona prostotą przygotowania tego dania.

– Też.

– A ośmiornicę?

– Też, wszystko gotuje się tak samo.

– A grzybki też?

– Tak!

– A tofu?

– Niech cię diabli! Mówię, że wszystko, to wszystko!

Oczywiście Jesse złościł się tylko dla żartu. Miał w sobie spokój i luz, jakie spotyka się tylko u ludzi, którzy wiele widzieli i sporo przeżyli. Po posiłku polecił nam parę miejsc w drodze na Zachód, a rano załadował nam do busa kilka reklamówek z super ostrymi chipsami i chińskimi przyprawami. Było tego tyle, że już do końca wyprawy mogliśmy do woli doprawiać mdłe, puszkowe jedzenie.

Hot pot

MARINES I WIETNAMSKI GANG

La Crosse, WI

Bus w pełnej krasie

Wjechaliśmy do stanu Wisconsin. Za kierownicą akurat siedział Zysiek. Druga była prosta jak struna, asfalt równy i gładki, a dookoła, jak okiem sięgnąć, ciągnęły się pola. W pewnym momencie coś zgrzytnęło – wyskoczył bieg, więc Zysiek wbił go z powrotem. Minutę później bieg znów wyskoczył. Zysiek wbijał go, a nawet próbował stale przytrzymywać, jednak bez skutku. Pozostałe biegi działały, jednak bez piątki nasza prędkość maksymalna spadła do jakichś 60 kilometrów na godzinę.

Zatrzymaliśmy się na pobliskiej łące i wyjęliśmy wszystkie bagaże. Podnieśliśmy busa na lewarkach, a Kuba zaglądał, pukał, stękał i szukał źródła problemu.

– Nie mam pojęcia, co się dzieje – stwierdził zrezygnowany po dłuższych oględzinach.

Spojrzeliśmy po sobie. Jedno było pewne: tak jechać nie możemy.

– Zostało nam jakieś 20 tysięcy kilometrów, a prędkość maksymalna spadła o 20–30 kilometrów na godzinę – zacząłem wyliczać. – To wydłuża nam podróż o ponad tydzień…

Zadzwoniliśmy do paru znajomych w poszukiwaniu kogoś, kto mieszka na naszej trasie i mógłby nam pomóc w naprawie skrzyni. Okazało się, że znajomy znajomego Pawła „Interameryki” ma kumpla, byłego marine, w La Crosse nad rzeką Missisipi, kilka godzin jazdy na zachód od miejsca, w którym stanęliśmy. Zapisaliśmy adres i powlekliśmy się przed siebie.

Doturlawszy się na miejsce, zadzwoniliśmy pod podany numer, nikt jednak nie odbierał. Dzielnica, w której się znajdowaliśmy, wyglądała dosyć biednie – minęliśmy kilka grupek Murzynów i Azjatów, którzy patrzyli na nas spode łba, wyraźnie niechętni przybyszom z zewnątrz. Adres się zgadzał, ale dom, przed którym staliśmy, był niemiłosiernie zapuszczony: zarośnięty ogródek, furtka wyłamana z zawiasów, na czymś, co kiedyś było trawnikiem, sterta śmieci, w tym stara wanna. Nie było dzwonka, więc ruszyłem bezpośrednio do drzwi. Gdy lekko zastukałem, uchyliły się, więc wszedłem do środka i zawołałem:

– Halo? Jest tu kto?

– Wejść! – krzyknął ktoś z jednego z dalszych pomieszczeń.

Przeszedłem przez przedpokój, co było nie lada wyzwaniem, bo na ziemi walało się tyle gratów, gazet i starych ubrań, że nie było widać podłogi. Z kuchni wychylił się niski facet trzymający patelnię, na której coś sobie pichcił.

– Szukam Nathana – powiedziałem niepewnie.

– Nathan to ja! – odparł. – Ty jesteś z tego szalonego busa?

Kiedy usłyszałem, że spotkamy się z byłymi marines, spodziewałem się grupki dojrzałych mężczyzn. Tymczasem okazało się, że Nathan i jego kumple mają po niecałe 30 lat, ale odsłużyli już swoje i teraz jeden jest kucharzem, drugi mechanikiem, a jeszcze inny pracuje w ochronie.

Z marines

Ponieważ było już dosyć późno, ustaliliśmy, że naprawą busa zajmiemy się rano. Łazienka, którą wskazał mi Nathan, była chyba najbrudniejszym miejscem w całym stanie, ale gospodarz zupełnie się tym nie przejmował. Cały czas gadał, szukając jednocześnie kawałka podłogi, który nadawałby się do rozłożenia śpiworów. Gdy spod przerzucanych przez niego śmieci wyskoczył szop, zasugerowaliśmy, że chętnie rozbijemy namioty w ogródku.

Ogródek okazał się niewiele lepszy od domu: hałda starych mebli, kolejna wanna, jakaś dziurawa łódka, pełno śmieci i stara szopa w rogu. Na ostatnich niezaśmieconych fragmentach trawnika rozłożyliśmy namioty, Nathan rozpalił ognisko, a jego kumple przynieśli skrzynkę lokalnego piwa.

Większość spotkanych przez nas Amerykanów nie miała pojęcia, gdzie leży Polska, a klasyką było już mylenie „Poland” z „Holland”, więc jak zwykle rozmowę zaczęliśmy od krótkiej opowieści o naszym kraju. I wtedy marines totalnie nas zaskoczyli. Nie dość, że dokładnie wiedzieli, gdzie znajduje się nasz kraj, to jeszcze zawstydzili nas znajomością polskiej historii, potrafili bowiem wymienić więcej dat i nazwisk niż my! Okazało się, że na studiach mieli do wyboru historię jednego z europejskich państw i wybrali właśnie Polskę.

Kiedy skończyło się piwo, Nathan oznajmił:

– Koniec żartów, panowie, najwyższa pora uderzyć w miasto!

Wyruszyliśmy więc na zwiedzanie tej ślicznej miejscowości. Najpierw zobaczyliśmy największy na świecie… sześciopak piwa. W samym centrum stały olbrzymie, mierzące chyba z dziesięć metrów puszki z napisem „La Crosse”. Okazało się, że jest to jedyna tutejsza atrakcja turystyczna, więc Nathan stwierdził, że musimy spróbować wszystkich lokalnych piw i zaliczyć po kolei wszystkie kluby.

Odwiedziliśmy pięć niezwykle interesujących przybytków: jeden z stylu country, ze słomą na podłodze, drugi z karaoke, trzeci, gdzie na wielkich ekranach puszczano mecze baseballowe, oraz dwa z muzyką elektroniczną na żywo. W każdym musieliśmy spróbować innego piwa. „Lepsze niż w Polsce? Na pewno lepsze!”, powtarzał Nathan. Nasi dzielni marines co rusz namawiali wszystkich zgromadzonych do wykrzykiwania „Poland! Poland!” na naszą cześć. Takiej imprezy nie zaliczyłem nawet na studiach!

Po kilku godzinach Nathan zaczął opowiadać o swojej pracy w Iraku. W pewnej chwili stwierdził krótko:

– Zabiłem człowieka.

Niby powiedział to na luzie, ale nietrudno było zauważyć, że nie może się pogodzić z tym, co się stało. Nie wiedziałem, jak zareagować, więc milczałem. Reszta podobnie.

Około 2.00 czy 3.00, kiedy zabawa wciąż trwała w najlepsze, muzyka umilkła i wszyscy zaczęli wychodzić. No tak – według tutejszego prawa kluby mogą działać tylko do określonej godziny. Wyszliśmy więc i my. Czekał nas kilkukilometrowy spacer do domu.

Gdy tak wlekliśmy się opustoszałymi ulicami La Crosse, przyplątało się nam interesujące towarzystwo. Podszedł do nas jakiś Azjata – dosłownie słaniał się na nogach. Nathan nazwał go „Jellyman”, czyli „człowiek galareta” – ksywka, trzeba przyznać, bardzo adekwatna do jego stanu. Nie rozumieliśmy jego bełkotu i postanowiliśmy go zignorować. On jednak nie zamierzał odpuszczać i wlekł się za nami, wyraźnie szukając zaczepki. Ponieważ robił się coraz bardziej nachalny, Joshua, kumpel Nathana, stanął przed nim na baczność, pchnął go i oficjalnym wojskowym tonem powiedział:

– Jestem oficerem armii amerykańskiej i w tej chwili rozkazuję ci się uspokoić albo będę zmuszony użyć siły!

Wykrzyknął to z taką mocą, że wszyscy momentalnie wytrzeźwieliśmy. Wytrzeźwieliśmy jeszcze bardziej, kiedy Jellyman zaczął coś bełkotliwie wygrażać, a potem sięgnął za pazuchę. Odruchowo osłoniłem Alex.

Jellyman wyjął jednak nie broń, a telefon. Coś zapamiętale do niego wykrzykiwał, pokazując na naszą grupę.

– Idziemy – powiedział bardzo poważnym tonem Nathan.

Przyśpieszyliśmy kroku i ruszyliśmy w stronę domu. Kilka ulic dalej, na skrzyżowaniu, z piskiem opon zahamowały dwa mercedesy z przyciemnianymi szybami. Jellyman dotoczył się do nich i zaczął coś krzyczeć. Pasażer jednego z nich opuścił szybę. A wtedy zobaczyłem pistolet.

Później wszystko wydarzyło się błyskawicznie.

– Ruszać, biegiem! – wrzasnął Joshua.

Jak na rozkaz popędziliśmy jedną z bocznych ulic. Gnaliśmy na oślep, byle dalej. Skręciliśmy w jakiś park, potem między ciężarówki na parkingu i przez dziurę w płocie. Obróciłem się tylko na chwilę, żeby sprawdzić, czy wszyscy są. Kurczowo trzymałem Alex za rękę. Wojtek i Zysiek pędzili z samego przodu. Paziu zgubił but, ale chyba nawet tego nie zauważył.

Zatrzymaliśmy się, dopiero kiedy dobiegliśmy do domu. Myślałem, że wypluję płuca. Wszyscy byliśmy przerażeni.

– Kto to był?! – zapytałem, kiedy poczułem, że znów oddycham.

– Taki tam lokalny wietnamski gang. Widać Jellyman do niego należy. La Crosse to nie jest bezpieczne miejsce, co chwilę są jakieś strzelaniny. Ale nie ma co się dziwić, w Wisconsin jest średnio osiem sztuk broni na osobę. Całe szczęście, że ich zgubiliśmy, bo jakby wiedzieli, gdzie mieszkamy, to mogliby podjechać i wrzucić przez okno granat.

Myślałem, że słuch mnie myli, ale Joshua nie wyglądał, jakby żartował.

Obróciłem się do ekipy i zakomenderowałem:

– Jedziemy. Pakujcie się.

Nikt nie miał zamiaru protestować. Dziesięć minut później byliśmy już gotowi do drogi – pozbieraliśmy manele chyba najszybciej w historii naszych wypraw.

– Stary, taka sytuacja, właśnie dostaliśmy telefon od znajomego i jednak nie możemy tu zostać – rzuciłem Nathanowi.

Zdziwił się – była przecież 4.00 nad ranem – ale nawet nie czekałem na odpowiedź.

Po paru minutach już mknęliśmy autostradą. Wszyscy zgodnie stwierdziliśmy, że właściwie ten piąty bieg nie jest nam potrzebny do szczęścia.

AMERYKAŃSKIE OSOBLIWOŚCI

W drodze do Rapid City, SD

Nad ranem wjechaliśmy do stanu Iowa. Siedziałem za kierownicą, reszta spała. Odkąd z piskiem opon opuściliśmy La Crosse, prawie ze sobą nie rozmawialiśmy. Nikt nie kwapił się do wspominania dramatycznych wydarzeń i chyba wszyscy mieliśmy w głowach jedno: o mały włos uniknęliśmy tragedii. Teraz, gdy na chłodno analizowałem całą sytuację, było dla mnie jasne, że najpewniej nic by nam się nie stało, mimo to nie żałowałem, że postanowiliśmy znaleźć się jak najdalej od uzbrojonych gangsterów.

Droga od wielu godzin wiodła prosto bez żadnych zakrętów, a my toczyliśmy się na czwórce, z prędkością 60 kilometrów na godzinę. GPS wyświetlał komunikaty w rodzaju: „Jedź 954 kilometrów prosto, potem skręć w prawo”. Po obu stronach ciągnęły się niekończące się pola kukurydzy, raz na jakiś czas na horyzoncie ukazywała się jakaś farma, a większość mijanych aut stanowiły farmerskie pickupy.

Po kilku godzinach trafiliśmy na znak road ends – czyli „koniec drogi”. Według GPS-a objazd zakładał nadłożenie 200 kilometrów. To oznaczało dodatkowe pięć godzin jazdy. Nieszczególnie nam się to uśmiechało, a że droga za znakiem wyglądała niczego sobie; zgodnie stwierdziliśmy, że znak trzeba na chwilę przesunąć i jechać dalej.

Przez następną godzinę na żadnym z ośmiu pasów nie pojawił się żaden samochód. W pewnym momencie skończył się asfalt, a droga rozwidlała się na kilka węższych, szutrowych. Wjechaliśmy w jedną z nich i wylądowaliśmy w jakiejś latynoskiej. Zaraz zebrała się groźnie wyglądająca grupka miejscowych, kilku miało strzelby przewieszone przez ramię.

– Czego tu szukasz, gringo? – warknął groźnie wyglądający młody mężczyzna.

Wyjaśniliśmy, że się zgubiliśmy i chcemy dojechać do Rapid City, a wtedy po ich niedawnej wrogości nie został ślad. Latynosi od razu zaoferowali pomoc – jeden z nich wsiadł do pickupa i poprowadził nas kilkanaście kilometrów aż do głównej drogi.

Pod wieczór trafiliśmy na bezobsługowy kemping. Oprócz łazienki i miejsc do przygotowywania posiłków była tam też specjalna tablica informacyjna, a przy niej dwie skrzynki. W pierwszej znajdowały się puste koperty. System działał tak: brałeś jedną, wypełniałeś znaleziony tam formularz i wkładałeś dowolną kwotę do środka. Koperta lądowała w drugiej ze skrzynek, ozdobionej napisem „Uczciwość jest cnotą”. Hmm, ciekawe, czy takie rozwiązanie sprawdziłoby się w Polsce…?

Nazajutrz przypadł dzień uzupełniania prowiantu. Przeważnie zakupy robiliśmy najtańszych supermarketach ze wskazaniem na Walmart. Puszka spaghetti kosztowała dolara. Do tego braliśmy zupki chińskie, kilka zgrzewek wody i chleb tostowy – nasze osiem dolarów dziennie wystarczało więc w zupełności.

Przy pierwszej wizycie w jednym z takich marketów zaskoczyły nas dziwne elektryczne samojezdne wózki na zakupy. Okazało się, że są przeznaczone dla otyłych klientów. Jadąc do Stanów, spodziewaliśmy się na każdym kroku oglądać najgrubszych ludzi świata, nie było ich jednak praktycznie nigdzie – wręcz przeciwnie, w miastach, na deptakach czy w parkach spotykaliśmy same wysportowane i szczupłe osoby, a tylu ćwiczących, biegających i jeżdżących na rolkach nie widzieliśmy nigdzie podczas naszych podróży.

Otyłych Amerykanów można było za to spotkać w fastfoodach czy właśnie w marketach takich jak Walmart. Siadali na elektrycznych wózkach i nawet nie musieli wstawać, by zgarnąć rzeczy z półek do umieszczonego z przodu koszyka.

Tym razem mieliśmy do załatwienia dość pilną sprawę. Do naszego dysku przenośnego kupiliśmy obudowę, okazało się jednak, że jest za mała. Chcieliśmy ją oddać, ale byliśmy pełni obaw – w końcu rozcięliśmy pudełko, no i mogliśmy przecież sprawdzić wymiary na opakowaniu. W Polsce, jak wiadomo, jeśli coś się zepsuje, to trzeba mieć paragon i oryginalne pudełko i wykazać, że rzecz zniszczyła się nie z naszej winy, tylko z powodu wad produkcyjnych.

Tymczasem zostaliśmy miło zaskoczeni. Gdy po kilku dniach od zakupu weszliśmy do innego sklepu z tej samej sieci, okazało się, że możemy zwrócić towar bez żadnego problemu. Nie mieliśmy już paragonu, a pudełko było pocięte, mimo to usłyszeliśmy tylko: „No problem” i odzyskaliśmy pieniądze. Nie musieliśmy nawet podawać powodu zwrotu – wystarczyło powiedzieć: „I don’t like it” i sprawa była załatwiona. Chciałoby się, żeby w Polsce tego typu rzeczy były tak bajecznie proste…

Kiedy wjechaliśmy do Dakoty Południowej, krajobraz znów się zmienił. Wciąż był płaski, a miast po drodze napotykaliśmy niewiele, ale teraz otaczały nas olbrzymie prerie porośnięte trawami spalonymi przez słońce. Oto prawdziwy Dziki Zachód! Co jakiś czas przejeżdżaliśmy koło starych opuszczonych westernowych miasteczek, a właściwie pozostałości po miasteczkach.

Wizytę w jednym z takich odnowionych ghost towns polecił nam Jesse. W miasteczku „1880’s Ghost Town” kręcono Tańczącego z wilkami – stoją tu stare budynki wyglądające jak żywcem wyjęte ze starych westernów. Jest też muzeum filmowe, w którym można obejrzeć indiańskie namioty, dekoracje, a nawet siodło pamiętające tyłek Kevina Costnera. Po miasteczku krążyło też kilku kowbojów. Chętnie pozowali do zdjęć, lecz nie odzywali się ani słowem.

Co jakiś czas na horyzoncie pojawiały się wiatraki, charakterystyczny element tutejszego krajobrazu. Pewnego dnia, jadąc przez prerię, natknęliśmy się na dwóch mężczyzn poruszających się konno. Wyglądali jak typowi kowboje. Postanowiliśmy zagadnąć ich o te wiatraki. Mówili z bardzo dziwny akcentem, a do tego strasznie szybko, ale gdy kilkukrotnie poprosiliśmy o powtórzenie, udało nam się zrozumieć:

– Te wiatraki pompują wodę dla krów. Rancza mają tu setki hektarów, na których pasą się tysiące krów.

– To znaczy… wy je pasiecie? – zapytałem.

– W żadnym razie – obruszył się jeden z nich.

Drugi, który żuł tytoń i co chwila spluwał nim na ziemię, dodał:

– Nie jesteśmy pastuchami, tylko kowbojami. Znakujemy bydło, naprawiamy ogrodzenia albo przepędzamy krowy z jednego pastwiska na drugie. Zwierzęta pasą się same. A jak chce im się pić, przychodzą pod jeden z tych wiatraków, które pompują im wodę spod ziemi.

Kowboje pożegnali się i przez chwilę jeszcze jechali równo z busem, po czym galopem popędzili przed siebie, wyprzedzając nas i zostawiając za sobą tylko chmurę kurzu. Ruszyliśmy dalej, a ja rozmarzyłem się trochę, wyobrażając sobie, jak by to było mieć własne rancho na amerykańskim pustkowiu, gdzie życie wydaje się płynąć zupełnie innym rytmem, cwałować po bezkresnych preriach czy nauczyć się strzelać z bata. Może kiedyś wrócę do Stanów i popracuję na takim ranchu przy spędzie bydła? To jedno z wielu moich marzeń, ale po kilku busowych wyprawach wiem już, że marzenia się spełniają – wystarczy tylko wiara i odrobina starania.

Wiatrak na prerii

NA (NIE TAKICH ZNOWU) ZŁYCH ZIEMIACH

Park Narodowy Badlands, SD

Bezkresna preria

Od tygodnia jechaliśmy przez amerykańskie prerie i pustkowia, a ostatni sklep mijaliśmy bodajże dwa dni temu. Zazwyczaj robiliśmy zakupy codziennie rano, w pierwszym napotkanym sklepie kupując wodę, chleb i jakieś zupki chińskie. Nie pomyśleliśmy o tym, że powinniśmy robić zapasy. Powoli zaczęła się nam kończyć woda, a temperatura przekraczała 40 stopni, więc nieludzko chciało nam się pić.

Akurat zawitaliśmy do naszego pierwszego parku narodowego, Badlands. Badlands (dosłownie: złe ziemie) to jedno z robiących największe wrażenie, ale też najmniej przyjaznych człowiekowi miejsc w Ameryce. Olbrzymia skalna pustynia ukształtowana tysiące lat temu przez wiatr i wodę tworzy krajobraz rodem z Księżyca. Asfalt paruje, przez co powstają fatamorgany, a jedyne zwierzęta, jakie spotykaliśmy, to grzechotniki i pieski preriowe, które na nasz widok szybko czmychały do swoich nor. Ponieważ byliśmy umordowani podróżą i upałem, wybraliśmy najkrótszy szlak, pozwalający zobaczyć najciekawsze widoki.

I właśnie na tych złych, gorących ziemiach skończyła nam się woda. Do najbliższej stacji mieliśmy jakieś 200–300 kilometrów, czyli, lekko licząc, od czterech do sześciu godzin jazdy. Tymczasem nie mieliśmy nawet sił na dłuższy spacer, a perspektywa wielogodzinnej podróży jawiła się jako prawdziwy koszmar. Do tego martwiliśmy się, co będzie, jeśli na tym pustkowiu nasz Supertramp odmówi współpracy. Wówczas pozostałoby nam czekanie na cud.

Cud jednak wydarzył się znacznie wcześniej – oto podjechał autobus z wycieczką, z napisem informującym, że jej uczestnicy należą do kościoła Baptystów. Wysiadła z niego spora grupa ludzi, a jeden z nich, ciemnowłosy brodacz w koszuli zapiętej pod szyję i klapkach, podszedł do nas i rzekł:

– Witajcie, nieznajomi! Nie potrzebujecie czasem wody?

Dosłownie nas zamurowało. Zdziwieni, odpowiedzieliśmy, że właściwie to potrzebujemy, nawet bardzo… Chwilę później brodacz wrócił z całą zgrzewką. Myśleliśmy, że zaraz zażąda jakiejś kosmicznej opłaty, bo w końcu na pustyni woda jest w cenie, ale on tylko uśmiechnął się i wsiadł do autobusu, który już po chwili zniknął w chmurze pyłu.

Od tego momentu zawsze mieliśmy ze sobą zapas wody na co najmniej kilka dni. Na wszelki wypadek woziliśmy też zapas jedzenia i dodatkowe 20 litrów paliwa. Cuda się zdarzają, ale doskonale wiedzieliśmy, że nie możemy na nie liczyć każdego dnia. Choć odkąd wylądowaliśmy za oceanem, zdarzyło nam się ich więcej, niż moglibyśmy sobie wcześniej wyobrazić.

Park Narodowy Badlands

GÓRA RUSHMORE

Black Hills, SD

Planując naszą amerykańską wyprawę, wiedzieliśmy, że zobaczymy świat, który w jakimś sensie już znamy. Przecież większość miejsc, które odwiedzaliśmy, widzieliśmy już wcześniej – w kinie czy choćby w wiadomościach – albo przeczytaliśmy o nich w prasie lub książkach. Mimo wszystko istniała w nas obawa, że może ta Ameryka, którą znaliśmy z mediów, nie jest prawdziwa, że to po prostu fikcja, wspaniale utrzymana na potrzeby świata. Tymczasem większość miejsc pozytywnie nas zaskoczyła – na żywo były co najmniej równie zachwycające jak w kinie, a zazwyczaj robiły jeszcze większe wrażenie. Ogromu i piękna niektórych kamera czy aparat nigdy nie oddadzą i trzeba zobaczyć je na żywo. Ale były też miejsca, które okazały się lekkim rozczarowaniem. Należała do nich Góra Rushmore.

Chyba wszyscy kojarzą skałę z wykutymi głowami czterech prezydentów Stanów Zjednoczonych – Washingtona, Jeffersona, Roosevelta oraz Lincolna. Kiedy zajechaliśmy na miejsce, spodziewaliśmy się olbrzymiego monumentu. Tymczasem zobaczyliśmy głowy tak małe, że trudno było uchwycić je na zdjęciu. Do tego turystów było tylu, że musieliśmy się sporo nagimnastykować, żeby nie załapali się w kadr. Mimo wszystko byliśmy zadowoleni, że wreszcie udało nam się zobaczyć to miejsce na żywo. Dowiedzieliśmy się też, że według pierwotnego zamysłu rzeźby miały być większe – planowano zrobić nie same głowy, ale postacie aż do pasa. Niestety główny rzeźbiarz zmarł kilka miesięcy przed ukończeniem prac.

Góra Rushmore to jedno z tych miejsc, które możemy określić jako odfajkowane. Nie zabawiliśmy tam specjalnie długo, wiedząc, że „prawdziwa” Ameryka znajduje się zupełnie gdzie indziej.

Góra Rushmore

STARY INDIANIN, ŁAPACZ SNÓW I POMNIK SZALONEGO KONIA

Crazy Horse, SD

Black Hills, gdzie znajduje się Góra Rushmore, opuściliśmy już po zmroku i od razu zaczęliśmy szukać miejsca na nocleg. Jak wygląda szukanie miejsca na nocleg na dziko? Zazwyczaj po prostu zjeżdżamy z asfaltu w jakąś polną lub leśną drogę i jedziemy przed siebie, dopóki nie znajdziemy miejsca, z którego nie widać żadnych zabudowań – czyli takiego, gdzie nie ma ryzyka, że ktoś wypatrzy nas lub ognisko. Czasem też po prostu pytamy miejscowych, gdzie w pobliżu możemy rozbić namioty na jedną noc.

Skręciliśmy więc w jedną z takich dróg i jechaliśmy powoli, oświetlając drogę latarkami. W pewnym momencie zwolniłem, bo tuż przed nami ktoś szedł. Kiedy usłyszał dźwięk silnika, obrócił się i postanowił zaczekać na nas na poboczu. Podjechałem i opuściłem szybę. Wtedy dopiero zobaczyłem: oto przede mną stał stary, siwy Indianin w dżinsach, czerwonej koszuli w kratę i kapeluszu. Gdyby zamiast kapelusza włożyć mu na głowę pióropusz, to spokojnie mógłby zagrać rasowego westernowego wodza.

– Dobry wieczór… – zacząłem niepewnie. – Jesteśmy podróżnikami z Europy i szukamy miejsca, gdzie moglibyśmy rozbić namioty na jedną noc. Może nam pan pomóc?

Indianin przyglądał mi się badawczo przez dłuższą chwilę, po czym zapytał:

− Skąd jesteście?

− Z Polski – odpowiedziałem, a Indianin uśmiechnął się i przyjrzał mi się jeszcze raz.

– W takim razie dobrze. Znam takie miejsce, ale musicie mnie podwieźć.

Ciekawe dlaczego właśnie informacja o Polsce skłoniła naszego Indianina do zmiany zdania? Zaprosiłem go do środka i ruszyliśmy. Kazał nam skręcić w kolejną boczną drogę i jechaliśmy dobrych kilka kilometrów przez zupełne pustkowie. W końcu dotarliśmy do celu. Dookoła, jak okiem sięgnąć, rozpościerała się preria, a my zatrzymaliśmy się obok starej przyczepy, wiatraka podłączonego do zbiornika z wodą i  zbitej z desek szopy.

– Tu mieszkam i tu możecie przenocować – powiedział Indianin. Wysiadł z samochodu i zniknął w przyczepie.

– Karolski, a co jeśli to jakiś psychopata i wystrzela nas w nocy jak kurczaki? – szepnął Paziu.

Miejsce faktycznie przyprawiało o ciarki, ale było już późno, więc nie chcieliśmy wybrzydzać. Kiedy rozłożyliśmy namioty, Indianin znów się pojawił i zaczął rozpalać ognisko. Potem powiesił nad nim ciężki garnek i wsypał do niego kilka puszek fasoli. Fasolowa pulpa wyglądała nieszczególnie zachęcająco, ale smakowała nie najgorzej.

Indianin zapytał, kim jesteśmy, i w skupieniu wysłuchał naszej opowieści. Co chwilę kiwał głową i temu z nas, kto akurat mówił, patrzył prosto w oczy. Potem zapalił własnoręcznie skręconego papierosa i zaczął snuć własną historię:

– Znałem jednego Polaka, nazywał się Korczak Ziółkowski. Słyszeliście o nim i o Szalonym Koniu? – Widząc nasze zdziwienie, nie czekał na odpowiedź i kontynuował: – Pochodzę z plemienia Siuksów, a moim przodkiem był Tashunka Uitko, przez białych zwany Szalonym Koniem. Był wielkim wodzem. Kiedy biali odkryli złoto na terenach Siuksów, chcieli nam je odebrać, ale Szalony Koń się sprzeciwił. Odmówił opuszczenia naszych ziem i zebrał wszystkie okoliczne klany, aby wystąpić zbrojnie przeciw białym. Wygrał wiele bitew i rozgromił kawalerię najeźdźców. Po wojnie zakończonej jego zwycięstwem wrócił z rodziną na swoje tereny, ale biali nie potrafili przyjąć przegranej z honorem i wysłali za nim pościg. On i jego ludzie zostali osaczeni i wkrótce zaczęło im brakować żywności. Żeby ich ratować, Szalony Koń poddał się i trafił do niewoli, gdzie stracił życie. – Indianin przerwał, aby skręcić kolejnego papierosa. W dymie tytoniowym dało się wyczuć nutę jakichś ziół. – Na pewno widzieliście Górę Rushmore. Biali zbezcześcili święte dla nas miejsce, żeby wykuć tam twarze swoich bohaterów. Wódz Stojący Niedźwiedź chciał pokazać, że my też mamy swoich bohaterów. Poprosił więc Korczaka Ziółkowskiego, aby stworzył w świętych Górach Czarnych pomnik, jakiego świat nie widział: pomnik Szalonego Konia. Miał mieć prawie 200 metrów wysokości, czyli dziesięć razy tyle co bohaterowie białych. Korczak budował go przez ponad 30 lat, aż do swojej śmierci. Jego potomkowie kontynuują dzieło.

– Gdzie dokładnie znajduje się ten pomnik? – zainteresowała się Alex.

– 15 kilometrów stąd. Powinniście go zobaczyć – odparł Indianin, po czym wskazał nam miejsce na mapie.

Następnie poszedł do swojej przyczepy i wrócił z kilkoma piórami, kawałkami skóry i jakąś giętką gałązką. W skupieniu zgiął ją, tworząc okrąg, po czym obwiązał ją kawałkiem skóry. Potem wyjął z kieszeni coś, co wyglądało jak końskie włosie, i zaczął wyplatać z niego sieć. Na koniec rzemieniem przymocował do kółka zwisające piórka. Kiedy skończył, wręczył mi swoje dzieło.

– Co to jest? – zapytałem.

– Indiański talizman, łapacz snów. Sieć zatrzyma wszystkie gnębiące was złe sny. Poza tym wiele osób wierzy, że przynosi szczęście, a wy będzie go potrzebować podczas waszej wędrówki – odparł i położył się przy ognisku. Szykował się do snu.

– Nie boisz się węży? – zapytał Paziu.

– Są właścicielami tej ziemi tak samo jak ja. Jeśli nic im nie zrobię, dlaczego one miałyby mi coś zrobić? – odpowiedział Indianin. – Poza tym uwielbiam patrzeć w niebo.

Postanowiliśmy pójść w jego ślady i rozłożyliśmy karimaty wokół ogniska. Nad nami tysiące jasnych gwiazd migotały srebrnym blaskiem.

Obudziłem się w środku nocy. Ognisko dogasało, a gdzieś w oddali brzmiało wycie kojotów i skrzypienie starego wiatraka pompującego wodę. Obróciłem się i zobaczyłem, że nasz gospodarz też nie śpi. Gdy nasze spojrzenia się spotkały, wstał i usiadł koło mnie.

Nachylił się i powiedział mi coś na ucho. Popatrzyłem na niego zaskoczony, a on spojrzał mi głęboko w oczy. Potem już się nie odezwał. Wrócił na swoje posłanie i dalej wpatrywał się w gwiazdy.

Rano po Indianinie nie było śladu. Zawiesiłem łapacz snów na lusterku i po śniadaniu ruszyliśmy na poszukiwanie pomnika Szalonego Konia.

Udało nam się go znaleźć łatwiej, niż się spodziewaliśmy. U podnóża góry znajdowało się olbrzymie Centrum Kultury Indiańskiej z muzeum i licznymi straganami. Pomnik faktycznie jest przeolbrzymi, choć na razie powstały dopiero twarz i kawałek ręki Szalonego Konia. Pośrodku centrum stoi model, prezentujący, jak będzie wyglądać ukończone dzieło. Prezydenci wykuci w Górze Rushmore to same twarze, bez emocji, natomiast pomnik wielkiego wodza będzie przedstawiał całą majestatyczną postać, i to siedzącą na koniu! Prace prowadzone są każdego dnia – nawet podczas naszej wizyty widzieliśmy kilka wybuchów dynamitu, którego używa się tu regularnie. Z pomocą lornetki można dostrzec maleńkie obiekty przemieszczające się po ręce Szalonego Konia – to robotnicy i ledwo dostrzegalne z tej odległości koparki.

Gotowy monument z pewnością będzie się prezentować imponująco. Skoro jednak przez ponad pół wieku udało się zbudować dopiero niewielki fragment, to całość będzie gotowa pewnie nie wcześniej niż za 100 lat. Pomyślałem, że trochę szkoda, że nie będzie dane nam jej zobaczyć…

Pomnik Szalonego Konia

ZLOT MOTOCYKLISTÓW

Sturgis, SD

W drodze do Sturgis

Od kilku dni mijało nas coraz więcej motocykli. W końcu zrobiło się ich więcej niż samochodów, a huk silników dosłownie rozsadzał czaszkę. Na jednym z postojów zagadnęliśmy odzianą w czarne skóry grupkę, dokąd się wybierają.

– Jak to dokąd? – zdziwił się harleyowiec. – Do Sturgis na największy na świecie zlot motocykli. Pół miliona maszyn w jednym miejscu!

Spojrzeliśmy po sobie. Takiego wydarzenia nie mogliśmy przegapić!

Wjeżdżając do Sturgis, bez trudu uwierzyliśmy, że może tu być aż pół miliona motocykli. Harleyowcy dosłownie opanowali miasto, w którym na co dzień mieszka tylko kilka tysięcy osób. Motocykle stały dosłownie wszędzie – na parkingach, ulicach, chodnikach, łąkach. Miejsce na zaparkowanie busa znaleźliśmy dopiero za miastem. Po wszystkich drogach powoli sunęły błyszczące harleye i kolorowe ścigacze. Dudniący dźwięk silników, wszędzie ludzie w skórzanych kurtkach, wytatuowani brodacze, kobiety topless… Wszystkie domy i lokale w mieście zamieniły się w warsztaty, stoiska z piwem, puby, studia tatuażu, oraz sklepy z motorami, skórami i chustami. Pomiędzy tym wszystkim stały sceny, na których miały się odbywać koncerty.

Zlot motocyklistów

Działo się tak dużo, że nie wiedzieliśmy, na co patrzeć. A jeśli nie wiesz, co zrobić – idź do knajpy. Zawędrowaliśmy do jednego z barów. Siedliśmy przy ladzie i wypiliśmy po piwie, po czym zdecydowaliśmy, że idziemy dalej. Kubie jednak było mało, więc zostawiliśmy go z nowo poznanym brodatym kolegą, z którym zaczynali już trzecie piwo.

Trafiliśmy na pokaz umiejętności kaskaderskich. Szaleni motocykliści kręcili bączki, stawali na jednym kole, a jeden nawet przeskoczył motorem przez płonący okrąg. W dużym namiocie stojącym nieopodal zobaczyliśmy jeszcze większą atrakcję – kaskader zamknięty w ogromnej kuli jeździł po jej ścianach, momentami zupełnie do góry nogami. Aż zakręciło mi się w głowie.

Kiedy znów przechodziliśmy koło pubu, w którym zostawiliśmy Zyśka, ze środka rozległy się krzyki, a chwilę później jakiś brodacz wybiegł na zewnątrz i z całych sił cisnął jakiegoś nieszczęśnika, otwierając drzwi czyjąś głową, a następnie ciskając nieszczęśnika w błoto. Nieszczęśnikiem tym okazał się Zysiek. Brodacz wrócił do baru, gdzie trwała już regularna bijatyka – taka z tłuczeniem szkła i łamaniem krzeseł.

Szybko podnieśliśmy z Paziem ledwo przytomnego Zyśka i posadziliśmy go na chodniku.

– Zysiek, co się stało? – zapytał Paziu.

– Gościu pokazywał mi zdjęcia kobiet z wczorajszej imprezy i był niezły ubaw – westchnął. – Potem wyskoczyło mu zdjęcie jakiejś szkarady i jak stwierdziłem, że „ta jest wyjątkowo brzydka”, to okazało się, że to jego żona. Wściekł się i chciał mi przywalić, ale był już nieźle wstawiony i trafił gościa obok… I rozpętało się piekło. Lepiej się zwijajmy.

Tak też uczyniliśmy. Już wkrótce zostawiliśmy Sturgis daleko za plecami.

Sturgis

Sturgis

MAGIA YELLOWSTONE

Park Narodowy Yellowstone, WY

Wieczorem zatrzymaliśmy się pod McDonaldem, żeby złapać darmowy internet i wrzucić na YouTube’a filmiki, które Wojtek montował podczas jazdy. Codziennie nagrywaliśmy coś z dwóch kamer – jedną obsługiwał Wojtek, drugą ja – i raz na tydzień powstawała z tego krótka relacja. Taki trwający około dziesięciu minut film ważył zazwyczaj około 500 MB, więc wrzucenie go przez fastfoodowe wi-fi zajmowało całą noc.

Rano, kiedy wreszcie filmy się załadowały, poszliśmy do McDonalda na poranną toaletę i darmową kawę (akurat trwała taka promocja). Z braku prysznica często korzystaliśmy po prostu z umywalki – duża, zamykana łazienka, butelka do nabierania wody i już mamy darmowy prysznic.

Po wszystkim Paziu siadł za kierownicą – dziś to on pełnił dyżur – i odpalił busa. A właściwie spróbował odpalić, bo silnik ani drgnął. No nie, znowu…

Jak przy poprzednich awariach wyjęliśmy wszystko z bagażnika, Zysiek wskoczył pod auto i zaczął szukać przyczyny. Po godzinie stwierdził, że to pewnie rozrusznik i musimy spróbować odpalić na pych.

Załadowaliśmy rzeczy do środka i zaczęliśmy pchać. Całe szczęście, że teren w tym miejscu lekko opadał, poszło więc całkiem sprawnie. Po kilkunastu metrach bus odpalił. Wskoczyliśmy do środka i szczęśliwi, że Supertramp działa ruszyliśmy w kierunku Yellowstone. Ustaliliśmy, że na krótkich postojach nie będziemy gasić silnika, a jeśli tylko trafi się jakiś warsztat, to zajedziemy do niego i spróbujemy naprawić rozrusznik.

Po kilku godzinach dojechaliśmy do bram Parku Narodowego Yellowstone. Oglądaliście bajki o Yogim, prawda? To właśnie tu sprytny miś podkradał turystom jedzenie. Przy wjeździe przywitali nas strażnicy parkowi, tak zwani rangerzy, w charakterystycznych kapeluszach z płaskim rondem. Pokazaliśmy naszą kartę Annual Pass – kupioną w Badlands za 30 dolarów – upoważniającą do wjazdu na teren wszystkich parków narodowych w USA. Wychodzi dużo taniej, bo parków jest kilkadziesiąt, a pojedynczy bilet kosztuje średnio aż jedną trzecią jej wartości.

Park Narodowy Yellowstone

Yellowstone to najstarszy park narodowy na świecie. Na jego terenie znajdują się słynne gejzery, gorące źródła, wulkany błotne i wodospady. Zajmuje powierzchnię aż dziewięciu tysięcy kilometrów kwadratowych, a każdy, kto zechce go objechać, będzie miał do pokonania 300 kilometrów. Zwiedzanie odbywa się głównie autem, z którego wysiada się co kilkadziesiąt kilometrów, aby dojść do najciekawszych miejsc. A jest co podziwiać! Żeby zobaczyć wszystko na spokojnie, postanowiliśmy zostać w Yellowstone dwa dni.

Zaczęliśmy od gejzerów. Bus został na parkingu przy drodze. Do gejzerów szło się specjalnych kładkach zwanych boardwalkami. Gejzery wybuchają z zaskakującą regularnością, a rangerzy codziennie zaznaczają na specjalnej tablicy godziny erupcji. Jedne wybuchają co 15 minut, inne co kilka godzin, jeszcze inne co kilkadziesiąt dni. Te ostatnie robią największe wrażenie – słup wody osiąga wysokość kilkunastu metrów! Widzieliśmy to zresztą na własne oczy, a potem, wykręcając ubrania, żałowaliśmy, że nie stanęliśmy nieco dalej…

– Gdzieś czytałem, że można wymusić wybuch gejzeru, wrzucając do niego mydło – odezwał się Paziu.

– To co, wracamy do samochodu, żeby się przekonać? – zażartował Zysiek.

Postanowiliśmy jednak nie eksperymentować z siłami natury i udaliśmy się w kierunku gorących źródeł, których zdjęcia są wizytówką Yellowstone. W pobliżu parku znajduje się wulkan, który teoretycznie w każdej chwili może wybuchnąć, i to właśnie skryta pod ziemią lawa tworzy gorące źródła i gejzery. Grand Prismatic Spring są niebiesko-czerwone i z góry wyglądają jak jakieś magiczne oko. Bijący od nich zapach jest trochę mniej magiczny – siarka roztacza niepowtarzalny aromat zgniłego jajka. Z kolei Mammoth Hot Springs to kompleks gorących źródeł układających się w przepiękne tarasy.

Nie było nas stać na nocleg w motelach znajdujących się przy wjazdach do Yellowstone, więc postanowiliśmy złamać zakaz i przenocować na terenie parku. Zajechaliśmy na polankę przy jednym z pustych o tej porze dnia parkingów, a busa ukryliśmy wśród drzew.

Kiedy poszedłem za potrzebą, księżyc, który był prawie w pełni, przepięknie rozświetlał łąkę. Odwróciłem się, żeby wrócić do samochodu, i zamarłem. Kilka metrów ode mnie stał olbrzymi jeleń. Jeszcze nigdy nie widziałem tak dużego poroża. Miało ze dwa metry szerokości, a zwierz wyglądał, jakby ważył dobre pół tony. Właściciel imponujących rogów patrzył prosto na mnie i miał kopyta wielkie jak cegły. Powinienem uciec? Stać nieruchomo? A może lepiej paść na ziemię i udawać martwego? Jelenie nie są co prawda mięsożerne, ale wolałem nie ryzykować bezpośredniego kontaktu. Staliśmy tak naprzeciw siebie jeszcze przez chwilę, po czym jeleń parsknął i oddalił się dostojnym krokiem, aż w końcu zniknął między drzewami.

Wybuch gejzeru

AKCJA „GRIZZLY” I BIZONY

Park Narodowy Yellowstone, WY

Obudziło nas pukanie. Przy oknie stał ranger. Alex opuściła szybę, a wtedy usłyszeliśmy:

– Dzień dobry. Nocowanie na terenie Parku Narodowego jest nielegalne i skutkuje mandatem w wysokości 100 dolarów. – Już szykowaliśmy jakąś wymówkę, lecz wtedy dodał: – Wręczam wam teraz upomnienie, ale następnym razem zostaniecie ukarani. Miłego dnia.

Kompletnie zaskoczeni i wciąż rozespani patrzyliśmy, jak odchodzi. „Zaoszczędzone” na mandacie pieniądze postanowiliśmy przeznaczyć na pierwsze od kilku tygodni porządne śniadanie. I to typowo amerykańskie. Ruszyliśmy w drogę i już niebawem trafiliśmy do małego miasteczka z budynkami jak z westernu. Znaleźliśmy knajpę, w której serwowano porządne śniadania, a kelnerka przyniosła menu i od razu nalała wszystkim darmowej kawy. Chcieliśmy zamówić jajka, ale okazało się, że nie jest to takie proste – podawano je na kilkanaście sposobów: była tu i jajecznica, i omlet, i jajko sadzone, jajko w koszulce, krem jajeczny na toście, kanapka z jajkiem oraz jajka à la Benedykt… a także wiele innych. Powiedzieliśmy, że jesteśmy naprawdę głodni i chcemy najbardziej wypasioną jajecznicę, ale do dziesięciu dolarów.

W oczekiwaniu na zamówienie wypiliśmy już całą kawę, a kelnerka od razu pojawiła się z dolewką. Po 15 minutach dostaliśmy śniadanie − i była to chyba najlepsza jajecznica, jaką jadłem. Na talerzu, oprócz dania głównego, oczywiście, znajdowały się: kotlet, placki ziemniaczane i pomidory. Upewniliśmy się, czy to na pewno nasza jajecznica za dziesięć dolarów, i zabraliśmy się do jedzenia. Ponieważ kawa była darmowa, Wojtek i Zysiek wypili po osiem filiżanek. Oczy mieli jak spodki.

Tego dnia mieliśmy w planach południową część parku Yellowstone. Są tu olbrzymie otwarte tereny, na których z łatwością można spotkać dzikie zwierzęta. Jak rozpoznać, że przy drodze jest zwierzę? Po turystach. Kiedy tylko ktoś ze zwiedzających jakieś zauważy, od razu zjeżdża na pobocze i staje z aparatem albo lornetką. Wszyscy jadący za nim też się zatrzymują i zaraz tworzy się wielkie zgromadzenie, a przy okazji korek.

Kiedy pierwszy raz na drogę przed nami wybiegła sarna, od razu została otoczona przez chmarę turystów. Zatrzymaliśmy się i wyszliśmy z busa, zobaczyć, co się dzieje, ale o mało nie powaliła nas fala biegnących w stronę sarny Azjatów z aparatami i telefonami. Jeden z nich spektakularnie się przewrócił – tak to jest, kiedy nie patrzy się pod nogi, tylko obserwuje świat, spoglądając na ekran tabletu!

Sarna otoczona przez turystów

– Zróbmy maleńki eksperyment – zaproponowałem konspiracyjnym szeptem, szczerząc się do pozostałych. – Zatrzymamy się kawałek dalej i będziemy udawać, że coś widzimy, a ludzie niech zachodzą w głowę, co też ciekawego wypatrzyliśmy.

Pomysł zyskał aprobatę i już wkrótce przystąpiliśmy do akcji „Grizzly”. Paziu i Alex wspięli się na dach i wycelowali aparaty w pole przed nami, Zysiek stanął przed busem z lornetką, a ja i Wojtek złapaliśmy kamery. Nie minął kwadrans, a wokół nas zgromadziło się kilkadziesiąt osób. Zaczęliśmy donośnie krzyczeć do siebie po polsku, w każde zdanie wplatając słowo „grizzly” i robiąc zdjęcia pustemu polu. Ludzie żywiołowo wyjmowali aparaty i chociaż niczego nie widzieli, także bez opamiętania cykali fotki. Po półgodzinie zabawa się nam znudziła, więc zaczęliśmy się zbierać, a tłum wciąż gęstniał.

Kilka kilometrów dalej zobaczyliśmy, że na drodze stoi jakiś wyjątkowo duży zwierz.

– Żubr? – zapytał Zysiek.

– Żubry to są w Polsce, gamoniu. Żaden żubr, tylko amerykański bizon – wyjaśnił usłużnie Paziu.

– I to nie jeden – zauważyła Alex, wskazując na wzgórze.

Bizony

W naszym kierunku szło kilkaset bizonów! Nie mogliśmy się już wycofać, bo zwierzęta zaczęły nas otaczać, więc szybko wskoczyliśmy na dach. Dopiero kiedy się zbliżyły, zobaczyliśmy, jakie są ogromne – każdy z nich, gdyby tylko chciał, bez trudu mógłby masą swojego cielska przewrócić Supertrampa. Mijały nas powolnym krokiem, jakbyśmy w ogóle tam nie stali. Niektóre nawet ocierały się o samochód. Młode były trochę bardziej żywiołowe, skakały i ganiały jedno za drugim, a jedno nawet zrobiło kilka kółek dookoła busa. Naczytaliśmy się wcześniej, że taki ważący prawię tonę bizon potrafi się rozpędzić do ponad 50 kilometrów na godzinę, więc ani przez głowy nam nie przeszło złażenie na ziemię. Siedzieliśmy na dachu i grzecznie obserwowaliśmy zachód słońca, dopóki ostatni bizon nie przeszedł przez drogę obok nas.

Bizon

ANTELOPE ISLAND I SALT LAKE CITY

Park stanowy Antelope, UT

Czekała nas noc w Górach Skalistych. Podjazdy były tak strome, że większość trzeba było pokonywać na jedynce, a najwyższy punkt, w jakim się znaleźliśmy, leżał na wysokości ponad trzy tysiące metrów nad poziomem morza. Dobrze, że pokonywaliśmy tę trasę w nocy, kiedy temperatury były bardzo niskie, bo już nad ranem silnik zaczął się przegrzewać.

Robiło się coraz cieplej. W końcu temperatura przekroczyła 40 stopni, zagotował nam się płyn w chłodnicy, a jeden z węży wystrzelił jak z procy. Zrobiliśmy szybką burzę mózgów i doszliśmy do wniosku, że najwidoczniej nie włącza się wentylator i woda nie jest chłodzona. Zepsuł się czujnik temperatury, odpowiedzialny za uruchomienie wentylatora. Razem z Paziem odłączyliśmy więc to urządzenie i spięliśmy kable na krótko, a w miejsce czujnika wstawiliśmy jakiś stary przełącznik, który znalazłem pod siedzeniem kierowcy w pudełku z napisem: „Może się przyda”. Pudełko zostawił mój tata – w środku było mnóstwo śrubek, gwoździ, podkładek i jakichś dziwaczych części. Zadziałało! Wentylator pięknie chodził, tylko żeby go włączyć lub wyłączyć, któryś z nas musiał wysiąść i nacisnąć przycisk na zderzaku. Ale najważniejsze, że silnik już się nie grzał.

Po kilku godzinach podziwiania widoków przywodzących na myśl sawannę dojechaliśmy do Salt Lake, czyli Wielkiego Jeziora Słonego, zwanego przez Amerykanów Amerykańskim Morzem Martwym. Stężenie soli jest tu pięć razy większe niż w oceanie, dzięki czemu można wylegiwać się na powierzchni wody, czytać gazetę, a nawet drzemać. (Sprawdziliśmy, działa!).

Spora część jeziora wyschła, tworząc olbrzymią solną pustynię, na której znajduje się tak zwana Antelope Island. Jest to lekko górzysty, niezamieszkany i bezdrzewny teren, na którym żyją bizony, antylopy, kojoty i zające. Na horyzoncie można dostrzec olbrzymie góry i kilka innych wysp. Uznaliśmy, że to idealne miejsce na obóz.

Trochę już się nam znudziło codzienne pchanie busa, więc Zysiek cały wieczór spędził, majstrując przy podwoziu, a Paziu usiadł za kierownicą i co chwilę próbował odpalić. W końcu się udało. Zysiek, cały umazany smarem, lecz dumny, że wreszcie sprawdził się jako mechanik, wyszedł spod samochodu.

– I co to było? – zapytałem.

– Odpiął się kabelek od rozrusznika i dopiero teraz to zauważyłem… Ale najważniejsze, że działa.

Po zachodzie słońca usłyszeliśmy charakterystyczne wycie kojotów, które dotąd znaliśmy tylko z westernów. Na pobliskim wzgórzu stały dwa kojoty. Były wyraźnie zainteresowane naszym obozem, ale bały się podejść bliżej. Mimo to przezornie pozbieraliśmy wszystkie resztki jedzenia i wrzuciliśmy do worków, a te umieściliśmy na dachu. Kto wie, co mogłoby się zdarzyć, gdyby gospodarze Antelope Island postanowili złożyć nam wizytę?

Poranny widok na wybrzeże zapierał dech. W wodzie przede mną stało niewielkie stado bizonów, a tuż obok, zaraz przed namiotem, czmychnął zając – uszy miał większe od niego samego.

Na śniadanie, jak zwykle, wypiliśmy kawę przyrządzoną na naszej podręcznej kuchence i zjedliśmy kanapki z konserwą i pasztetem, po czym zabraliśmy się do zwijania obozowiska. Doszliśmy już do niezłej wprawy – na początku zajmowało nam to dobre dwie godziny, teraz wystarczała maksymalnie jedna. W busie panowała dyscyplina, bez której nie zajechalibyśmy daleko. Najczęściej wstawałem pierwszy. Wyjmowałem kuchenkę i nalewałem do garnka wodę ze zbiornika na dachu, następnie rozkładałem stolik oraz wyjmowałem ze skrzyni pod kanapą naczynia i sztućce – każdy komplet w innym kolorze. Podobnie rzecz miała się z krzesłami. Przypisanie sprzętu do uczestników wyprawy rozwiązało problem pozostawiania rzeczy na deszczu oraz zmywania. Prosta sprawa: nie umyłeś naczyń? Jesz z brudnych. Nie schowałeś krzesła? Będziesz siedział na mokrym. Zepsułeś namiot? Będziesz spał w dziurawym. Szybko nauczyliśmy się, że teraz bus jest naszym domem, a wszystko, co mamy, znajduje się w tym bardzo szczególnym samochodzie.

Codziennie ktoś inny pełnił dyżur przy myciu naczyń, ktoś inny też gotował. Każdy składał swój namiot – co akurat było całkiem łatwe, bo były to namioty „trzysekundowe”, które nie wymagały użycia śledzi. Żeby je rozłożyć, wystarczyło odpiąć pasek i igloo już stało gotowe do użytku. Złożenie było trochę trudniejsze, ale po kilku tygodniach doszliśmy do wprawy i robiliśmy to w zaledwie 30 sekund. Po załadowaniu namiotów, stołu i krzeseł na bagażnik, a śpiworów i karimat do specjalnej wodoodpornej skrzyni na dachu, sprawdzaliśmy na rozpisce, kto jest dzisiaj kierowcą, a kto pilotem i zajmowaliśmy miejsca w busie. Kierowca decydował też o muzyce, więc kiedy za kierownicą siadał Zysiek, było wiadomo, że będzie nas męczył hip-hopem i muzyką elektroniczną, a kiedy Wojtek – że posłuchamy muzyki filmowej.

Wcześniej nie planowaliśmy jechać do Salt Lake City, ale Zysiek jako wielki fan Adama Małysza nalegał, żeby zobaczyć skocznię. Do nadrobienia było tylko 100 kilometrów, więc zdecydowaliśmy się zmienić trasę. Niestety trafiliśmy na korki i dojazd do skoczni zajął ponad cztery godziny.

Skocznia jest połączona z interaktywnym muzeum, w którym można na przykład spróbować jazdy na nartach biegowych na symulatorze. Byliśmy przekonani, że z powodu braku śniegu skocznie będą nieczynne, tymczasem odbywały się akurat zawody w skokach do basenu. Szczerze mówiąc, były dużo ciekawsze niż te tradycyjne, bo każdy kończył się widowiskowym pluskiem poprzedzonym saltem. Sama skocznia jakoś specjalnie nas nie zachwyciła, bo niewiele różniła się od tych, które widzieliśmy w Zakopanem czy w Innsbrucku.

Po opuszczeniu Salt Lake City skierowaliśmy się na zachód, ale wtedy przyszedł mail od Interameryki. Znajdowały się w nim współrzędne oraz informacja, że koniecznie powinniśmy się udać na sam środek Jeziora Słonego, a z pewnością nie pożałujemy.

SŁONA PUSTYNIA BONNEVILLE I REKORDY PRĘDKOŚCI

Bonneville, UT

Droga numer 80 wiedzie przez olbrzymią słoną pustynię ciągnącą się aż po majaczące na horyzoncie góry. Biały, księżycowy krajobraz zachwycił nas i zatrzymaliśmy się, żeby zrobić zdjęcia. Zachodziło słońce, więc warunki były idealne. Byliśmy tak zaaferowani uwiecznianiem niezwykłego krajobrazu, że nie zauważyliśmy, że mamy towarzystwo. W pewnym momencie dostrzegliśmy kilku mężczyzn na koniach, pokrzykujących coś w niezrozumiałym dla nas języku. Jeden nosił kostium niczym z Gwiezdnych wojen, pozostali mieli na sobie stroje Beduinów. Zaczęliśmy robić im zdjęcia, ale wtedy podbiegł do nas człowiek w czapeczce z daszkiem i z plikiem kartek w ręku, krzycząc, że właśnie zepsuliśmy mu ujęcie. Akurat kręcili scenę do jakiegoś hollywoodzkiego filmu fantasy. Byli tak wściekli, że nie odważyliśmy się spytać, jaki to film, i szybko wróciliśmy do busa.

Na nocleg rozbiliśmy się na pustyni, a potem wbiliśmy w GPS-a współrzędne, które podał nam Interameryka. Dojechaliśmy do zjazdu, który na mapie wydawał się prowadzić donikąd, bo droga nagle się urywała. W rzeczywistości dopiero tam wszystko się zaczynało…

Po zaledwie czterech milach skończył się asfalt, a na horyzoncie zamajaczyły jakieś obiekty. Setki obiektów. Na środku pustyni, w miejscu wyglądającym jak z innego świata, znajdowało się mnóstwo pustynnych namiotów i polowych garaży z kosmicznymi samochodami, jakich nie widzieliśmy nigdy wcześniej. Okazało się, że co roku odbywają się tu wyścigi i próby pobicia rekordów prędkości. Po wyschnięciu części Jeziora Słonego powstała idealnie gładka, ciągnąca się kilometrami powierzchnia, która stanowi najlepsze na świecie warunki do szybkiej jazdy. Zjeżdżają się tu ekipy z całego świata – spotkaliśmy nawet szaleńców z Nowej Zelandii!

Słona pustynia Bonneville

Obok obozowiska znajdywał się olbrzymi tor. „Drogi” dla samochodów były tam tak szerokie, że auta pędziły jednocześnie na kilkudziesięciu pasach.

Zaparkowaliśmy w pewnej odległości i na piechotę ruszyliśmy między namioty. Poza współczesnymi samochodami wyścigowymi zauważyliśmy bardzo dużo starych pojazdów z początku XX wieku oraz specjalne „rakiety” do bicia rekordów, bardzo niskie, wąskie i zaskakująco długie. Dowiedzieliśmy się, że rekordzista tutejszych wyścigów jechał z prędkością ponad tysiąca kilometrów na godzinę.

– Raz się żyje – stwierdziłem. – Pościgajmy się!

Nasz udział wywołał nie lada sensację. Ponieważ mieliśmy tylko cztery działające biegi, nie liczyliśmy na zbyt dobry wynik, no ale w końcu ważny jest sam udział. Poza tym Supertramp bynajmniej nie należał do pojazdów bezawaryjnych. Trudno, powiedziałem sobie, raz kozie śmierć. Opróżniliśmy busa ze zbędnego balastu i… trzy, dwa, jeden, start! Początek był dosyć spokojny, zanim auto rozbujało się na dobre, ale po chwili doszło do 90 kilometrów na godzinę, zaś ostatecznie udało się dobić aż do 115! Do rekordu świata trochę zabrakło, ale jak na starego busika wynik całkiem niezły.

Noc spędziliśmy w miasteczku namiotowym na pustyni. Widok był naprawdę niesamowity – dziesiątki ognisk, setki rozświetlonych namiotów i niezliczona rzesza fanów motoryzacji poubieranych w dziwaczne stroje. W nocy słona biała pustynia jest nienaturalnie jasna, a księżyc i gwiazdy na bezchmurnym niebie tworzą zupełnie wyjątkowy klimat.

Co chwilę ktoś dosiadał się do naszego ogniska i zagadywał nas o busa i naszą podróż. Przyłączyła się też wspomniana grupka Nowozelandczyków. Opowiedzieli nam o swym rodaku, Burcie Munro, starszym mężczyźnie, który pobił na tej pustyni rekord prędkości na motocyklu. Powstał nawet o nim film, World Fastest Indian. W główną rolę wcielił się Anthony Hopkins, a ujęcia były kręcone dokładnie na tej pustyni. Później przysiadło się paru Amerykanów, bardzo ciekawych, dokąd się udajemy. Kiedy usłyszeli, że planujemy pojechać do północnego Meksyku, wpadli w panikę:

– Przecież was tam zamordują! Zatrzymają, okradną i utną głowy. Tam jest pełno karteli narkotykowych i dzieją się straszne rzeczy. Policja nie ma nic do gadania, a turyści są porywani dla okupu – przekonywali.

Jeden nawet padł na kolana i powiedział:

– Błagam was, nie jedźcie tam, bo już nie wrócicie…

Nie był to pierwszy raz, kiedy ludzie reagowali w ten sposób na wieść, że chcemy się wybrać do Meksyku. W oczach tego człowieka ujrzałem jednak coś szczególnego – mieszaninę troski, lęku i determinacji.

– Jeszcze przemyślimy ten pomysł – obiecałem.

HIPIS NAD JEZIOREM TAHOE

Nad jeziorem Tahoe, NV

Po całym dniu jazdy dotarliśmy do gór Sierra Nevada na pograniczu Nevady i Kalifornii. Zatrzymaliśmy się na wysokości prawie dwóch kilometrów, nad malowniczym jeziorem Tahoe. Jest dość głębokie (w najgłębszym miejscu ma 501 metrów), bardzo czyste i przejrzyste. Położone jest malowniczo, pomiędzy wysokimi górami, a niektóre szczyty pozostają ośnieżone przez cały rok. Za tymi górami, wysokimi na trzy tysiące metrów, rozciąga się bezkres pustyni.

Po kilku tygodniach jazdy przez suchy teren postanowiliśmy zrobić sobie dzień przerwy nad jeziorem. Znaleźliśmy kawałek odludnej plaży i rozbiliśmy obozowisko. Mimo że byliśmy w górach, panował upał, więc cały dzień przesiedzieliśmy na plaży, po prostu się obijając i nurkując.

Po południu pojawiło się towarzystwo – przyplątał się do nas, właściwie nie wiadomo skąd, starszy hipis w kolorowej koszuli, z dredami i w lnianych spodniach. Przedstawił się jako Johnny i nie czekając na zaproszenie, po prostu siadł między nami, po czym, jak gdyby nigdy nic, zaczął robić skręta. Alex, dziewczyna ciekawa świata, postanowiła zagadnąć naszego gościa:

– Kim jesteś, Johnny? – zapytała wprost.

– Jestem sobą – odparł filozoficznie, a po chwili dodał: – Mam 40 lat. No dobra, 48, i cieszę się życiem. Lubię przesiadywać na plaży, chodzić na imprezy i palić zioło.

– A skąd bierzesz na to pieniądze? Pracujesz?

– Pieniądze biorę od matki. Mieszkam z nią – powiedział Johnny jak gdyby nigdy nic. – Nigdy nie pracowałem, praca jest nie dla mnie. Ale dość o mnie. Gdzie się wybieracie tym wozem Scooby Doo?

– Na zachód, do Kalifornii, a potem w dół, aż do Meksyku i z powrotem na Wschodnie Wybrzeże – powiedziała Alex.

– Ooo, świetnie… Czyli będziecie w północnej Kalifornii. Byłem tam wiele razy i powiem wam coś w tajemnicy: spotkałem tam Wielką Stopę. Słyszeliście o niej? – Milczeliśmy, rozdziawiając gęby, więc kontynuował: – Mieszkałem kiedyś, zupełnie sam, w namiocie, w górach, i pewnej nocy zauważyłem w pobliżu wielkie ślady. Poszedłem, chcąc sprawdzić, kto je zostawił i dokąd prowadzą, i wtedy spotkałem Wielką Stopę. Miał jakieś cztery metry wysokości i był pokryty gęstym, ciemnym futrem. Wielkie oczy osadzone w olbrzymiej małpiej czaszce patrzyły prosto na mnie. Strasznie od niego śmierdziało, a w łapskach trzymał jakąś owcę. Staliśmy tak chwilę, spoglądając na siebie, ale kiedy się do niego odezwałem, umknął między drzewa.

– Hmm, zrobiłeś mu zdjęcie? – chciał wiedzieć Paziu.

– No właśnie nie i dlatego nikt mi nie wierzy! – odpowiedział rozgoryczony. – Od tamtego czasu zawsze jeżdżę tam z aparatem, który kupiła mi matka, ale już nigdy więcej go nie widziałem.

Ledwo skończył mówić, a już go nie było – rzucił się pędem w kierunku lasu i tyleśmy go widzieli.

Było to jedno z naszych najdziwniejszych spotkań podczas całej podróży. Możecie wierzyć na słowo, bo… także nie zrobiliśmy zdjęcia.

GENERAŁ SHERMAN I JEGO KOMPANI

Park Narodowy Redwood, CA

Z samego rana zwinęliśmy obozowisko i ruszyliśmy na zachód, do Kalifornii. Po kilku godzinach jazdy dotarliśmy nad Ocean Spokojny. Zatrzymaliśmy się na zacienionym parkingu i pobiegliśmy na plażę ile sił – każdy chciał dotknąć oceanu jako pierwszy. Cieszyliśmy się jak dzieci: wreszcie, po ponad 40 dniach wyczerpującej podróży, dotarliśmy nad Pacyfik, a więc udało nam się przejechać całe Stany w poprzek – od oceanu do oceanu!

Niewiarygodne, ale naprawdę tego dokonaliśmy!

Dotarliśmy nad Pacyfik!

Kiedy trochę ochłonęliśmy, stwierdziliśmy, że jest… piekielnie zimno. Ej, zaraz, w końcu to Kalifornia! Miały być palmy i upał, tymczasem niebo zasnuwają chmury, a temperatura sięga maksymalnie 15 stopni. Nie tak to sobie wyobrażaliśmy… Niestety, tak właśnie tam jest. Słońce ogrzewające Kalifornię nie sięga północnego wybrzeża, wiecznie spowitego przez chmury. Plażowanie, chcąc nie chcąc, odłożyliśmy więc na okolice Los Angeles. Zrobiliśmy sobie tradycyjne pamiątkowe zdjęcie, na którym wszyscy skaczemy, i ruszyliśmy do Parku Narodowego Redwood.

Nazwa parku pochodzi od sekwoi wiecznozielonych (po angielsku: redwood), które rosną na jego terenie. Sekwoje to najwyższe drzewa na ziemi, do tego w Redwood rośnie najwyższe drzewo świata. Wiele z nich ma około dwóch tysięcy lat. (Paziu zażartował, że w sumie to mógłby je sadzić Jezus… Nie jest to może najmądrzejsze skojarzenie, ale pozwala zrozumieć, jakich czasów sięga historia tych drzew). Żyją tu niedźwiedzie, pumy, latające wiewiórki, jadowite węże i setki innych gatunków. Puszcza praktycznie nie nosi żadnych śladów działalności człowieka – drzewa, które upadły, leżą pozostawione same sobie i porastają mchem. Wszystko to tworzy naprawdę niepowtarzalny, mocno baśniowy klimat. Aha – to właśnie tu Spielberg kręcił kilka scen do Parku Jurajskiego! Olbrzymie drzewa – szersze od busa i wysokie na ponad 100 metrów – tworzące tę ogromną puszczę faktycznie pozwalają odnieść wrażenie, jakby zaraz miał zza nich wyskoczyć tyranozaur…

Włożyliśmy długie spodnie i buty trekkingowe i zapuściliśmy się w dzicz.

Park Narodowy Redwood

Północna Kalifornia i Redwood są kolebką legend o Wielkiej Stopie (które, jak mieliśmy już okazję przekonać się w Tahoe, nadal rozbudzają ludzką wyobraźnię) – trudno się dziwić, że nawet pierwsi ludzie, którzy dotarli na te tereny, przechadzając się wśród ponad 100-metrowych sekwoi, mieli na uwadze żyjące tu olbrzymy lub inne potwory. Sekwoje są tak ogromne, że wydrążono w nich nawet… tunele dla samochodów. Co ciekawe, drzewa te zazwyczaj znajdują się na terenach prywatnych i mają swoich właścicieli, którzy za każdy przejazd pobierają opłatę w wysokości kilku dolarów.

Tunel w sekwoi

Największa sekwoja, jaką widzieliśmy, to Generał Sherman – ma 83 metry wysokości i osiem metrów średnicy. Liczy sobie – uwaga – cztery tysiące lat!

Wieczorem rozbiliśmy się na dziko na kalifornijskich klifach. Nie kładliśmy się spać jeszcze przez dłuższą chwilę. W milczeniu, po dniu pełnym wrażeń, wpatrywaliśmy się w słońce, zachodzące na oszałamiająco pięknym, purpurowym niebie. Dla takich widoków jak dziś warto byłoby dostać się do Kalifornii choćby pieszo!

PRZYMUSOWY POSTÓJ W SAN FRANCISCO

San Francisco, CA

Dwie najbardziej znane amerykańskie drogi to słynna matka dróg, Route 66, oraz malownicza „kalifornijska jedynka” – Pacific Coast Highway. Ta druga biegnie wybrzeżem wzdłuż oceanu i jest niesłychanie widowiskowa – prowadzi przez monumentalne klify i piękne piaszczyste plaże oraz rozwieszone nad przepaściami kamienne mosty. Tą właśnie drogą przez cały dzień jechaliśmy w kierunku San Francisco, gdzie mieliśmy odebrać z lotniska Piotrka. Wuja przed dwoma dniami zakończył pracę w Connecticut.

Pacific Coast Highway

Do San Francisco wjechaliśmy przez słynny czerwony most – spowity mgłą Golden Gate. Kiedy zgarnęliśmy Piotrka, w busie od razu zrobiło się mniej miejsca, ale za to było jeszcze weselej. Pojawił się jednak problem: gdzie tym razem uda nam się przenocować za darmo? Cywilizacja − dobra rzecz, jednak w kwestii spania na dziko zdecydowanie lepiej sprawdza się głusza. Po raz kolejny, stosując zasadę „jak trwoga, to do Boga”, znaleźliśmy w internecie adres polskiej parafii i pojechaliśmy pod kościół. Niestety, zrobiło się już późno i wszystko było pozamykane na cztery spusty.

– Karolski, zadzwoń do Obarta. Jego wszyscy wszędzie znają, na pewno nam kogoś poleci – zaproponował Paziu.

Zadzwoniłem więc do ojca Bartłomieja i powiedziałem, że jesteśmy w San Francisco i stoimy pod polskim kościołem, szukając noclegu. Zapytałem, czy może zna tutejszego proboszcza.

– Niestety, nie znam… Ale daj mi pięć minut – odparł i zanim zdążyłem zareagować, rozłączył się.

Okazało się, że Obart ma chyba jeszcze więcej znajomych, niż się spodziewaliśmy. Oddzwonił równo po pięciu minutach:

– W sąsiedniej uliczce jest plebania, przed drzwiami czeka już na was ksiądz Tadeusz. Udostępni wam jakieś pokoje. No! Polecam się na przyszłość, cześć!

Podziękowaliśmy Obartowi, najwyraźniej bardzo zadowolonemu, że znów mógł nam pomóc, i pojechaliśmy pod wskazany adres. Na chodniku spali bezdomni, ale jakże inni od tych, których widzieliśmy w Polsce! Leżeli na materacach, otuleni w markowe śpiwory i oglądali Star Treka na laptopie. Niektórym to się powodzi…

Ksiądz najpierw pokazał nam kuchnię i pralkę, a potem zaprowadził nas na ostatnie piętro, gdzie dostaliśmy do dyspozycji dwie łazienki i trzy sypialnie.

– Zostajecie na jedną noc, tak? Kiedy będziecie naprawiać tego busa? – zapytał.

– Jutro rano jedziemy do jakiegoś polskiego mechanika, zerknie nam na skrzynię biegów. Dzień na to zejdzie jak nic. Oby nie więcej… – odpowiedziałem.

Zostawił nas, a my przysposobiliśmy się do spania. Zasnęliśmy, nie wiedząc nawet kiedy. W Ameryce sen przychodzi niepostrzeżenie i tak też znika wraz z nastaniem świtu. Nie pamiętam, bym kiedykolwiek spał tak dobrze i wstawał równie wypoczęty.

Z samego rana razem z Paziem i Zyśkiem pojechaliśmy na drugi koniec miasta do Grzegorza, polskiego mechanika, który miał nam pomóc przy busie – poznaliśmy go przez Interamerykę. A co było do naprawy? Przede wszystkim wyskakujący piąty bieg, poza tym zardzewiałe i przeciekające przewody hamulcowe i znów niedziałający wentylator chłodnicy. Po wjechaniu na podnośnik okazało się, że najpierw musimy się pozbyć dobrych kilku kilogramów soli, która przywarła do podwozia podczas pobytu nad Salt Lake.

– Macie szczęście, wiecie? – odezwał się Grzegorz, kiedy skończył oględziny pojazdu. – Przewody hamulcowe dosłownie rozsypały mi się w rękach.

Doskonale wiedzieliśmy, co ma na myśli: gdyby stało się to podczas jazdy w górach, nie moglibyśmy zahamować i tak skończyłaby się nasza przygoda – nie tylko ta amerykańska…

Niestety okazało się, że Grzesiek nie może naprawić skrzyni, ale – jak wielu ludzi, których spotkaliśmy podczas podróży – zna kogoś, kto może. Tyle, że miało to zająć… kilka dni. Byliśmy przyparci do muru, więc zgodziliśmy się i zaczęliśmy się zastanawiać, jak powiemy o tym księdzu Tadeuszowi. Nie chcieliśmy nadużywać jego gościnności, z drugiej strony zwyczajnie nie mieliśmy wyjścia.

Wymontowanie skrzyni biegów, którą Grzesiek miał następnego dnia zawieźć do jakiegoś fachowca, zajęło kilka godzin. Zostaliśmy bez środka transportu, więc nasz życzliwy mechanik podrzucił nas pod plebanię.

Razem z resztą ekipy ruszyliśmy na piechotę na krótki rekonesans po mieście – najpierw pod Golden Gate, tego dnia ledwo widoczny we mgle, a potem na Lombard Street, gdzie po stromych uliczkach jeżdżą słynne tramwaje. To tu kręcono reklamę Sony Bravia z tysiącami piłek kauczukowych toczących się po bruku. San Francisco, które zobaczyliśmy, nie było do końca tym, które znaliśmy z filmów. Kojarzyło nam się jako miasto bardzo ciepłe i słoneczne, tymczasem w rzeczywistości przez większość roku spowite jest mgłą znad oceanu (co działa lekko depresyjnie), a temperatury są dość niskie – musieliśmy chodzić w długich spodniach i bluzach. Nie tego spodziewaliśmy się po słonecznej Kalifornii! Dlaczego więc w filmach jest inaczej? Bo są kręcone przez trzy słoneczne miesiące w roku, od września do listopada, po czym następuje dziewięciomiesięczna przerwa. Ot, niewinne hollywoodzkie oszustwa…

San Francisco

CENNY WIGRY 3

San Francisco, CA

Jak pewnie pamiętacie, na wyprawę zabraliśmy rower – był to stary składak wigry 3. W założeniu miał służyć jako pojazd zwiadowczy – zepsuje się bus i trzeba jechać po części – jedziemy rowerem. Braknie paliwa – jedziemy rowerem. Trzeba będzie rano podskoczyć do sklepu bez budzenia reszty ekipy śpiącej w busie – tak jest, jedziemy rowerem.

W rzeczywistości rower nie przydał się wcale, był jak piąte koło u wozu, a użyliśmy go tylko raz, i to jeszcze w Polsce. Podczas wyprawy tylko nam przeszkadzał, bo zajmował na dachu sporo miejsca i za każdym razem, kiedy chcieliśmy zdjąć namioty, krzesła albo nawet zbiorniki z wodą, trzeba było go odpiąć i przełożyć gdzieś na bok.

Po tym, jak dowiedzieliśmy się, że naprawa busa zajmie więcej niż jeden dzień – a być może nawet cały tydzień – wiedzieliśmy, że czeka nas rozmowa z księdzem Tadeuszem na temat noclegu. Postanowiliśmy podejść do niej z głową i wykorzystać nasz skromny – ale niepozostający bez znaczenia – arsenał środków perswazji. Zanim przeszliśmy do meritum, Zysiek zagadał do księdza.

Typowa gadka-szmatka: co tam słychać, jak mija dzień, te sprawy.

Ksiądz machnął ręką i zaczął narzekać, że nie ma samochodu i nie może się przemieszczać:

– W Polsce miałem chociaż rower i zawsze można było gdzieś podjechać. A tu to zaraz taksówki i strata pieniędzy.

Bingo! Zysiek przystąpił do ofensywy.

– To czemu ksiądz nie kupi roweru? – zapytał.

– A bo ja nie chcę byle jakiego! Ja chcę taki, jaki miałem w Polsce. Co da się złożyć i wejdzie i do bagażnika taksówki, i do autobusu. Szukałem, pytałem, ale nigdzie nie mają. Kiedyś wypatrzyłem na eBayu, ale kosztował tysiąc dolarów, bo to unikat.

– A jaki ksiądz miał rower?

– Wigry 3! Kultowy polski składak. Ale w jakiej sprawie przyszliście?

Los zdecydowanie nam sprzyjał.

– Właściwie to mamy do księdza dwie sprawy. Pierwsza to prezent, który się księdzu spodoba. Druga jest mniej istotna, zaraz do niej wrócimy. Chodźmy na dół. – Dałem znaki Paziowi, który od razu zrozumiał, o co chodzi, i pobiegł przyszykować rower.

Kiedy zeszliśmy, ksiądz zaniemówił. Paziu stał z naszym rowerem wigry 3 przystrojonym jakąś dorwaną na szybko kokardą.

– Od jakiegoś czasu podróżuje z nami składak. Nam się do niczego nie przyda, a ksiądz pewnie zrobi z niego użytek.

Ksiądz był zachwycony. Wskoczył na rower i zrobił kilka kółek po ulicy. Potem wprowadził go do środka i zapytał nas o drugą sprawę. Nieśmiało powiedziałem, jak mają się sprawy z busem, i zapytałem, czy nie byłoby problemu, gdyby nasz pobyt się przedłużył.

– W żadnym razie! Zostańcie, ile chcecie!

Następnego dnia dostaliśmy nawet własne klucze.

CENTRUM SAN FRANCISCO

San Francisco, CA

Po śniadaniu w Subwayu (wypasiona kanapka za dwa i pół dolara, którą można się najeść na pół dnia) ruszyliśmy na piechotę wzdłuż Market Street w kierunku centrum San Francisco. Od Fell Street, na której mieszkaliśmy, zaczyna się dosyć nieciekawa dzielnica, pełna czarnoskórych bezdomnych. San Francisco jest idealnym miejscem dla ludzi wegetujących na ulicach – nie ma tu zimy, nigdy nie pada śnieg i przez cały rok jest na tyle ciepło, że można spać na dworze czy w bramie. Poza tym ponoć w Kalifornii nie trzeba mieć ubezpieczenia, żeby załapać się na darmową hospitalizację. Krótko mówiąc, bezdomni mają się tu jak pączki w maśle. W San Francisco krąży też pewna legenda miejska: podobno jest tu tak dużo bezdomnych, bo kilka lat temu burmistrz Nowego Jorku, chcąc pozbyć się problemu, zaoferował bezdomnym darmowy bilet w jedną stronę, właśnie do San Francisco, gdzie zimy nigdy nie bywają zbyt srogie.

Idąc na wschód, doszliśmy do Union Square – głównego placu miasta, na którym akurat z ogromnym rozmachem zorganizowano wystawę dzieł sztuki. Pod parasolami, na wysokich krzesłach, dumni artyści przyjmowali pochwały i sprzedawali swoje arcydzieła. Na pewno jednak woleli pieniądze od komplementów. Niedaleko placu znajduje się Grand Hyatt Hotel, który góruje nad innymi budynkami. Postanowiliśmy zobaczyć miasto z innej perspektywy – weszliśmy pewnym krokiem do hotelu i skręciliśmy w kierunku windy. Już po chwili byliśmy na najwyższym, 36. piętrze, skąd roztaczała się darmowa panorama na całe miasto.

Po tym, jak zobaczyliśmy panoramę Manhattanu z Empire State Building, a potem panoramę Chicago z Willis Tower, kolejne amerykańskie miasta nie robiły już na nas takiego wrażenia, a ich dzielnice biznesowe z wielkimi wieżowcami wyglądały tak samo. O ile w Nowym Jorku byliśmy zachwyceni i zadzieraliśmy głowę pod każdym drapaczem chmur, to po kilku tygodniach kolejne „downtowny” nie były już niczym szczególnym. Chyba po prostu dużo bardziej fascynuje nas natura i dzikość niż pełne zgiełku metropolie. San Francisco z góry wygląda jak każde inne amerykańskie miasto – poza jednym szczegółem: Transamerica Piramid. Ten najwyższy miejscowy budynek wznosi się na ponad 250 metrów i nadano mu kształt ostrosłupa, aby do sąsiednich uliczek docierało więcej światła i świeżego powietrza.

Chinatown w San Francisco to nie tylko największa i najstarsza chińska dzielnica w Ameryce Północnej, ale także jedna z głównych turystycznych ulic w mieście, pełna bardzo tanich sklepów z pamiątkami – na przykład koszulki z nazwą miasta są tu ponad dziesięć razy tańsze! Poza tym to właśnie tutaj toczy się akcja słynnej Wielkiej draki w chińskiej dzielnicy.

Następnie udaliśmy się do North Beach − w latach 50. i 60. ulubionego miejsca bitników. W centrum, na Washington Square, mieszkańcy San Francisco przesiadują na trawie lub przychodzą oglądać liczne happeningi. Odpoczęliśmy chwilę i poszliśmy się przejść po Fisherman’s Wharf – nadmorskim deptaku z ogromną liczbą restauracji. W końcu dotarliśmy do Pier 39, gdzie można odwiedzić Bubba Gump Shrimp, knajpę z krewetkami, której nazwa nawiązuje do kultowego Forresta Gumpa.

Posileni postanowiliśmy odwiedzić lwy morskie. Są tu o każdej porze roku. Co ciekawe, właściwie nie wiadomo, dlaczego co jakiś czas odpływają i dlaczego wciąż powracają. Kilkanaście olbrzymów leżało leniwie na plaży. Co jakiś czas któryś z nich budził się i człapał do wody, mijając kolegę powracającego z kąpieli. Podobno wszyscy tutaj mają fioła na punkcie tych zwierząt i ratują każdego lwa morskiego, który odpłynie za daleko. „To jest naprawdę klawe życie − pomyślałem. − Leżysz cały dzień na plaży, chłodzisz się w wodzie, rybka sama wpada do ust, a ludzie troszczą się o ciebie bardziej niż hindus o krowę!”

Nie zawsze wszystkim było tutaj tak wesoło. Z wybrzeża doskonale widać Alcatraz – nieczynne już więzienie o zaostrzonym rygorze, działające w latach 1934–63. Zostało zamknięte z powodu błędów konstrukcyjnych, które rzekomo ułatwiały ucieczki. Najpełniej podsumowuje to miejsce cytat umieszczony na jednym z więziennych murów: If you break the law, you go to prison. If you break prison law, you go to Alcatraz. („Jeśli złamiesz prawo, idziesz do więzienia. Jeśli złamiesz więzienne prawo, idziesz do Alcatraz”).

Chinatown

Alcatraz

Bubba Gump Shrimp

Zmierzając w kierunku wschodniego wybrzeża San Francisco, przeszliśmy przez Red Light District, gdzie znajduje się kilka klubów ze striptizem, ale liczba sklepów i restauracji znacznie je przewyższa. Mieści się tu Condor Club, który był pierwszym w Ameryce barem topless, otwartym w 1964 roku. Zwiedzanie zakończyliśmy w parku Sue Bierman, gdzie nad naszymi głowami latały stada dzikich papug. Piotrek, pokładowy ornitolog, był zachwycony i jak w transie biegał za ptakami z aparatem. Z trudem go przekonaliśmy, że najwyższa pora się zbierać, po czym zmęczeni, lecz niezmiernie zadowoleni wróciliśmy na plebanię.

Panorama SF

NA ŻYWO W TVN 24

San Francisco, CA

Sprawdziliśmy pocztę elektroniczną i okazało się, że tego samego wieczoru chce się z nami skontaktować TVN24 w celu przeprowadzenia rozmowy na żywo. W jednym z pokoi naprędce zaaranżowaliśmy prowizoryczne studio, ustawiliśmy laptopa i odpaliliśmy Skype’a – byliśmy gotowi. Po testowym połączeniu okazało się, że wizja działa, ale dźwięk już nie. Dziennikarz zaproponował, że zadzwoni do nas tradycyjną metodą, na komórkę. Mieliśmy tylko jedne słuchawki, więc ustaliliśmy, że ja i Wojtek siądziemy z przodu z jedną słuchawką w uchu każdy i będziemy odpowiadać na pytania, a pozostała czwórka zajmie miejsca z tyłu – będzie się uśmiechać, udając, że słyszy i ze wszystkim się zgadza.

Szło całkiem dobrze – do czasu… Dziennikarz zadał parę pytań o wyprawę, o Amerykę i o najciekawsze przygody, ale nie wiedział, że tylko my dwaj słyszymy jego pytania. Problem pojawił się, kiedy zwrócił się do Oli. Wszystko szło na żywo, więc nie mogło być żadnych pomyłek. Pytanie było bardzo zawiłe i do dzisiaj nie pamiętam, czego dokładnie dotyczyło.

Obróciłem się do Alex, która dalej się uśmiechała i kiwała głową, nieświadoma, że pytanie jest kierowane do niej, i powiedziałem szeptem:

– Było pytanie do ciebie, powiedz coś mądrego.

– Ale jakie pytanie? – odszeptała przerażona.

– Nie wiem, powiedz cokolwiek…

Byłem pewien, że wyjdzie z tego totalna klapa, wszak oglądały nas nasze rodziny i znajomi, i jeszcze pewnie parę milionów ludzi. Tymczasem Alex okazała się mistrzem dyplomacji:

– W związku z tym, że chłopaki wreszcie dopuścili mnie, jedyną dziewczynę w ekipie, do głosu, to pozwolę sobie nie odpowiadać na pytanie, tylko wykorzystać tę okazję, żeby podziękować wszystkim osobom, które spotkaliśmy podczas wyprawy i które nam pomogły w sytuacjach kryzysowych, w szczególności kiedy zepsuł nam się silnik. Tak więc dziękujemy Jackowi i jego rodzinie, mechanikowi Anthony’emu, wszystkim motocyklistom, którzy zrzucili się na naprawę, ojcu Bartłomiejowi, który wspiera nas codziennie, księdzu Tadeuszowi, u którego akurat mieszkamy, i wszystkim innym, którzy pomogli nam po drodze, przyjmując nas pod swój dach czy częstując ciepłym posiłkiem. Dzięki wam, pomimo tego, że mamy tylko osiem dolarów dziennie, ta wyprawa jest możliwa. Dziękujemy!

Po czym, jak gdyby nigdy nic, oddała mi słuchawkę. Nas zamurowało – trzeba mieć nie lada refleks i wyczucie chwili, żeby tak koncertowo wybrnąć z sytuacji. Dziennikarz chyba też był pod wrażeniem, bo podziękował nam za wywiad, puścił jakieś urywki naszych filmów, po czym podziękował i się rozłączył.

Chwilę później rozdzwoniły się telefony, a na skrzynki mailowe zaczęły przychodzić liczne wiadomości – znajomi spieszyli nas poinformować, że właśnie widzieli nas w telewizji. Postanowiliśmy uczcić ten sukces medialny. Skoczyliśmy do sklepu po lokalne wino i do późnej nocy śmialiśmy się i wspominaliśmy ostatnie 50 dni wyprawy. Za nami była już ponad połowa przygody.

WZGÓRZE HIPISÓW

San Francisco, CA

Rano wraz z Paziem i Zysiem ruszyliśmy do mechanika. Skrzynia wciąż pozostawała w naprawie, ale udało nam się wymienić zepsute przewody hamulcowe i kilka innych drobiazgów. Przy okazji poznaliśmy Niemca pracującego razem z Grzegorzem, Andiego, który swego czasu bardzo często jeździł do Meksyku. Okazał się pierwszą osobą, która nie odradziła nam planowanej wycieczki. Mało tego, wręcz zasypał nas przeróżnymi pomysłami.

Dzielnica hipisów

Potem z resztą ekipy ruszyliśmy na zwiedzanie drugiej części San Francisco. Brak samochodu nam nie przeszkadzał – mieszkaliśmy w samym centrum i właściwie wszędzie dało się dojść na piechotę. Odwiedziliśmy dawną dzielnicę hipisów skupiającą się przy skrzyżowaniu High Street i Ashbury Street. Ze względu na bardzo niskie ceny nieruchomości w latach 60. i 70. osiedliło się w tym miejscu mnóstwo młodych ludzi. Dziś jest tu dużo ciekawych kolorowych domów i naściennych malowideł, klimat psują tylko sklepy z niebotycznie drogimi „hipisowskimi” ciuchami i pamiątkami.

Po kilku godzinach doszliśmy do Golden Gate Park. Ciągnie się on przez kilka kilometrów, aż do morza, ale pierwotny projekt zakładał, że będzie przecinać w poprzek całe miasto. Kiedy tylko weszliśmy na jego teren, podjechał do nas na deskorolce jakiś hipis. Coś bełkotał, po czym wyciągnął wielki worek marihuany. Szybko się zorientowaliśmy, że w całym parku roi się od podobnych deskorolkarzy, którzy w wiadomym celu zaczepiają turystów i przechodniów. Widać policja przymykała oko na ten proceder – na Wzgórzu Hipisów siedziało kilkadziesiąt grupek popalających skręty, a zapach marihuany unosił się w całej okolicy.

Naprawa busa trwała już prawie tydzień. Piotrek, który dołączył do nas tylko na trzy tygodnie, zaczął się niecierpliwić. Wprawdzie mieszkaliśmy w znakomitych warunkach i mieliśmy co zwiedzać, ale chyba nie tak wyobrażał sobie pełne przygód wakacje na zachodzie Ameryki… Kiedy wieczorem staliśmy na dachu plebanii i patrzyliśmy na rozświetlone miasto, westchnął i spytał zrezygnowany:

– Myślicie, że nam się uda?

– Chyba nie – Zysiek nawet nie spojrzał na Piotrka i nie zadał sobie trudu, by się dowiedzieć, o co mu chodzi.

– Co nam się uda, Wuja? – zapytał Paziu rozbawiony poważnym tonem Piotrka.

– No, naprawić busa i ruszyć dalej. Bo awaria skrzyni, hamulców i chłodnicy to chyba poważne sprawy, a naprawa strasznie się przedłuża…

Już dawno zauważyłem, że do moich zadań zalicza się również łagodzenie napięć i pocieszanie strapionych. Taki człowiek jest bardzo potrzebny, inaczej skoczylibyśmy sobie do gardeł, ktoś by się załamał, ktoś inny − chciałby zostać w danym miejscu. Rzuciłem parę zdań, które podniosły Piotrka na duchu. Sam siebie zapytałem jednak w myślach: „A kto pocieszy mnie?”.

Mówiłem szczerze – byliśmy już przyzwyczajeni do awarii busa i wiedzieliśmy, że da się naprawić właściwie wszystko, ale Wuja był w ekipie nowy i faktycznie miał prawo do niepokoju.

– Spoko, Wuja, za kilka dni na stówę zobaczysz swojego kondora – dodał Paziu i poklepał Piotrka po plecach. Wuja, na co dzień wyluzowany i sympatyczny, do ptaków podchodził śmiertelnie poważnie. Zaraz się obruszył:

– Nie kondora, tylko kondora kalifornijskiego! I nic mi nie przyjdzie z patrzenia, muszę zrobić mu zdjęcie. Mówiłem wam, że mi zależy tylko na Wielkim Kanionie i na kondorze kalifornijskim. Kiedy zobaczę Wielki Kanion, to mogę już spokojnie umierać. A jak zrobię zdjęcie kondora kalifornijskiego, to stawiam wszystkim kolację. To jest Święty Graal wśród ptaków! – dodał, uspokojony.

Musicie wiedzieć, że Wuja, zapalony ornitolog, każdą wolną chwilę i wszystkie pieniądze przeznaczał na podróże i fotografowanie ptaków w ich naturalnym środowisku. Potrafił podać łacińską nazwę dowolnego ptaka, który przelatywał w zasięgu wzroku. Do tego był bardzo precyzyjny, jeśli chodzi o nazwy zwierząt, i zawsze nas poprawiał. Kiedy na przykład ktoś powiedział: „O, jaka fajna wiewiórka”, od razu go poprawiał: „To nie jest wiewiórka! To jest wiewiórka SZARA!”. Miał jednak wielką zaletę. Jako pasjonat doskonale rozumiał innych ludzi z pasją.

MOST SAMOBÓJCÓW

San Francisco, CA

Rano ksiądz Tadeusz zaprosił nas na odprawianą raz w tygodniu polską mszę. Po nabożeństwie wszyscy Polacy spotykają się na kawie i ciastku. Podczas mszy ksiądz oficjalnie nas przywitał i przedstawił, więc na spotkaniu wszyscy mieli do nas miliony pytań, udzielali mnóstwa rad i opowiadali historie. Jeden z parafian, przemiły pan Kaziu, zaproponował, że skoro nie mamy busa, to może nas zabrać swoim autem na wspólne zwiedzanie północnej części miasta, do której na piechotę na pewno byśmy nie dotarli.

Przez prawie cały nasz pobyt pogoda w San Francisco była raczej mało słoneczna, a nad miastem ciągle unosiły się mgły. Na Golden Gate ten stan uległ gwałtownemu przeobrażeniu. W połowie mostu chmury znikły i zrobiło się słonecznie i cieplej o jakieś kilkanaście stopni. Zdjęliśmy bluzy i nie mogliśmy uwierzyć, że jesteśmy tylko kilka kilometrów od zamglonego centrum, w którym spędziliśmy ostatnie dni.

Most Golden Gate

Most jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale też, przede wszystkim, niezwykle ważnym rozwiązaniem komunikacyjnym. Szacuje się, że od momentu jego otwarcia przejechało po nim około 1,6 miliarda pojazdów, a ponieważ przejazd kosztuje, most zarobił już na swoją konserwację około… miliarda dolarów! To tutaj James Bond walczył z nazistowskim superłotrem granym przez Christophera Walkena. Oprócz tego, że most jest jedną z najwyższych tego typu konstrukcji na świecie, ustanowił też pewien niechlubny rekord: do tej pory z Golden Gate skoczyły już ponad dwa tysiące samobójców – trzy czwarte z nich zrealizowało swój cel… Na moście znajdują się tabliczki z informacją: „Nie skacz. Nie jesteś sam” oraz numerem telefonu zaufania.

– Kiedyś przejeżdżałem tamtędy na rowerze – odezwał się Kaziu – i spotkałem dziewczynę, która właśnie szykowała się do skoku. Porozmawialiśmy chwilę i udało mi się ją przekonać, by tego nie robiła.

Spojrzeliśmy na niego z podziwem. Kaziu chyba poczuł się skrępowany, bo zaraz zmienił temat; powiedział, że z miejsca, w którym stoimy, widać najpiękniejsze wschody słońca nad miastem, kiedy most wyłania się z mgły. Postanowiliśmy, że kiedy tylko bus będzie na chodzie, to przyjedziemy tu o świcie. Potem nasz towarzysz pokazał nam jeszcze kilka pięknych okolicznych plaż i dzielnicę bogaczy, w której roiło się od wypasionych jachtów i willi ociekających przepychem.

Wieczorem Kaziu zaprosił nas na kolację. Wraz z nim, jego żoną Ewą oraz ich synem udaliśmy się do mongolskiej restauracji. Siedliśmy przy wielkim okrągłym stole i każdy dostał najpierw zupę w małej miseczce, a potem na stół wjechały olbrzymie talerze z krewetkami w cieście, kurczakiem na ostro i wołowiną w pięciu smakach. Trochę przejadły nam się już zupki chińskie i byliśmy mocno wygłodniali, więc odpuściliśmy sobie jedzenie pałeczkami. Rozmawiało nam się tak dobrze, że Kaziu zaprosił nas do siebie na wino. Okazało się, że mamy wspólnego znajomego – Kaziu i jego żona od wielu lat przyjaźnią się z Obartem. Ale ten świat mały!

Przy kolacji Kaziu opowiedział kolejną historię o moście samobójców, jedną z tych, które naprawdę dają do myślenia. Po jednej stronie Golden Gate znajdują się światła, druga tonie w ciemnościach. Ci, którzy decydują się na śmiertelny skok, zawsze wybierają jasną stronę. Pan Kaziu podsumował to w prostych słowach:

− Widzicie, moi mili. Nawet samobójcy mają nadzieję. Wam też nie może jej zabraknąć.

SKAZANI NA CZTERY BIEGI

San Francisco, CA

Następnego dnia pojechaliśmy do mechanika. Okazało się, że pracownicy warsztatu, do którego oddaliśmy skrzynię biegów, owszem, rozkręcili ją, ale stwierdzili, że w środku wszystko jest w porządku, wobec czego skrzynia powinna działać poprawnie i cześć. Nic więc nie naprawili i jeszcze kazali sobie zapłacić za robociznę 100 dolarów! Wszystkim nam podniosło to ciśnienie. Swoją drogą, chyba za bardzo przywykliśmy, że każdy idzie nam na rękę i naprawia busa za darmo.

– Fuck it! Tu mało kto ma manualną skrzynię, wszyscy jeżdżą na automatach. Możliwe, że nie mieli pojęcia, jak ją naprawić, i woleli powiedzieć, że wszystko jest OK. Fuck it! – pieklił się Grzesiek. – Jeszcze przekonywali, że sprawdzili w książce i to auto powinno mieć tylko cztery biegi. Fuck it, geniusze. Kiedy im powiedziałem, że skrzynia nie jest oryginalna, rozłożyli ręce.

Ponowny montaż skrzyni zajął kilka godzin. Potem pojechaliśmy na poszukiwanie opornika do wentylatora chłodnicy. W żadnym sklepie z częściami nie udało się go znaleźć. W końcu odesłano nas do warsztatu, który ponoć zajmował się starymi volkswagenami. Kiedy dotarliśmy pod wskazany adres, naszym oczom ukazało się kilkanaście busów i garbusów, w tym parę podobnych do naszego. Bez problemu dostaliśmy opornik, zamontowaliśmy go i wentylator zaczął działać. Teraz żadne góry i upały nie były nam już straszne! Niestety, żaden z pracowników warsztatu nie znał się na manualnych skrzyniach biegów; mechanicy jeden po drugim rozkładali ręce. Uzupełniliśmy więc tylko olej i pogodziliśmy się z tym, że podróż będziemy musieli ukończyć na czterech biegach.

WSCHÓD SŁOŃCA NAD GOLDEN GATE

San Francisco, CA

Budzik zadzwonił o 5.00 i z łóżka zwlokłem się nadludzkim wysiłkiem. Było ciemno, zimno i najbardziej na świecie chciałem zostać pod kołdrą. Przypomniałem sobie, że poprzedniego wieczoru oglądaliśmy w internecie przepiękne zdjęcia wschodu słońca nad Golden Gate, i wiedziałem, że mam jedyną szansę, by zobaczyć to niezwykłe zjawisko. Wstałem, obudziłem resztę ekipy. Poubieraliśmy się w najcieplejsze ciuchy i półprzytomni zeszliśmy do busa. Nikt już nie pamiętał, czyja dzisiaj kolej za kierownicą. Nim zamknąłem plebanię i wróciłem do samochodu, wszyscy zajęli miejsca pasażerów. Po paru minutach jazdy spali jak dzieci.

O tej porze miasto było puste. Mknęliśmy jak widmo przez mgłę. Przejechałem na drugą stronę mostu i skierowałem się w stronę wzgórza, z którego razem z Kaziem podziwialiśmy panoramę miasta. Im wyżej, tym gęstsza stawała się mgła, aż w końcu widoczność ograniczyła się do maksymalnie dwóch metrów. Powoli przejechałem przez serpentyny, co chwilę wystawiając głowę przez okno i patrząc, czy to jeszcze droga, czy może już przepaść… Liczyłem, że w końcu osiągniemy punkt, w którym kończy się mgła i wjedziemy ponad nią. Niestety, na samym szczycie sprawa wyglądała tak samo. Okazało się, że wschody słońca są tu widoczne tylko wtedy, gdy mgła opadnie wyjątkowo nisko i zdarza się to może raz na miesiąc. Przez pozostałe dni widoczność jest po prostu zerowa.

Na zegarkach wybiła już godzina wschodu słońca, ale dalej wszędzie dookoła unosiła się gęsta mgła. Czuliśmy się rozgoryczeni i rozczarowani, Wojtek zaczął złorzeczyć, mówiąc, że trzeba było nie wychodzić spod ciepłej pierzyny, że przecież on wiedział, że tak będzie, i jak zwykle nikt go nie posłuchał. Alex nic sobie nie robiła z tego zrzędzenia. Usiadła na murku, z którego podziwia się widoki, i zaczęła udawać, że ogląda wschód słońca:

– O, patrzcie, słońce wschodzi! – wołała. − Widzicie szczyty wieżowców?!

Zaraz ją przytuliłem. Przykryliśmy się kocem. Po chwili dołączył do nas Wuja, a za nim reszta. Nawet Wojtek, choć jego mina zdradzała, że nie bardzo wie, o co nam chodzi. Paziu wyjął kuchenkę i zaparzył wszystkim kawy. Siedzieliśmy w zimowych czapkach i z parującymi kubkami w dłoniach, wpatrzeni w białą ścianę mgły, tak gęstej, że można by zawiesić na niej siekierę, i opowiadaliśmy, jak wyobrażamy sobie wschód słońca nad San Francisco.

– Albo wyobraźcie sobie miasto, nad którym wschodzi słońce, i od strony tego słońca prosto na nas leci stado kondorów. Lądują koło nas i zaczynają pozować Wuji do zdjęcia! – roześmiał się Paziu, a Piotrkowi taka wizja całkiem się spodobała. – Wuja dosiada jednego z nich i mówi: „To nie jest kondor, tylko kondor kalifornijski”, i odlatuje w stronę słońca!

Właśnie wtedy mgła, choć już straciliśmy nadzieję, zaczęła się robić coraz bardziej czerwona, a my zauważyliśmy, że widoczność zaczyna się poprawiać.

Po kilku minutach z wszechobecnej białej zawiesiny wyłonił się czubeczek mostu, za nim drugi, potem kolejny… Kawałek dalej z morza mgły zaczęły wyrastać wieżowce. Widok był tak oszałamiający, że tylko popatrzyliśmy po sobie i żadne z nas nie powiedziało ani słowa. W końcu Wojtek nie wytrzymał:

– Paziu, idziemy po aparaty?

– Nie… Nie chcę stracić ani sekundy…

Poszczególne etapy wyprawy relacjonowaliśmy na blogu i Facebooku, dzieląc się naszymi przygodami z internautami, przy każdej okazji robiąc zdjęcia i kręcąc filmy. Ale ten wschód słońca postanowiliśmy zostawić tylko dla siebie.

AUTODESK I GOOGLE

Dolina Krzemowa, CA

Do miasta wróciliśmy tą samą drogą. Na 12.30 mieliśmy umówione przez naszego sponsora tytularnego, firmę Legalo.pl, zwiedzanie siedziby firmy Autodesk, zajmującej się tworzeniem oprogramowania dla inżynierów, służącego do tworzenia grafiki oraz animacji 3D.

W recepcji wielkiego wieżowca skierowano nas na drugie piętro. Olivia, która wyszła nam na przywitanie, zaproponowała szybkie zwiedzanie firmy. Oglądnęliśmy interaktywne ekspozycje dotyczące produktów firmy Autodesk, takich jak 3ds Max, Maja czy Autocad. Autodesk współpracuje z Lego i Nike, a James Cameron, kręcąc Avatara, używał oprogramowania tej firmy do kadrowania scen w świecie 3D – dzięki specjalnym okularom mogliśmy zobaczyć, jak świat z Avatara oglądał sam reżyser.

Przejechaliśmy się symulatorem jazdy rajdowej, a potem sprawdziliśmy działanie roweru, w którym energia powstała podczas pedałowania kumulowana jest w akumulatorach, które potem zasilają silnik elektryczny. Po godzinnym spotkaniu zrobiliśmy sobie zdjęcie pod logo firmy i… w zasadzie tyle.

Supertramp na ulicach San Francisco

Po spotkaniu pojechaliśmy się pożegnać z księdzem Tadeuszem i raz jeszcze podziękować mu za gościnę, po czym wreszcie ruszyliśmy w trasę. Kiedy opuściliśmy San Francisco, Wuja westchnął z ulgą:

– Wreszcie!

Na południe od Miasta Mgieł znajduje się słynna Dolina Krzemowa, a w niej siedziby dziesiątek najbardziej znanych na świecie firm, głównie elektronicznych. Znaleźliśmy miejsce urzędowania Jansportu, Facebooka i Google. Google to właściwie całe miasteczko złożone z kilkudziesięciu budynków. Wszystkie są bardzo nowoczesne, a na trawnikach przed nimi stoją olbrzymie logotypy Google i Androida. Na każdym kroku można znaleźć stojaki z rowerami w kolorach logo firmy, którymi pracownicy mogą się przemieszczać między budynkami.

Pod siedzibą Google

Dobrze było zobaczyć siedziby gigantów internetowych, ale nie zabawiliśmy długo w Dolinie Krzemowej – chcieliśmy jak najszybciej znaleźć się z powrotem na trasie.

DZIEŃ W RAJU

San Jose, CA

Podczas pobytu w San Francisco dostaliśmy maila o treści: „Witajcie. Widziałem, że jesteście w Kalifornii. Mieszkam w San Jose, mam willę z basenem, palmami i jacuzzi oraz lodówkę pełną piwa. Zapraszam, Kordian”.

Poniżej, oczywiście, adres. Zgodnie stwierdziliśmy, że takiemu zaproszeniu trzeba wyjść naprzeciw. Tylko Wuja był sceptyczny:

– Chyba nie wierzycie w to zaproszenie? To brzmi zbyt pięknie, żeby było prawdziwe. Ktoś zaprasza nas do willi z basenem, kompletnie nas nie znając? A co jeśli to jakiś internauta zrobił sobie głupi żart, podając wymyślony adres, i nadrobimy kilka godzin jazdy, przy okazji wychodząc na głupków?

Cóż, Wuja wyraźnie nie życzył sobie kolejnych opóźnień w podróży.

– Ja Kordiana w szkole nie czytałem, to chociaż z chęcią poznam go osobiście! – powiedział Kuba, a potem powymieniał kolejne absurdalne argumenty, dlaczego z Kordianem spotkać się po prostu trzeba.

Zrobiliśmy głosowanie. Wuja został pokonany 5:1, więc ruszyliśmy do San Jose.

Wieczorem dojechaliśmy pod wskazany adres i z niepewnością zadzwoniliśmy do drzwi. Willa faktycznie była wypasiona, więc baliśmy się, że Wuja miał rację, padliśmy ofiarą głupiego dowcipu i ktoś zaraz nas przegoni.

Drzwi otworzył młody, niepozornie wyglądający mężczyzna.

– No, wreszcie, piwo się od rana chłodzi! Jestem Kordian, wchodźcie!

Pozanosiliśmy nasze torby do pokoi, które wskazał nam gospodarz, i od razu poszliśmy do ogrodu. Mimo późnej pory wciąż było upalnie. Jeśli oglądaliście jakiś film o amerykańskich bogaczach, którzy mieszkają w willach w Kalifornii, to już wiecie, gdzie wylądowaliśmy. Z tarasu rozciągał się widok na hamaki rozpięte między olbrzymimi palmami. Pośrodku znajdował się imponujących rozmiarów podświetlany basen, a obok niego mieściło się wielkie jacuzzi.

– Co powiecie na ognisko? – spytał Kordian.

Zanim którekolwiek z nas zdążyło odpowiedzieć, dotknął przycisku na ścianie i w ciągu kilku sekund we wgłębieniu między basenem a jacuzzi wybuchło wielgachne ognisko.

Wskoczyliśmy do wody, popluskaliśmy się chwilę, a potem przenieśliśmy się do jacuzzi. Siedliśmy tam razem z Kordianem, niespiesznie sączyliśmy piwo, a nawet zostaliśmy poczęstowani cygarami, które niezbyt przypadły nam do gustu. Nasz gospodarz zaznaczył, żebyśmy nie uczyli go naszych imion, bo i tak nie zapamięta – po prostu takie detale się go nie trzymają. Cały wieczór gawędziliśmy o ważnych i mniej ważnych sprawach, taplaliśmy się w basenie i moczyliśmy w jacuzzi, regularnie otwierając nowe schłodzone butelki. Kordian zaczął opowiadać o swoim bracie, Ardianie.

− Ardian to strasznie dziwne imię – zauważyłem. – A może twój brat nazywa się Adrian, a nie Ardian?

− Aaa, faktycznie, masz rację. Mówiłem, że nie mam pamięci do imion.

Kto wie, może i on nie nazywał się Kordian?

Wieczorem Kordian zaproponował, żebyśmy nie jechali jutro rano, tylko dotrzymali mu towarzystwa.

– Siedzę tu sam całymi dniami, pracować już nie muszę. Golfa i tenisa mam powyżej uszu. Siedźcie tu, ile macie ochotę, dla mnie to zawsze jakieś urozmaicenie.

Uradowani, że dane nam będzie jeszcze pozażywać luksusów, chcieliśmy przyjąć propozycję, ale zanim cokolwiek odpowiedzieliśmy, przemówił Wuja:

– Niestety, mamy sporą obsuwę czasową, a do zobaczenia jest jeszcze cały Dziki Zachód i parki narodowe. Rano bezwzględnie musimy ruszać dalej.

Na to nie miałem argumentu. Za to Kuba i Paziu postanowili takowy znaleźć. Zniknęli gdzieś razem, a po chwili wrócił sam Paziu. Odciągnął mnie na bok:

– Co ty na to, żeby zostać jeszcze na jeden dzień w raju? – zapytał szeptem.

– No, ja bardzo chętnie, ale Wuji nie przekonamy – odpowiedziałem.

– No, właśnie chyba wymyśliliśmy, jak go przekonać. Pamiętasz, jak bus nie chciał odpalić i okazało się, że to wina kabelka od rozrusznika? Banalna sprawa, ale Wuja o niej nie wie. Zysiu właśnie odłącza ten kabel i jak będziemy przestawiać busa na noc, to okaże się, że auto nie działa i…

– …i będziemy musieli zostać tu kolejny dzień, żeby je naprawić – dokończyłem. – Ale jesteście okrutni. A jak Wuja przez was nie zobaczy Kanionu?

– Zobaczy, zobaczy, to tylko jeden dzień, a potem z Zysiem możemy na ochotnika prowadzić w nocy, żeby nadrobić kilometry.

– No dobra, zobaczymy, czy Wuja uwierzy.

– Spoko, zobaczysz, łyknie to jak pelikan.

Śniadanie u Kordiana

Chłopaki okazali się dobrymi aktorami, bo Wuja uwierzył. Z rozczarowaniem w głosie stwierdziliśmy, że zostaniemy jeszcze jutro i Zysiek spróbuje naprawić busa.

Rano obudziło nas kalifornijskie słońce. Zastaliśmy Kubę i Kordiana śpiących na hamakach w ogrodzie i bez większego namysłu wskoczyliśmy do basenu. Kordian trochę się zdziwił, ale po chwili dołączył do nas. Przez dobrą godzinę bawiliśmy się jak dzieci, prześcigając się w technikach skoków do wody. Orzeźwieni i zrelaksowani siedliśmy na tarasie i zjedliśmy jajecznicę z krewetkami przygotowaną przez naszego gospodarza. Raczyliśmy się też pomarańczami zerwanymi z pobliskich drzew. Z tarasu otoczonego bujną tropikalną roślinnością roztaczał się widok na wysuszone wzgórza otaczające San Jose.

Spędziliśmy z Kordianem cały dzień, niespiesznie smakując kalifornijskiego życia w willi z basenem. Taki dzień odpoczynku w luksusach to było to, czego ogromnie potrzebowaliśmy po prawie dwóch miesiącach wyczerpującej podróży. Zysiek co godzinę szedł na chwilę do busa, grzebał coś i stukał, udając, że próbuje go naprawić, a potem wracał, żeby nabrać sił, otwierał piwko i wskakiwał do basenu. Pod wieczór przybiegł z radosnym okrzykiem, że udało mu się usunąć usterkę. Wuja rzucił mu się w ramiona, mówiąc, że jest najlepszym mechanikiem pod słońcem. Następnego ranka z żalem pożegnaliśmy się z Kordianem i ruszyliśmy w dalszą trasę.

Dzień w raju

Do naszej księgi gości Kordian wpisał coś takiego:

Wasza wizyta u mnie była zajebista! Muszę z powrotem zacząć wskakiwać do basenu przed śniadaniem czy spać w nocy na hamaku pod palmami. Dzięki i zapraszam, kiedy tylko będziecie mieli ochotę!

NOCLEG WŚRÓD WĘŻY I BATALIA O LAWETĘ

Pustynia Mojave, CA

Od wielu godzin byliśmy w trasie, zmierzając w kierunku Las Vegas. Planowaliśmy jechać całą noc. Dyżur za kierownicą pełnił Paziu, ja byłem pilotem. Zmrok zapadł już dawno i pędziliśmy przez ciemną, kompletnie opustoszałą pustynię. Kiedy pokonaliśmy kolejne wzgórze, na horyzoncie pojawiła się olbrzymia łuna, która z kilometra na kilometr robiła się coraz jaśniejsza. Las Vegas nocą można zobaczyć z odległości ponad 200 kilometrów!

Cały dzień było potwornie gorąco, więc obaj z Paziem byliśmy już zjechani jak koń po rodeo. Zmienialiśmy się co godzinę, ale i tak ledwo dawaliśmy radę. Stwierdziliśmy, że trzeba się gdzieś zatrzymać na nocleg. Wjechaliśmy w pierwszą szutrową drogę na pustyni i pokonaliśmy tak kilka kilometrów, żeby zniknąć z pola widzenia innych kierowców. Kiedy droga zniknęła nam z oczu, spostrzegliśmy jakiś samochód i grupkę ludzi. Podjechaliśmy trochę bliżej i okazało się, że kopią dół. Reflektory samochodowe oświetlały ich twarze. Nagle przerwali kopanie i obrócili się w naszą stronę. Przerażeni popatrzyliśmy po sobie. Przecież właśnie znaleźliśmy się w amerykańskim filmie o gangsterach – trafiliśmy akurat na scenę, w której bohaterowie zakopują ciała na pustyni. Paziu gwałtownie zahamował, szybko zawrócił i zaczął pędzić w kierunku drogi, co chwilę spoglądając w lusterko. Od razu otrzeźwieliśmy. Stanęliśmy dopiero dwie godziny później, na jakimś przydrożnym parkingu. Była 3.00. Byliśmy tak zmęczeni, że położyliśmy się spać na ziemi, nawet nie rozbijając namiotów.

Obudziło nas słońce, które w Newadzie o tej porze roku jest już bardzo wysoko nawet o 6.00 rano.

– Chłopaki! Koniecznie powinniście to zobaczyć – zawołała Alex.

Kilka metrów od nas stał wielki znak ostrzegający przed groźnymi wężami i skorpionami, występującymi na tym terenie. Obok znajdowała się lista kilkunastu jadowitych gatunków, jakie można tu spotkać. Była też informacja, żeby szczelnie zamykać auto na noc i sprawdzać buty przed włożeniem. Przez ostatnie kilka godzin spaliśmy razem z wężami, które pewnie nieraz przepełzały tuż obok nas! Niewiedza to jednak wspaniała rzecz.

Droga do Las Vegas wiodła przez pustynię Mojave, nazwaną tak na cześć rdzennego plemienia Indian, które zamieszkiwało te ziemie. Na zewnątrz było ponad 40 stopni Celsjusza, w busie niewiele mniej. Brakowało klimatyzacji, a otwieranie okna tylko pogarszało sprawę, bo wpadające powietrze było tak gorące, że nie przynosiło ukojenia. W pewnym momencie wskaźnik temperatury silnika gwałtownie poszybował w górę. Musieliśmy się zatrzymać.

Wszystko wyglądało dobrze, ale nagle spod auta zaczęła wyciekać kałuża płynu chłodniczego – puścił jeden z węży układu chłodzenia. Wszyscy stali jak wryci, a do mnie nagle dotarło, że nie mamy więcej płynu, a na pustyni będzie o niego – jakby to powiedzieć − trudno. Rzuciłem się na dach po miskę i szybko podstawiłem ją pod auto, żeby zgromadzić płyn, który w tych warunkach momentalnie parował. Za pomocą metalowych opasek naprawiliśmy węża i przelaliśmy płyn do chłodnicy, a braki uzupełniliśmy resztkami wody z dachu. Ruszyliśmy powoli dalej.

Niestety, po przejechaniu paru kilometrów sytuacja się powtórzyła. Znów zamontowaliśmy węża, tym razem dużo mocniej. Po kolejnych dziesięciu kilometrach temperatura ponownie poszła w górę, ale wąż wytrzymał.

Mimo to płyn znalazł ujście gdzie indziej.

Ciśnienie było tak duże, że wybrzuszyło zbiornik i powstała dziura. Doszliśmy do wniosku, że winny mógł być nowo wymieniony korek od zbiornika, który przestał go odpowietrzać. Ciśnienie rosło, szukało ujścia, aż je znalazło.

Rozejrzałem się dookoła.

Poza starą opuszczoną stacją dookoła nie było kompletnie nic. Na słupie przy stacji siedział sęp i tępo patrzył się w naszą stronę. Przez drogę, jak w jakimś westernie, przetoczył się kulisty suchy krzak. Wiedzieliśmy, że z taką awarią na środku pustyni sami sobie nie poradzimy.

Awaria na pustyni Mojave

Całe szczęście na początku wyprawy wykupiłem assistance – za 100 dolarów mogliśmy ośmiokrotnie wezwać pomoc i mieliśmy zapewnione holowanie do 200 kilometrów. Zamówienie przez telefon lawety zajęło ponad godzinę! Wysłuchaliśmy kilkunastu melodii „umilających” oczekiwanie, po czym przełączano nas sześciokrotnie i musiałem wszystkim powtarzać te same informacje, czyli 16-cyfrowy numer klienta, nasze położenie, model i kolor auta i tak dalej. Za każdym razem pracownicy firmy ubezpieczeniowej dziwili się, słysząc, że auto jest żółto-niebiesko-pomarańczowe i ma palmy i surferki wymalowane na karoserii. Podanie numeru mili oraz numeru drogi okazały się dla Amerykanów niewystarczającymi informacjami, aby nas zlokalizować. Nie rozumieli, że staliśmy przy drodze na środku pustyni, i z uporem maniaka kazali sobie podawać nazwę miejscowości, w jakiej utknęliśmy. Po bardzo długiej i męczącej rozmowie wreszcie udało się dogadać i ruszyła po nas laweta.

Niestety, zrodził się kolejny problem – laweta mogła zabrać tylko cztery osoby, a nas było sześcioro.

Ubezpieczyciel mógł co prawda wezwać taksówkę, ale jej koszt w wysokości 500 dolarów spadał na nas. Jazda w holowanym busie była niezgodna z prawem i niemożliwa. W Stanach można jechać legalnie bez pasów na pace pickupa, siedząc na worku z ziemniakami, ale w holowanym aucie już nie.

Po szybkiej naradzie zdecydowaliśmy, że dwoje z nas musi się schować w busie na czas holowania. Szybka gra w „kamień – papier – nożyce” wyłoniła dwóch szczęśliwców: Kubę i Wuję. Niestety, Wuja był pewien, że robimy sobie z niego jaja, i za nic nie chciał się schować w busie. Ja musiałem być cały czas przy laweciarzu, bo to na mnie było ubezpieczenie, więc na miejsce Piotrka zgłosił się Paziu.

Byliśmy pewni, że laweta przyjedzie z Las Vegas nie wcześniej niż za godzinę, więc postanowiliśmy zjeść niespieszny posiłek. Było tak gorąco, że puszek ze spaghetti nie trzeba było nawet podgrzewać – codziennie rano przyczepialiśmy je srebrną taśmą do dachu i po kilku godzinach na słońcu potrawa była gotowa. Kiedy zajadaliśmy w najlepsze, podjechała laweta.

Wpadliśmy w panikę, bo laweciarz nie mógł przecież zobaczyć, że jest nas szóstka i że ktoś chowa się w samochodzie. Paziu i Kuba wskoczyli na podłogę z tyłu busa, wylewając przy tym na siebie spaghetti, a my przykryliśmy ich bagażami i kocami. Musieli się gotować żywcem, ale nawet nie pisnęli. Kiedy podszedł laweciarz, zamknęliśmy tylne drzwi i przywitaliśmy go jak gdyby nigdy nic.

– Dzień dobry, ale pan szybko przyjechał! – powiedziałem beztrosko.

– Byłem akurat w okolicy. Jechałem tędy pół godziny temu do Las Vegas, i pomyślałem, że pewnie zaraz będę was holował. I rzeczywiście: zadzwonili i kazali zawracać. A czy was czasem nie miała być szóstka? – spytał podejrzliwie i spojrzał na samochód.

– Miała, ale dwóch kolegów pojechało już taksówką do Las Vegas – powiedziałem, modląc się, żeby z busa nie wydobył się teraz żaden dźwięk.

Laweciarz wziął kluczyki i ruszył w stronę busa. Zamarliśmy. Otworzył drzwi od strony kierowcy, zajrzał do środka i… wrzucił luz, po czym odciągnął ręczny. Później przyniósł linę i za jej pomocą wciągnął pechowe auto na lawetę. Cała nasza czwórka załadowała się do środka razem z nim i ruszyliśmy w kierunku Las Vegas.

GOŚCINNOŚĆ LENNY'EGO

Las Vegas, NV

Pewnie zastanawiacie się, dokąd kazaliśmy się zawieźć. Otóż do Lenny’ego. A kim był Lenny?

Kilka dni wcześniej zadzwonił do nas pastor Marek z Nowego Jorku i powiedział, że rozmawiał o nas ze swoimi znajomymi z Las Vegas i jeden z nich, Lenny, starszy mężczyzna o polskich korzeniach, zadeklarował, że może nas przyjąć.

Po ponad godzinie jazdy trafiliśmy do zamkniętego osiedla na uboczu Las Vegas, gdzie czekali na nas Lenny i jego znajomi: Jeremy oraz Paweł. Przywitaliśmy się, laweciarz odstawił busa, Lenny dał mu napiwek – co bardzo nas zdziwiło, ale w Stanach jest zwyczaj dawania napiwków przy każdej okazji – i tyle widzieliśmy laweciarza. Podszedłem do busa i otworzyłem boczne drzwi.

Podnieśliśmy wszystkie torby i odkopaliśmy leżących na ziemi, przytulonych do siebie Pazia i Kubę. Obaj byli cali czerwoni. Na ciuchach i włosach mieli rozlane spaghetti. Wygramolili się i stanęli jak najdalej od siebie.

– Jak było, chłopaki, chyba zżyliście się ze sobą? – zapytałem.

– Nie wydaje mnie się… – burknął Zysiek.

– Nie chcę o tym rozmawiać – uciął Paziu. – Dobrze, że mamy to już za sobą.

Lenny i jego znajomi przyglądający się tej scenie byli bardzo zdziwieni, więc wytłumaczyłem im, o co chodzi. Potem Lenny powiedział bardzo łamaną polszczyzną:

– Muszę was przeprosić. Obiecałem, że będziecie mogli przenocować u mnie w domu, ale skomplikowała mi się sytuacja rodzinna. – Nie mógł wypowiedzieć słowa „sytuacja”, więc przeszedł na angielski: – Nie będę mógł was przyjąć, bardzo przepraszam.

Zmartwiliśmy się, bo pora była już późna, bus pozostawał unieruchomiony i trochę nie mieliśmy pomysłu, gdzie teraz się podziać. Ale Lenny kontynuował:

– Wynajęliśmy więc dla was zakwaterowanie, jeszcze raz przepraszam, że nie będziecie nocować u mnie, w porządnych warunkach, ale mam nadzieję, że tu też wam się spodoba – dodał i zaprowadził nas pod drzwi.

Weszliśmy do środka. Był to dwupiętrowy apartament z trzema sypialniami, trzema łazienkami, salonem, kuchnią, kominkiem i basenem! Lenny pokazał nam lodówkę pełną jedzenia, jak dla plutonu wojska, i wręczył klucze.

– Naprawdę mamy tu mieszkać? – zapytałem zaskoczony.

– Wszystko jest opłacone z góry, na tydzień. Dobrze, na pewno jesteście zmęczeni, wyśpijcie się więc i pogadamy jutro. I jeszcze raz was przepraszam, że nie mogłem was ugościć u siebie.

Po raz kolejny ktoś zaskoczył nas do tego stopnia, że nie wiedzieliśmy, co powiedzieć.

W JASKINI HAZARDU

Las Vegas, NV

Pierwszy raz od wielu tygodni każdy z nas miał własne wygodne łóżko (nawet u Kordiana dostaliśmy jedynie dwa materace oraz hamaki i karimaty), więc wyspaliśmy się za wszystkie czasy – wstaliśmy dopiero o 10.00. Ech, gdzie te czasy, kiedy człowiek wylegiwał się do południa… Cóż, bycie podróżnikiem oznacza pewne zobowiązania.

Na zewnątrz panował niemiłosierny upał, ale w mieszkaniu była klima, więc w ogóle nie odczuwaliśmy, że jesteśmy na pustyni. Po śniadaniu i szybkim skorzystaniu z basenu zakasaliśmy rękawy i zabraliśmy się do naprawy busa. Wykręciliśmy zniszczony zbiornik płynu chłodniczego i zaczęliśmy szukać przyczyny problemów z układem chłodzenia. Zysiu wyczytał w internecie, że może być nią awaria termostatu, która uniemożliwia pełny obieg płynu. Odkręciliśmy węże i wyjęliśmy termostat, a Zysiek wrzucił go do garnka z wrzątkiem. Sprawne urządzenie przy wysokiej temperaturze powinno się otworzyć. Tak się jednak nie stało. Zysiek aż puchł z dumy, zadowolony, że odnalazł przyczynę problemu. Wyrzuciliśmy więc termostat i przykręciliśmy węże bez niego – dzięki temu płyn chłodniczy mógł już swobodnie przepływać. Teraz trzeba było tylko zdobyć nowy zbiorniczek.

Po południowym obiedzie z Lennym i jego towarzystwem (jedliśmy rozpływające się w ustach gołąbki!) pojechałem z Pawłem na poszukiwanie sklepów z częściami. Niestety, albo były pozamykane, albo sprzedawcy rozkładali ręce. Dostaliśmy za to kilka adresów i umówiliśmy się, że rano znów ruszymy na poszukiwania. W Ameryce każdy jedzie samochodem nawet do sąsiada. Części jest pełno. Niestety, nie do naszego europejskiego Supertrampa.

Jeżdżąc po Las Vegas, mogliśmy nieco przyjrzeć się miastu. Leży ono na pustyni, dookoła jak okiem sięgnąć tylko wyschnięta ziemia, nic więcej. Przy głównej drodze stoją olbrzymie kasyna, a dookoła niskie osiedla mieszkalne. Przez ostatnie dziesięć lat panował tu boom budowlany i powstało tak wiele nowych mieszkań i osiedli, że teraz jest ich nadmiar. Ceny noclegów należą tu do jednych z najniższych w całych Stanach – pokój dwuosobowy można wynająć już za 30 dolarów. Mimo że miasto znajduje się na pustyni, w ogródkach jest mnóstwo zieleni, rosną też palmy. Bujna roślinność podlewana jest wodą doprowadzaną z miejsca odległego o ponad 160 kilometrów. No i autostrady – są tu naprawdę imponujące! Zero korków i nawet po sześć pasów w jedną stronę. Las Vegas to także doskonała baza wypadowa: blisko stąd i na Dziki Zachód, i do Kalifornii, do Wielkiego Kanionu, Doliny Monumentów, Doliny Śmierci, Route 66, do San Francisco czy Hollywood i Los Angeles, a także do licznych parków narodowych. A tak zupełnie na marginesie: tutejszego nocnego życia nie da się porównać z niczym innym!

Las Vegas nocą

Wieczorem postanowiliśmy spróbować nocnych atrakcji Las Vegas. Za siedem dolarów kupiliśmy bilety 24-godzinne i liniami 218 i 106 dojechaliśmy na początek The Strip, po której następnie poruszaliśmy się autobusami Douce. The Strip, czyli Las Vegas Boulevard, to główna ulica miasta ciągnąca się przez siedem kilometrów. Są przy niej skupione wszystkie kasyna i inne atrakcje. Podczas jazdy autobusem okazało się, że tylko Wuja był już kiedyś w kasynie i nawet miał jakąś swoją strategię grania w ruletkę, więc przez całą drogę nas edukował.

Kasyno Venetian

Myśleliśmy, że po wizycie na Times Square już żadne miasto nocą nie zrobi na nas wrażenia. Ale Las Vegas okazało się zupełnie innym światem. Stolica Rozrywki, Miasto Grzechu – te nazwy nie są przypisywane Las Vegas bez powodu. Jest tu dosłownie wszystko: Wieża Eiffla, Statua Wolności i Most Brooklyński w kasynie New York, Ceasar’s Palace, który naprawdę wygląda, jakby mieszkał tu Cezar, hotel Venetian z gondolami, Hollywood Casino z tancerkami na stołach do gry w ruletkę, niezliczona liczba klubów ze striptizem i wiele, wiele innych atrakcji. The Strip słynie z różnorodności stylów architektonicznych – całkowicie różniące się od siebie budowle stoją tu tuż obok siebie, więc bardzo łatwo można nie tylko przenieść się w czasie, ale też poczuć się jak w filmie. Szczególnie spodobało nam sie to, że do nawet najbardziej ekskluzywnego kasyna może wejść każdy. Nie trzeba być gościem hotelu, w którym się ono mieści, żeby zajrzeć do środka czy zobaczyć hotelowe restauracje, hole i inne pomieszczenia. Wprawdzie poza zwykłymi ludźmi, takimi jak my, przewija się tu bardzo dużo bogaczy i imprezowiczów wystrojonych w kosmicznie drogie garnitury i wieczorowe suknie rodem z hollywoodzkich filmów, ale szybko wczuliśmy się w klimat i wtopiliśmy w otoczenie. Wbrew temu, co mówiło nam kilka osób, przy wejściu do kasyn wcale nie sprawdza się dowodów osobistych, mimo że hazard można legalnie uprawiać dopiero po skończeniu 21 lat. Największy dochód kasynom przynoszą maszyny, które są najłatwiejszym i najtańszym rodzajem gry. Wystarczy wrzucić na przykład dolara – maszyny przyjmują banknoty – i pociągnąć dźwignię. W zależności od tego, czy będzie to maszyna jednodolarowa, czy jednocentowa, mamy do dyspozycji od jednej do kilkudziesięciu gier. Są też oczywiście droższe automaty. Mechanizm jest prosty: kasyno będzie zawsze na plus, a gracz nie robi nic poza pociąganiem za dźwignię, więc wszystko zależy od szczęścia.

Nam szkoda było czasu na taką zabawę, a dość smutny widok grających dodatkowo nas zniechęcił. W halach, wielkich jak boisko do kosza, stały rzędy automatów, a przy nich siedzieli wielbiciele tej rozrywki. Były to przeważnie kobiety po czterdziestce, każda z papierosem i drinkiem. Machinalnie wykonywały jeden ruch korbą. Tak w nieskończoność. Oczy miały utkwione w obracające się symbole, a ich twarze nie wyrażały nic. Wydało mi się, że na nic już nie czekają, nie ucieszy ich nawet wygrana, bo nie mają już żadnej nadziei.

Droższa i trudniejsza wersja hazardu to stoły z ruletką, pokerem, black jackiem czy kołem fortuny. Tu już liczą się strategia, wysokość postawionej kwoty i inteligencja, choć wciąż główną rolę odgrywa oczywiście szczęście. W kasynach programowo nie ma okien, a oświetlenie ma za zadanie sprawić, by gracze nie czuli upływającego czasu. Do tego panująca tu atmosfera i odpowiednio dobrane światła, zapachy i muzyka sprawiają, że nawet w środku nocy, po wielu godzinach intensywnej zabawy, zupełnie nie chce się spać.

Maszyny w kasynie

W pierwszym kasynie, do którego weszliśmy, czyli Circus Circus, Ola postanowiła wrzucić kilka dolarów do maszyny. Wsadziła banknot jednodolarowy i kilka razy nacisnęła losowe przyciski. Na wyświetlaczu ukazały się trzy różne owoce i informacja, że nic nie zostało trafione. Ola wrzuciła kolejnego dolara i znów nacisnęła przycisk. Owoce znów się zakręciły i zatrzymały się na samych jabłkach.

– To chyba znaczy, że coś wygrałam? – zapytała niepewnie Alex.

– Nie mam pojęcia – odpowiedziałem.

I wtedy z maszyny, zupełnie jak w filmach, zaczęły się wysypywać pieniądze, a na ekranie wyświetlały się kolejne kwoty. 10, 20, 50 dolarów – napięcie rosło! 60, 70, 80… Maszyna zatrzymała się dopiero powyżej 90 dolarów. Staliśmy jak wryci, a Ola zaczęła zbierać swoją wygraną. Zainwestowała dwa dolary, a dostała kilkadziesiąt razy tyle!

Zachęceni jej przykładem zasiedliśmy do maszyn i zaczęliśmy wrzucać pieniądze. Niestety, każdy stracił po kilka dolarów i nikomu nie udało się już nic wygrać. A mieliśmy nie tracić czasu na automaty… Zrozumiałem, że tak to właśnie działa. Przypadkowa wygrana zachęca innych, którzy przepuszczają swoje pieniądze w próżnej nadziei, że i im się poszczęści. Niestety, rzadko kiedy wygrywają, tak jak my. Z hazardem łączy się jednak pewien rodzaj magii. Podobno każdy wygrywa za pierwszym razem, potem jest już różnie. Tak właśnie było z nami i Olą.

Po zwiedzeniu kilkunastu kasyn postanowiliśmy spróbować swoich sił w ruletce. W Casino Royal znaleźliśmy stół, przy którym można rozpocząć grę już od czterech dolarów za pojedynczy zakład, dosiedliśmy się więc do innych graczy. Tu już sprawdzono nam dowody osobiste, a Wojtek, który miał dopiero 20 lat, pokazał moją legitymację studencką, lecz nikt nawet nie zwrócił uwagi, że to nie jego dokument.

Kiedy weszliśmy do środka, Wuja założył swój fikuśny kapelusik z ptasim piórem.

– Przynosi mi szczęście – wyjaśnił.

Zasady ruletki są proste – mamy koło podzielone na 36 pól (czarnych i czerwonych, pół na pół) plus dwa zera, żeby zapewnić kasynu statystyczną przewagę. Gracze w zamian za gotówkę dostają od krupiera jednodolarowe żetony; każdy gracz ma przypisany inny kolor. Na środku znajduje się plansza, na której kładzie się swoje zakłady, a co kilka minut krupier kręci kołem i wypuszcza srebrną kulkę, która wpada w jedno pole. Obstawiać można poszczególne liczby, kolory, ale też jedną z trzech kolumn czy wierszy, pod kątem parzyste/nieparzyste i niskie/wysokie. Dopuszcza się też położenie żetonów na krawędzi kilku pól, ale wtedy stawka jest dzielona przez ich liczbę. Obstawić można dowolną liczbę żetonów – na naszym stole maksymalna stawka wynosiła 500 dolarów. Jeśli gracz trafi, krupier wypłaca mu wielokrotność jego trafionych żetonów.

Każdy z nas dosiadł się do stołu i wymienił na żetony 20 dolarów. Wyjątkiem była Ola – uznała, że swoje już wygrała i nie będzie kusić losu. Rozpoczęliśmy grę. Początkowo obstawialiśmy losowo po cztery dolary, po kilku rozegraniach zobaczyliśmy jednak, że to mało skuteczna metoda, bo jeśli stawia się na pojedynczą liczbę, prawdopodobieństwo wygranej wynosi jakieś dwa procent. Piotrkowi, który trzymał się swojej strategii, szło za to całkiem dobrze, uznaliśmy więc, że pora wziąć z niego przykład. I zaczęliśmy wygrywać.

A na czym polegała strategia Piotrka? Zakładała zminimalizowanie prawdopodobieństwa przegranej – obstawiało się po dwie kolumny i po dwa wiersze. Wtedy pokrywaliśmy jakieś osiem z dziewięciu pól, więc łatwiej było trafić. Co kolejkę należało zmieniać kolumny i wiersze na odwrotne do tych, na których ostatnio wypadła wygrana. Po kilku kolejkach każdy z nas miał już po jakieś 50 dolarów i mogliśmy dodatkowo obstawiać także pojedyncze liczby, zwiększając maksymalną możliwą wygraną. Co kilka kolejek każdy z nas trafiał pojedynczą liczbę, co dawało pomnożenie zakładu aż 36 razy!

Czas mijał bardzo szybko, żetonów przybywało, a żeby jeszcze bardziej zachęcić nas do gry, co minutę podchodziły do nas kelnerki, serwując darmowe drinki. To stara sztuczka, mająca na celu rozpicie wygrywających graczy, żeby przestali podejmować racjonalne decyzje i przestali dobrze obstawiać. Nie daliśmy się – piliśmy głównie colę albo wodę i dalej podnosiliśmy swoje wygrane. Po kilku godzinach, około 3.00 nad ranem, każdy z nas miał już przed sobą olbrzymią górę żetonów. Kiedy policzyłem swoje, wyszło mi ponad 500 dolarów. Emocje rosły, adrenalina poszła w górę, gra zamieniła się w świetną rozrywkę, a my poczuliśmy się jak panowie życia i śmierci. Alex co chwilę podchodziła do nas, mówiąc, żebyśmy już skończyli i wypłacili pieniądze, ale nie chcieliśmy słuchać. Atmosfera była niesamowita, co kolejkę ktoś wygrywał, krzyczeliśmy, podskakiwaliśmy, cieszyliśmy się i przybijaliśmy sobie piątki, a Kuba nawet zaczął dawać napiwki kelnerkom. Dookoła nas zebrała się spora grupa gapiów, przyszedł też kierownik sali. Więc jak naprawdę było z tym szczęściem początkującego?

Krupierzy okazywali lekkie zdenerwowanie. Kierownik sali co chwilę ich zmieniał i stawał nad nami, patrząc nam na ręce. Wygrywaliśmy dalej. W pewnym momencie podszedł do krupiera i powiedział mu coś na ucho. Zaczęła się mniej przyjemna gra – krupier drastycznie przyspieszył tempo. Zamiast kręcić ruletką co kilka minut, tak jak wcześniej, zaczął robić to co 30 sekund. Nie nadążaliśmy nawet zabrać wszystkich naszych żetonów i sporo zostawało na polach. W kilka chwil krupier zabrał nam po kilkaset dolarów. Próbowaliśmy robić sobie przerwy po jednej kolejce, ale widzieliśmy, że nic dobrego z tego nie będzie.

Podjęliśmy męską decyzję i wstaliśmy od stołu. Udaliśmy się do kasy spieniężyć żetony. W sumie wyszło nam po ponad 100 dolarów na osobę. Nie chcę nawet myśleć, ile by było, gdybyśmy zrezygnowali w najlepszym momencie, kiedy namawiała nas do tego Alex.

Las Vegas nie będzie mi się kojarzyło ani z kasynami, ani z orgią świateł, ani masą cudacznych budowli, ale charakterystycznym dźwiękiem, przypominającym odgłos tasowanych kart. Przy głównej alei stało mnóstwo Meksykanów, każdy trzymał plik ulotek zawierających ofertę lokalnych domów publicznych i wciskał je przechodniom. Meksykanie stali jeden obok drugiego jak na apelu, a każdy jeździł kciukiem po pliku swoich ulotek, wydając ów dźwięk: trrryyyk!

Do domu wróciliśmy po 6:00 rano i dopiero teraz odczuliśmy zmęczenie. To była intensywna, ale udana noc. Kiedy zasypiałem, pod powiekami tańczyły mi sztuczne światła, a w głowie szumiał jeden, powtarzający się dźwięk: trrryyyk!

NAPRAWA ZBIORNIKA I POWRÓT DO KASYN

Las Vegas, NV

Cały dzień spędziliśmy na naprawie busa. Tym razem udało się nam zdobyć zbiornik. Niestety, jedno wejście na węża okazało się czterokrotnie za małe. Głowiliśmy się, co z tym zrobić, i w końcu postanowiliśmy zbudować przejściówkę. Po kilku godzinach z metalowej rurki, kawałków starego węża, opasek zaciskowych i zakrętki po coli powstała przejściówka, i to taka, że MacGyver by się jej nie powstydził. Zamontowaliśmy ją, zalaliśmy układ chłodzenia wodą i płynem, po czym odbyliśmy jazdę próbną. Panował skwar, a więc idealna pogoda do testów. Co chwilę stawaliśmy, żeby sprawdzić, czy nic nie przecieka. Wszystko działało jak należy – bus był gotowy do dalszej drogi! Nareszcie!

Wieczorem pojechaliśmy jeszcze raz zobaczyć centrum i zrobić kilka zdjęć kasyn. Kuba od kilku tygodni chwalił się swoimi zdolnościami pokerowymi i zapowiadał, że wygra w karty właśnie w Las Vegas. Oddzielił się więc od nas i poszedł na partię swojego życia. Na wejściu musiał zapłacić 100 dolarów za sam udział. Zapowiedział, że nie będzie go kilka godzin… Wrócił po 20 minutach.

– Przegrałem wszystko… Trafiłem na graczy z pierwszej ligi, którzy biorą udział w turniejach – powiedział. – Ale sama możliwość zagrania w profesjonalnego pokera w Vegas była warta tych 100 dolarów!

Podczas podróży mieliśmy zasadę, że jeśli kierowcy zaskrzypi skrzynia przez niechlujne wrzucanie biegów albo jeśli przekroczy dozwoloną prędkość, to wrzuca do specjalnej skrzyneczki karnego dolara. Po dwóch miesiącach uzbierało się tych dolarów całkiem sporo i postanowiliśmy je pomnożyć w Vegas. Wymieniliśmy wszystkie na żetony i usiedliśmy przy stole. Liczyliśmy, że znów dopisze nam szczęście. Wuja, jako najbardziej doświadczony gracz, miał obstawiać. Wybrał czerwone, jeden rząd oraz liczbę 23. Krupier zakręcił kołem i rzucił piłeczkę. Wszyscy wstaliśmy i wstrzymaliśmy oddech. Wuja nerwowo poprawił kapelusz, a kulka wyraźnie ciążyła ku czarnym polom.

Nagle zatrzymała się, a my aż zerwaliśmy i podskoczyliśmy z radości. Wypadła liczba 23! Czerwona!! Krupier zaczął wydawać nam wygrane żetony. Kusiło nas, żeby grać dalej, ale baliśmy się, że szczęście się od nas odwróci i skończy się tak jak wczoraj. Dostaliśmy w sumie ponad 300 dolarów – akurat na wszystkie naprawy, bilety i jeszcze porządny obiad.

„NIE MA LIPY!”

Las Vegas, NV

Ostatniego dnia w mieście kasyn postanowiliśmy skorzystać z zaproszenia znanego w Polsce kulturysty, Roberta Burneiki, który mieszka w Las Vegas. Robert prowadzi kanał na YouTubie poświęcony kulturystyce i szerzej znany jest jako „Hardkorowy Koksu”. Wiedzieliśmy, że jest miłym facetem, ale obawialiśmy się go trochę. Cóż, miał biceps większy od mojej głowy.

Przywitał nas na parkingu pod swoją siłownią. Na żywo był jeszcze większy i bardziej przypakowany niż na ekranie! Kiedy wsiadł do busa, żeby podpisać nam się na suficie, musiał usiąść na kanapie z tyłu, bo na fotelu kierowcy się nie zmieścił. Byliśmy pozytywnie zdziwieni jego inteligencją – najwyraźniej uznał, że prezentując się światu jako typ nieszczególnie ogarnięty, ledwo dukający po polsku, zrobi większą karierę. W rozmowie z nami mówił i zachowywał się zupełnie normalnie. Cieszę się, że miałem okazję dowiedzieć się, jaki jest naprawdę.

Nie wyszedł jednak ze swojej roli. Gdy tylko włączyliśmy kamerę, przybrał znany z sieci ton głosu, gadał o stejkach i o tym, że nie ma lipy. Porównywaliśmy bicepsy, Robert próbował nawet dźwignąć busa, ale skończyło się na tym, że podniósł Alex, i to jedną ręką. Była trochę przestraszona, ale i zachwycona. Pouczył nas co do diety (ach, te stejki) i wysłał na siłownię (bicepsy się same nie zrobią!). Na koniec pozdrowił wszystkich fanów Busem Przez Świat, naprężył mięśnie i wygłosił swoje słynne: „Jest siła, nie ma lipy”. Gdy skończyliśmy nagrywać, ściągnął maskę króla siłowni i znów był normalnym, bystrym gościem.

Kiedy odjeżdżał, zobaczyliśmy napis na jego tablicy rejestracyjnej – „SIŁA”.

Od tego spotkania Paziu i Zysiek rozpoczęli swój program „sto pompek”. Codziennie rano mieli robić pompki, zaczynając od dziesięciu i z dnia na dzień zwiększając ich liczbę o pięć. Do końca wyprawy planowali dojść do 100 powtórzeń. Byłem pełen podziwu dla ich przedsięwzięcia. Z dziesięciu pompek zrobiło się siedem, zamiast pięciu dodawali po jednej, aż wreszcie ochłonęli i przestali marzyć o bicepsach Hardkorowego Koksa.

Z Hardkorowym Koksem w Las Vegas

FOTOPOLOWANIE

Wielki Kanion, AZ

Z Las Vegas do kolejnego celu naszej podróży było jedynie 400 kilometrów, ale bus jechał wolniej niż samochód osobowy – maksymalnie 60–70 kilometrów na godzinę – więc droga zajęła nam całkiem sporo czasu. Wuja niecierpliwił się i gadał tylko o swoich kondorach.

Do Wielkiego Kanionu podjechaliśmy od strony południowej, mniej zatłoczonej przez turystów. Dzięki biletowi Annual Pass nie musieliśmy uiszczać opłaty za wjazd wynoszącej aż 30 dolarów. Zostawiliśmy busa na parkingu i ruszyliśmy w stronę krawędzi kanionu, położonej kilkadziesiąt metrów dalej. Ruszyliśmy? Pognaliśmy na złamanie karku, gnani ciekawością.

A potem stanęliśmy oniemiali.

Wuja podszedł do krawędzi z otwartymi z podziwu ustami i wyszeptał tylko „wooow”. Dotąd chyba nic nie zrobiło na nas takiego wrażenia – nie spodziewaliśmy się, że cokolwiek na świecie może być aż tak wielkie. Wiedzieliśmy, że kanion jest duży, ale on jest po prostu olbrzymi! Przepaść głęboka na kilkaset metrów, kilkanaście kilometrów do drugiej krawędzi i widok sięgający aż za horyzont po prawej i lewej stronie. Wielki Kanion liczy 349 kilometrów długości i w najgłębszym miejscu ma 2 133 metry głębokości. Szerokość waha się od około 800 metrów do 29 kilometrów. Jest to największy przełom rzeki na świecie. Na dnie widać „sprawcę” jego powstania, czyli rzekę Kolorado. Z góry wygląda bardzo niepozornie.

– Dla takich miejsc i takich widoków naprawdę warto podróżować! – powiedział Paziu. I miał rację jak cholera.

Wielki Kanion

Wuja cały dzień pstrykał zdjęcia wszystkim ptakom, jakie wypatrzył, polując na swojego kondora kalifornijskiego. Nie oczekiwaliśmy po nim niczego innego. Trafiło mu się kilka kondorów, ale niestety żaden z nich nie był tym wyczekiwanym, kalifornijskim. Paziu i Zysiek pamiętali obietnicę Wuji o postawieniu kolacji dla całej ekipy, jeśli trafi mu się ten rzadki gatunek, więc niestrudzenie mu kibicowali i wskazywali przelatujące ptaki. Paziu nawet sam się zaangażował w fotopolowanie. Zysiek miał plan, żeby wgrać Wuji na kartę w aparacie zdjęcie kondora z internetu, tak by potem przypadkiem je odnalazł i pomyślał, że to jego…

Podjechaliśmy kawałek dalej, zaparkowaliśmy przy samej krawędzi i nie wychodząc z busa, czekaliśmy na zachód słońca. Wyjąłem kuchenkę, zagotowałem wodę i zalałem zupki chińskie o smaku wołowiny. Siedzieliśmy z nimi na ziemi i patrzyliśmy na zmieniające się barwy kanionu, a także na słońce powoli znikające za horyzontem. Kilkanaście metrów od nas na wystającej skale zatrzymał się jakiś duży ptak. Miał olbrzymie czarne skrzydła z białymi pasami od spodu, zagięty dziób i obrzydliwie pomarszczoną, różową głowę i szyję.

– Niech nikt nie waży się ruszyć! – warknął Wuja. – To kondor kalifornijski, Gymnogyps californianus… Jeden ze 156 ostatnich żyjących na wolności. Wreszcie cię mam, ty stary draniu…

Zamarliśmy.

Sięgnął powoli po plecak, wyciągnął aparat i zamocował na nim olbrzymi teleobiektyw. Wszystko robił tak ostrożnie, jakby siedział na minie. Wycelował w stronę kondora, przez kilka minut w skupieniu ustawiał przysłonę, ostrość i tysiące innych parametrów i wreszcie zaczął cykać. Pytałem siebie: skąd taka cierpliwość w tym wielkim ptaszysku? Kondor czekał spokojnie, jakby chciał, aby zrobiono mu zdjęcie.

Tego wieczoru, w uroczystej atmosferze, zjedliśmy ogromną pizzę zafundowaną przez Wuję.

PARK NARODOWY ZION I KOLEJNA NAPRAWA

Park Narodowy Zion, UT

Z kanionu ruszyliśmy w kierunku Utah. Najpierw przez kilka godzin jechaliśmy pośród lasów iglastych, potem widoki znów zmieniły się na pustynne, a później na górskie. Po sześciu godzinach dojechaliśmy do Parku Narodowego Zion i kanionu Zion. Nazwa została nadana przez mormońskich osadników i oznacza Syjon. Park jest niezwykle malowniczy, znajduje się tam wiele skalnych rzeźb stworzonych przez naturę. Wzgórza z litych skał są pokryte smugami przeróżnych kolorów w odcieniach pomarańczu i czerwieni. Po skałach biegają zwierzęta podobne trochę do naszych kozic, tylko z długimi, krętymi rogami. Zatrzymaliśmy się w kilku miejscach, żeby porobić zdjęcia i pochodzić po górach, i ruszyliśmy dalej, w kierunku szlaku prowadzącego przez kanion zalany wodą. Za kierownicą siedział Zysiek. W pewnym momencie ściszył radio i powiedział:

– Słyszycie? Coś stuka w kole.

No tak, znowu się zaczynało. Zatrzymaliśmy się, by sprawdzić, co się dzieje. Kiedy zdjęliśmy dekiel prawego tylnego koła, wypadła z niego śruba – a właściwie pół śruby, bo drugie pół zostało na miejscu. Musiała pęknąć od zbyt dużego obciążenia. Razem z ludźmi, bagażnikiem, zapasami wody i paliwa i wszystkimi tobołami w sumie mieliśmy ponad tonę obciążenia. Baliśmy się, że cztery śruby nie wytrzymają i odpadnie nam koło.

Paziu szybko znalazł rozwiązanie. Powiedział, że kilka kilometrów wcześniej widział busa takiego jak nasz. Może jego właściciel ma części na zbyciu? Istniało jednak niebezpieczeństwo, że będziemy musieli zapłacić za nie jak za złoto w sztabkach.

Park Narodowy Zion

Tak też zrobiliśmy. Przed jednym z przydrożnych domów faktycznie stał bus… W zasadzie były to nawet trzy busy, wokół których walało się pełno innej graciarni. Wjechaliśmy na podwórko i chwilę później zastukałem do drzwi. Otworzył mi postawny mężczyzna z ciemnymi wąsami, długą brodą i piwem w ręku. Przedstawiłem nas i spytałem o ewentualną pomoc. Gość przedstawił się jako Brian, spytał, czy mam ochotę na piwo, a kiedy odmówiłem, podszedł do busa i zaczął oglądać koło.

– Mam taką śrubę i mogę wam ją dać, ale najpierw musimy wyjąć tę pękniętą, a to nie będzie takie łatwe – powiedział, po czym poszedł do domu.

Wrócił z górą sprzętu i zabrał się do roboty. Najpierw wiertarka, potem palnik, żeby rozgrzać śrubę, później jakiś specjalny spray, żeby ją zamrozić. Przez ponad godzinę Brian walczył ze śrubą, złorzeczył i co chwilę kazał przynosić sobie kolejne piwo. Gdy udało się ją wyjąć, natychmiast wpadła do szpary w feldze. Brian znalazł rozwiązanie i na to – użył po prostu olbrzymiego magnesu. Następnie przyniósł nową śrubę i wkręcił ją na miejsce starej. Podziękowaliśmy za bezinteresowną pomoc i ruszyliśmy w kierunku Doliny Monumentów.

DZIKI GALOP

Monument Valley, UT

Do Monument Valley w Utah dojechaliśmy około 4.00 nad ranem. Zaparkowaliśmy na środku pustyni i siedliśmy na dachu. Nawet w świetle księżyca widok był imponujący. Przede wszystkim z filmów czy pocztówek kojarzymy tylko dwa, może trzy pomarańczowe szczyty wyrastające z piaszczystej pustyni. Natomiast tu, na olbrzymiej płaskiej przestrzeni, widać ich jednocześnie kilkadziesiąt! Okutani śpiworami, czekaliśmy na wschód słońca. Wschody i zachody słońca na pustyni to widok, który pamięta się do końca życia.

Śniadanie z widokiem na Dolinę Monumentów

Już przy świetle dziennym rozłożyliśmy się na pustyni ze śniadaniem i w zachwycie spoglądaliśmy na oszałamiający krajobraz. Monument Valley (w języku navajo: Tsé Bii’ Ndzisgaii – Dolina Skał) leży na granicy Utah i Arizony, na terenie rezerwatu Indian Navajo. Stała się sławna dzięki westernom Johna Forda. Na każdym z nich zacny John przejeżdża przez to miejsce, nawet jeśli akcja toczy się kilkaset kilometrów dalej.

W Dolinie Monumentów

Wjechaliśmy na teren doliny, do Parku Plemiennego Indian Navajo. Skończył się asfalt i poruszaliśmy się teraz piaszczystą czerwoną drogą. Spod kół unosiły się tumany pyłu, a my sunęliśmy pomiędzy olbrzymimi pomarańczowymi szczytami.

Na środku pustyni spotykaliśmy Indian Navajo w kowbojskich kapeluszach i z końmi, którzy oferowali turystom przejażdżkę za kilkadziesiąt dolarów. Zaciekawieni naszym busem, podeszli do nas i zaczęli wypytywać o samochód. Kiedy usłyszeli o naszej podróży i o tym, że mamy tylko osiem dolarów dziennie, zaproponowali:

– Jeśli dacie nam się przejechać tym kolorowym wehikułem, to my damy wam pojeździć konno.

Konna przejażdżka po Dzikim Zachodzie? W to nam graj! Zgodziliśmy się bez namysłu. Indianie, uradowani, wpakowali się do busa, jeden nawet siadł na dachu, i ruszyli z piskiem opon. Pokręcili kilka bączków, tak że Indianin na dachu prawie zleciał, a potem okrążyli jedną z gór.

Nastała nasza kolej i wsiedliśmy na konie. Jeździłem już wcześniej, więc bez problemu wskoczyłem na grzbiet i od razu zrobiłem kilka kółek. Pozostałym nie szło tak dobrze, bo konie kompletnie ich nie słuchały i próbowały rozbiec się we wszystkich kierunkach… Do tego Zysiek tak zaplątał się w strzemiona, że spadł i przez chwilę sunął za koniem po piasku, okropnie wrzeszcząc. W końcu udało się przywołać zwierzęta do porządku i ruszyliśmy na przejażdżkę – najpierw pustynią w kierunku szczytu Camel Butte, a następnie po skałach, w kierunku punktu widokowego. Słońce grzało, a my czuliśmy się niczym kowboje z klasycznego westernu. Na pustyni wypatrzyliśmy kilka bawolich czaszek, charakterystyczny element tutejszego krajobrazu. Ze szczytu rozpościerał się widok na najsłynniejsze szczyty Monument Valley.

Konno przez Dolinę Monumentów

Później znów jechaliśmy równinami. Teren był idealny do galopu, więc wyrwałem do przodu. Pozostałe konie instynktownie ruszyły za mną. Pędziliśmy z niesamowitą prędkością po bezkresnej pustyni, ścigając się, pokonując różne przeszkody i ciesząc się przy tym jak dzieci. Ta przejażdżka na mustangach to jedno z najlepszych przeżyć, jakie nas spotkały podczas wszystkich naszych wypraw.

MATKA DRÓG

Kingman, AZ

Wracając z Monument Valley do Las Vegas, zajechaliśmy na zaporę Hoovera. Ponieważ jest to punkt ważny pod względem strategicznym, przed wjazdem auto przetrząśnięto pod kątem przewożenia ładunków wybuchowych. Ponieważ panowała noc, oprócz nas nie było na tamie innych zwiedzających. Zapora Hoovera jest jedną z największych na świecie (to właśnie ona odpowiada za obniżenie poziomu rzeki Kolorado w Wielkim Kanionie), znajduje się tu także olbrzymia elektrownia wodna. Widok tej monumentalnej budowli zrobił na nas spore wrażenie.

Rano zawieźliśmy Piotrka na przystanek autobusowy w Las Vegas. Był z nami przez trzy tygodnie i niestety musiał już wracać. Z Las Vegas miał lecieć do Los Angeles, potem do San Diego, do Nowego Jorku, do Paryża i do Polski. Wspólny czas zleciał bardzo szybko i było nam smutno, że przyszedł czas rozstania. Na pożegnanie Paziu zaczął rytmicznie uderzać w stół w busie, krzycząc: „Wuja! Wuja! Wuja!”. Wszyscy do niego dołączyli, a na koniec jeszcze pożegnaliśmy go brawami. Nie obyło się też bez łez, choć nikt nie chciał się do nich przyznać i każdy z nas smarkał w rękaw po kryjomu.

Na Route 66

Najsłynniejszą amerykańską drogą ruszyliśmy już w piątkę.

Route 66, zwana Matką Dróg – otwarta 11 listopada 1926 roku trasa drogowa w USA o długości 3939 kilometrów – łączy Chicago z Los Angeles. Przebiega przez Illinois, Missouri, Kansas, Oklahomę, Teksas, Nowy Meksyk, Arizonę i Kalifornię, by zakończyć swój bieg w L.A. Lata świetności przeżywała, paradoksalnie, w czasach wielkiego kryzysu, czyli w latach 30. ubiegłego stulecia. Ludzie jechali nią na zachód w poszukiwaniu lepszego życia. Wzdłuż niej powstały kultowe stacje, motele, warsztaty i klimatyczne knajpy. W latach 80. równolegle do niej położono autostradę i Route 66 zaczęła wymierać. Zamykano stacje, miasteczka zmieniały się w „widma”, niereperowany asfalt zaczął niszczeć. Dziś „Sześćdziesiątka Szóstka” nie jest zbyt uczęszczana, część nawierzchni nie nadaje się już do użytku, ale i tak przyciąga całkiem sporo podróżników. My postanowiliśmy przejechać jej ostatni, najlepiej zachowany i najpiękniejszy fragment, ciągnący się od Arizony, przez Kalifornię, aż nad ocean.

Kingman, serce Route 66

Po pokonaniu pierwszych kilometrów trafiliśmy do miejscowości Kingman, zwanej Sercem Route 66. Miasto jakby zatrzymało się w czasie – wciąż są tam stare samochody, knajpy rodem z lat 30. i wiekowe motele. Po zwiedzeniu znakomitego muzeum Route 66 chcieliśmy ruszyć dalej, ale coś zaczęło ocierać w tylnym kole, tym razem lewym. Przestał też działać ręczny hamulec. Zatrzymaliśmy się na parkingu, żeby odkręcić koło. Po długim mocowaniu się z zapieczonymi śrubami wreszcie się udało. Okazało się, że rozsypały się hamulce – pękła metalowa blaszka między szczękami i nie dało się jej niczym zastąpić. Na dodatek akurat wypadał Labor Day, czyli amerykańskie święto pracy, więc wszystko było pozamykane.

Prowizorka przyjacielem podróżnika. Hamulce naprawiliśmy na szybko, używając opasek zaciskowych. Bardzo powoli przejechaliśmy niewielki odcinek, by stanąć kawałek za miastem. Utknęliśmy, ale za to w jakim miejscu! W samym sercu Route 66!

Bus na Route 66

Wieczór spędziliśmy w knajpie, typowym westernowym saloonie. Tylko drzwi były tam normalne, a nie uchylne. Przy piwie poznaliśmy paru lokalsów i wypytaliśmy ich o miejscowe warsztaty. Kingman to małe miasteczko, więc wszyscy wszystkich znają. Dowiedzieliśmy się, że jedyny warsztat, który może nam pomóc, to TNT Autocenter.

WARSZTAT KULTOWYCH VW

Kingman, AZ

Na poszukiwanie warsztatu udaliśmy się z samego rana. Nietrudno było go odnaleźć – naszą uwagę zwrócił wielki malunek na ścianie przedstawiający Route 66 i starego busa. Właściciel warsztatu, James, wysłuchawszy naszej historii, obiecał, że postara się nam pomóc mimo nawału zleceń. Już wkrótce jego pracownicy odstąpili od pracy nad jednym z garbusów i wskazali nam miejsce w warsztacie. Tak oto zostaliśmy przyjęci poza kolejką.

Mechanicy zdjęli koła i pokiwali głowami, przerażeni stanem hamulców. Do wymiany było kilka części. James zaprowadził nas za garaż i powiedział, wskazując na samochód identyczny z naszym:

– To będzie dawca.

Po kilku godzinach nasz Supertramp miał już nowe hamulce. Odbyliśmy jazdę próbną – działały dobrze jak nigdy wcześniej. Przyszła pora na najmniej wesoły moment każdej naprawy – zapłatę. Zapytaliśmy Jamesa, ile się należy za części i robociznę.

– Za chwilę się policzymy – odparł.

Warsztat był bardzo profesjonalny i położony na bezludziu, więc spodziewaliśmy się sporego rachunku – zaczęliśmy obstawiać w naszej jednostce miary, czyli w „dniach bez jedzenia”, ile będzie nas kosztować naprawa. Trzy dni bez jedzenia? Tydzień? Gdy spojrzeliśmy na rachunek, oniemieliśmy – 360 dolarów. Czyli nasz prawie dwutygodniowy budżet.

Ale James szybko powiedział:

– Tyle wyszło, ale nie musicie nic płacić.

– Eee, jak to…? – zapytałem skołowany.

– Prowadzę ten warsztat, bo kocham VW, a takiego jak wasz jeszcze nie widziałem. Podziwiam was, że przyjechaliście tutaj aż z Polski. Taka podróż to olbrzymi wyczyn i pewnie po drodze musieliście pokonać niejedną przeszkodę. Nieczęsto spotyka się takich podróżników i z chęcią pomogę wam kontynuować tę świetną wyprawę. Niech to będzie mój wkład w waszą przygodę.

Pod TNT Autocenter

Naprawdę nie wiedzieliśmy, jak dziękować. Wręczyliśmy mu naszą książkę z pierwszej wyprawy, z dedykacją. Po polsku nie przeczyta, ale chociaż poogląda zdjęcia i będzie miał po nas unikalną pamiątkę. Na znak podzięki nakleiliśmy jeszcze jeszcze na karoserię nalepkę z logo warsztatu, pożegnaliśmy się i ruszyliśmy dalej. Dzięki bezinteresowności Jamesa bus znów był na chodzie.

Dopiero wtedy poczuliśmy, jacy jesteśmy głodni. Zdecydowaliśmy uczcić sukces i zajechaliśmy do typowej amerykańskiej knajpy – Mr DZ. Zupełnie jakbyśmy odbyli podróż w czasie – szafa grająca, na ścianach zdjęcia Elvisa i Marilyn Monroe, stare tablice rejestracyjne, generalnie: wystrój sprzed kilkudziesięciu lat. Do tego stoliki i kanapy jak z Pulp Fiction. Wrzuciłem ćwierćdolarówkę do szafy grającej i puściłem jeden z przebojów Elvisa. Potem zamówiliśmy dwie wielkie pizze i w wybornych nastrojach rozłożyliśmy mapę, by przedyskutować dalszą trasę.

W Mr DZ

NIEKTÓRZY CZEKAJĄ NA POTOP

W drodze do Los Angeles, AZ

Route 66

Z Kingman ruszyliśmy na zachód, wciąż Route 66. Od kilku godzin na drodze nie uświadczyliśmy żadnego auta. Raz na jakiś czas spotykaliśmy za to opuszczone domy i porzucone wraki samochodów. Zainteresował nas budynek, który wyglądał na zamieszkany. Przed nim stała łódka. Po co komu łódka na środku pustyni? Zatrzymaliśmy się, aby zrobić kilka zdjęć. Wtem z budynku wypadł gospodarz, mężczyzna z wielkim brzuchem i w poplamionym białym podkoszulku. Celował do nas ze strzelby. Dopiero wtedy zauważyłem na płocie wymowną tabliczkę z rysunkiem pistoletu i napisem: We don’t dial 911. Zgodnie z prawem można tu odstrzelić każdego, kto wtargnie na twój teren.

– Won z mojej posesji, bo wam w dupy śrutu naładuję! Nie pozwolę się okradać!

Kuba od razu prysnął za busa, a my podnieśliśmy ręce do góry i zamarliśmy bez ruchu.

– Nic nie kradniemy, robiliśmy tylko zdjęcia – powiedziałem, unosząc aparat. – Jesteśmy podróżnikami z Polski, proszę zobaczyć na tablice rejestracyjne.

Podszedł do busa i, ciągle trzymając nas na muszce, zerknął na tablice.

– No, faktycznie, jakieś dziwne – stwierdził, opuszczając strzelbę. – Ale skąd mam wiedzieć, że nie jesteście po prostu złodziejami?

Znów podniósł broń.

– Eee… Proszę spojrzeć na auto, są na nim flagi państw, które odwiedziliśmy – powiedział Paziu.

– I mamy ze sobą książkę opisującą nasze podróże. Mogę pokazać, a zobaczy pan, że naprawdę jesteśmy tylko podróżnikami – dodałem.

Gość pomyślał chwilę i podrapał się po brzuszysku.

– No to pokaż.

Wszedłem do busa i zacząłem szukać egzemplarza. Znalazłem w kanapie. Podbiegłem do dziwaka i zacząłem objaśniać:

– Proszę zobaczyć, to nasz samochód. A to ja. A tu jesteśmy w Szwajcarii, tu w Barcelonie, a tu na Gibraltarze.

Dziwak poprzeglądał album, opuścił strzelbę i rzekł:

– No dobrze, może faktycznie powinienem wam uwierzyć. I tak nie mam naboi, widzicie? – uśmiechnął się, łamiąc broń. Nam jednak nie było do śmiechu, bo bez naboi czy z nabojami gacie i tak mieliśmy już pełne. Miałem ochotę zapytać go, co zrobi, gdy z wizytą wpadnie ktoś wyposażony w prawdziwą strzelbę. Trzymałem jednak język za zębami. Dziwak zaczął opowiadać:

– Kiedyś było tu całe miasto i roiło się od podróżnych. Codziennie tysiące osób korzystających z moteli, restauracji i warsztatów. Ale kiedy powstała ta przeklęta autostrada, wszystko umarło, a ludzie zaczęli wyjeżdżać. Zostałem tylko ja. I nie mam zamiaru się stąd ruszać. Tu jest moja ziemia, tu się urodziłem i tu jest moje miejsce.

– A po co panu ta łódka? – zapytała Alex. – Przecież tu nie ma rzek ani jezior, a do morza jest kilkaset kilometrów.

– No na potop. Bóg niedługo znów oczyści ten świat.

Popatrzyliśmy na siebie i postanowiliśmy się czym prędzej pożegnać. W końcu przed potopem wypadało jeszcze zobaczyć Los Angeles. A tajemnica łódki została rozwiązana.

MIASTO WIDMO

W drodze do Los Angeles, AZ

Jedną z rzeczy, które mogliśmy podziwiać, jadąc Route 66, były stare skrzynki na listy, niektóre zupełnie nie z tej ziemi: zrobione ze starych baniek na mleko, takie w kształcie samochodu, pociągu czy traktora, skrzynka-krowa, której trzeba podnieść ogon, żeby wrzucić list do środka, skrzynka wyglądająca jak robot czy skrzynka w kształcie statku kosmicznego. Zastanawialiście się, po co amerykańskim skrzynkom chorągiewki? Ano po to, żeby listonosz po wrzuceniu listu mógł podnieść taką chorągiewkę i tym samym zasygnalizować właścicielowi, że w środku jest przesyłka. Bo jeżeli skrzynka stoi przy drodze, a dom znajduje się kilka kilometrów dalej, na ranczu, to mieszkańcy sprawdzają zawartość skrzynki tylko wtedy, kiedy widzą, że listonosz coś dla nich zostawił. Oczywiście nikt się nie boi, że skrzynkę opróżni ktoś niepożądany, bo coś takiego się tu zwyczajnie nie zdarza – podobnie jak nie dochodzi do kradzieży w przypadku nieogrodzonych domów czy niezamkniętych samochodów. Nie tyczy się to rzecz jasna metropolii, w których roi się od złodziei. Z tymi skrzynkami jest jeszcze jedna świetna sprawa – jeśli chcemy wysłać list, nie musimy go zanosić na pocztę, która często znajduje się nawet 100 kilometrów dalej. W niektórych regionach chorągiewka ma odwrotne przeznaczenie − służy do sygnalizowania listonoszowi, że w skrzynce znajduje się list do nadania. Wystarczy, że wrzucimy list do naszej skrzynki i podniesiemy chorągiewkę. Nie musi być na nim nawet znaczka! Listonosz przy następnej wizycie wystawi nam rachunek za, na przykład, ostatni miesiąc. Wystarczy uczciwość i przestrzeganie zasad, a życie od razu staje się prostsze…

Amerykańskie skrzynki pocztowe

Krętymi górskimi dróżkami dojechaliśmy do opuszczonego miasteczka rodem z westernów. Nie spotykaliśmy tam żywej duszy, po ulicach szwendały się za to dzikie białe osły z czerwonymi oczami. W Kingman trochę nam o nich opowiadano – ponoć kilkadziesiąt lat temu wypuścili je na wolność górnicy, którzy zakończyli poszukiwania złota na tym terenie.

Miasteczko na Route 66

Dzikie osły

Pochodziliśmy po miasteczku, ale czuliśmy się tam dość nieswojo – opustoszałe, niszczejące budynki, tu i ówdzie drzwi skrzypiące na wietrze, zachodzące słońce, no i te wszechobecne osły… Uznaliśmy, że czas ruszać w drogę. Kolejnym celem naszej podróży było miejsce, o którym wyobrażenie także nie nastrajało optymistycznie – Dolina Śmierci.

BIAŁE SŁOŃCE PUSTYNI

Dolina Śmierci, CA

Długo się zastanawialiśmy, czy tam pojechać. Bo co jeśli kolejna awaria – a nie łudziliśmy się co do tego, że prędzej czy później do niej dojdzie – zdarzy się akurat w tym bardzo szczególnym miejscu, rozpalonym słońcem, gdzie nic nie ma prawa do życia? Nie ma tam zasięgu, więc nie wezwiemy lawety. Do tego żar leje się z nieba i temperatura sięga ponad 50 stopni. Co jeśli auto odmówi posłuszeństwa, a my utkniemy na pustyni, kilkaset kilometrów od cywilizacji, i skończy nam się woda? Niedawna usterka układu chłodzenia jeszcze mocniej utwierdzała nas w przekonaniu, że jest to zbyt niebezpieczne, szczególnie że Amerykanie ostrzegali nas, że wyprawa do Doliny Śmierci w lecie, i to bez klimatyzacji, równa się samobójstwu. Mimo wszystko pomysł, by zrezygnować z odwiedzenia najgorętszego miejsca w USA, kiedy jest się tak blisko, nie bardzo przypadł nam do gustu. Zdecydowaliśmy, że do Doliny Śmierci pojedziemy.

Żeby uniknąć największych upałów, wyruszyliśmy nocą. Plan zakładał, że na miejsce dotrzemy zaraz po świcie, a przed południem będziemy już po drugiej stronie pustkowia. Niestety, okazało się to niewykonalne.

Nazwa Doliny Śmierci ma głęboki sens. Przez cały dzień nie natrafiliśmy tam na żadne zwierzę, ani jeden ptak nie przeciął jasnego nieboskłonu, a rośliny były reprezentowane wyłącznie przez drobne krzewy. Otoczenie szybko zmieniło się w pustynię. Opustoszałą drogą jechaliśmy w kierunku serca Doliny. Ranger, z którym zamieniliśmy parę słów przy wjeździe, powiedział, że pracuje tu już kilkanaście lat, lecz dotąd nie spotkał jeszcze nikogo, kto wjechałby do Doliny Śmierci autem bez klimatyzacji. Zapoznał się z planowaną trasą naszego przejazdu i podał nam numer, pod który mieliśmy się zgłosić, kiedy wyjedziemy z Doliny i odzyskamy zasięg. W innym wypadku strażnicy rozpoczną poszukiwania. Na koniec posłał nam spojrzenie przeznaczone dla samobójców.

Wjazd do Doliny Śmierci

Już o świcie termometr wskazywał 30 stopni, a dalej było tylko „lepiej”. Najpierw pojechaliśmy do miejsca zwanego Artists Palette – jest tam droga wiodąca przez wielokolorowe wulkaniczne wzgórza. Jedne skały są tam niebieskie, inne różowe, jeszcze inne zielone czy czerwone.

Temperatura wzrosła do 34 stopni. Przecięliśmy Devils Golf Course, czyli olbrzymi płaski obszar solnych skał zerodowanych przez wiatr i deszcz w szpiczaste i niepokojące kształty. Tablice ostrzegawcze informują, że spacerując po nich, można się łatwo skaleczyć czy nawet złamać sobie jakąś kość, bo krawędzie są ostre jak brzytwa. Teren jest tak nierówny, że „tylko diabeł mógłby tu grać w golfa” – powiadają.

Diabelskie pole golfowe

Minęła godzina 11.00, na termometrze 39 stopni. Silnik był niebezpiecznie blisko przegrzania, więc jechaliśmy bardzo wolno, starając się nie powtórzyć historii z pustyni Mojave. Wreszcie dojechaliśmy do Badwater, czyli najniższego i najgorętszego punktu w całej Ameryce. Jest to olbrzymie, wyglądające trochę surrealistycznie wyschnięte słone jezioro. Dookoła całej doliny widać było piaskowe wzgórza i czarne góry. Informacje na znakach zalecały maksymalnie ograniczyć czas przebywania w tym miejscu. Najwięcej turystów ginie właśnie w tych okolicach, ponieważ… przeceniają możliwości swoich aut. Już po kilkunastu minutach suchy upał dał nam się we znaki wprost niewyobrażalnie.

Dolina Śmierci

Samo południe, ponad 45 stopni. Wjechaliśmy na piaszczystą pustynię Mesquite Flat Sand Dunes, która wyglądała jak Sahara – brakowało nam tylko wielbłądów. Wydmy miały po 30 metrów wysokości. Opatuliliśmy się w chusty i założyliśmy kapelusze, zabraliśmy po trzy półlitrowe butelki wody i ruszyliśmy pieszo przed siebie, aby porobić zdjęcia.

Piasek parzył niemiłosiernie nawet przez sandały czy adidasy. Szło się dosyć trudno, bo buty się w nim zapadały, ale chcieliśmy dotrzeć do najwyższej widocznej na horyzoncie wydmy, aby zrobić dobre zdjęcia. Na szczycie dostaliśmy istnej głupawki – pomimo gorąca wszyscy zaczęli skakać i zjeżdżać po piasku jak po śniegu. 20 minut zdjęć wykończyło nas potwornie. Nieliczni turyści polewali sobie głowy wodą z butelek i spoglądali dziwnie w naszym kierunku. Zapewne uważali, że jesteśmy szaleni – każdy tutaj wysiada z samochodu najwyżej na minutę. Z jednym wyjątkiem.

Mesquite Flat Sand Dunes

Naszą uwagę zwrócił półnagi, muskularny facet koło trzydziestki. Przyjechał srebrną kią, wysiadł i spacerował, zataczając kółka, z papierosem w ustach. Palenie jest dość obrzydliwe, a fakt, że ktoś może kopcić w takim upale, po prostu nie mieścił mi się w głowie. Tymczasem facet był wyluzowany, jakby w ogóle nie dotyczył go ten gorąc. Podeszliśmy do niego. Okazał się pisarzem z Nowego Jorku, autorem krwawych powieści grozy. Może dlatego był taki nieczuły na upał? Powiedział, że to jeszcze nic. Raz w roku najtwardsi maratończycy urządzają sobie tutaj bieg. Pomyślcie tylko: 42 kilometry truchtu w 50-stopniowym upale…

Przyszedł czas, by ruszać z powrotem – tylko którędy?

Wiatr zasypał już ślady, a żadnego innego znaku nie było, wokół, aż po horyzont, tylko wydmy. Słońce grzało dokładnie nad naszymi głowami.

Piach parzył przez buty i myślałem, że mózg zaraz mi się ugotuje. Przez to skakanie i zjeżdżanie piasek powchodził nam, gdzie tylko mógł. Do tego szło nam się coraz gorzej i zaczęliśmy się obawiać, czy nie przeceniliśmy swoich sił. Na domiar złego zaczęliśmy się kłócić. O to, że nie trzeba było odchodzić tak daleko, że powinniśmy zabrać więcej wody, a w ogóle to po cholerę nam te zdjęcia… Obwinialiśmy się nawzajem z uporem godnym lepszej sprawy. Wojtek sypnął piachem w Zyśka, a ten zaczął go gonić. Wbiegli aż na sąsiednie wzgórze, zatrzymali się dopiero na szczycie. Wtem coś przykuło ich uwagę.

– Jesteśmy uratowani! – zawołali.

Podążyliśmy ich śladem i zobaczyliśmy fragment dachu busa ukrytego za następną wydmą oraz sterczącą z niego polską flagę.

Gdy tylko dotarliśmy do auta, rzuciliśmy się do lodówki. Tak, lodówki. Dzień wcześniej Paziu wypatrzył na promocji lodówkę samochodową i namówił nas na zakup – chwała mu za to! Wrzuciliśmy do niej dwa worki lodu oraz ponad 30 butelek wody i coli. Coca-cola jeszcze nigdy nie smakowała tak dobrze jak wtedy, po powrocie z wydm. Jej smak zapamiętam chyba do końca życia…

Temperatura doszła do 50 stopni i termometr przestał działać. Uznaliśmy, że pora się zbierać. Pojechaliśmy jeszcze na północ, zobaczyć krater. Zatrzymaliśmy się na samej jego krawędzi i spojrzeliśmy w dół. Wiatr był tu tak silny, że szczupłej i drobnej Alex trudno było utrzymać równowagę. Wtem wiatr porwał mapę – patrzyliśmy, jak oddala się gwałtownie… i już, zniknęła za horyzontem, nie było po niej śladu. W Dolinie Śmierci jest nie tylko bardzo gorąco, ale też potwornie wieje.

Chcąc opuścić Dolinę, musieliśmy pokonać jeszcze ponad 100 kilometrów. Silny wiatr i wysoka temperatura znacznie nas spowalniały. Ociekający potem, zamknęliśmy wszystkie okna, bo powietrze dosłownie parzyło w twarz – buchało przez wszystkie otwory jak z piekarnika. Czuliśmy się jak kurczaki na grillu i każdy modlił się, żeby bus nie zawiódł nas w decydującym momencie.

Mogliśmy jechać maksymalnie 25 kilometrów na godzinę. Droga zajęła nam pięć godzin. Gdy dotarliśmy do wzgórza na końcu Death Valley i spojrzeliśmy wstecz, ujrzeliśmy krajobraz przypominający bezkresne, mroczne i złowrogie tereny Mordoru. Zjechaliśmy ze szczytu na luzie i bez hamowania, po czym znaleźliśmy się na moście rozpostartym nad piaszczystą pustynią, która wyglądała jak umowna granica między dwoma światami.

Udało się. Przeżyliśmy pobyt w Dolinie Śmierci. Za to ktoś inny wyzionął ducha.

Wieczorem, kiedy próbowaliśmy odpalić dysk przenośny, na który zrzucaliśmy zdjęcia, okazało się, że nie miał on tyle szczęścia co my i, niestety, nie przeżył – ugotował się, dosłownie. My zaś straciliśmy kilka tysięcy zdjęć i filmów, przetrwała jedynie garstka, którą wrzuciliśmy wcześniej na blog i Facebooka, niestety w słabej rozdzielczości. Odtąd trzymamy się zasady, by wszystkie zdjęcia zgrywać na dwa różne przenośne dyski. Robimy to codziennie i oba trzymamy w osobnych miejscach.

DUCH STRIPTIZERKI?

Los Angeles, CA

Po całonocnej jeździe dotarliśmy do Santa Barbara na kalifornijskim wybrzeżu. Na klifie z widokiem na ocean zjedliśmy jajecznicę i odświeżyliśmy się pod darmowymi prysznicami stojącymi na plaży.

Jadąc kalifornijską „jedynką”, kilkakrotnie zatrzymywaliśmy się, by podziwiać skaczące grupami delfiny. Nad jedną z zatoczek, kiedy robiliśmy zdjęcia, za nami zatrzymał się jakiś samochód. Wysiadła z niego para młodych ludzi. Podeszli do nas, przywitali się, po czym – tłumacząc, że zapoznali się z naszym blogiem, którego adres spostrzegli na karoserii – zdziwionemu Paziowi wcisnęli w dłoń 20 dolarów na paliwo i odjechali, życząc nam powodzenia. Pomimo że przecież już kiedyś znaleźliśmy się w takiej sytuacji, gest ten ogromnie nas wzruszył.

Przejechaliśmy przez Malibu – to tam mieszka i plażuje gros hollywoodzkich gwiazd. Niedaleko znajduje się Santa Monica i słynna plaża ze Słonecznego Patrolu. Niestety, ratowniczek wyglądających jak Pamela Anderson nie udało nam się zobaczyć…

Wieczorem dotarliśmy do Los Angeles. Ojciec Bartłomiej skierował nas do polskiej parafii i swojego znajomego księdza – tam mieliśmy przenocować. Plebania mieściła się w dawnym, zabytkowym domu Poli Negri, która swego czasu podarowała go Polonii. Znajomy Obarta, ksiądz Rafał, okazał się przesympatyczny i bardzo otwarty. Opowiedział nam kilka anegdot związanych z tym domem – w pokojach na ostatnim piętrze, które otrzymaliśmy do dyspozycji, Pola Negri imprezowała z Charliem Chaplinem i innymi ówczesnymi gwiazdami Hollywoodu. Sam budynek i jego wystrój zrobiły na nas spore wrażenie – piękne drewniane podłogi, masywne schody i malowidła na ścianach tworzyły lekko mroczną atmosferę. Ksiądz wspomniał, jakby od niechcenia, że… po domu błąka się duch. Za sprawą Negri i Chaplina miała tu zginąć striptizerka, utopiona w wannie pełnej szampana. Tak się bawiły gwiazdy w czasach prohibicji!

Plaża w Santa Monica

Na plebanii mieliśmy dostęp do sieci, więc do późnej nocy nadrabialiśmy zaległości internetowe i uaktualnialiśmy blog. Po północy, kiedy już szykowaliśmy się do snu, nagle na ścianach zaczęły bujać się obrazy! Z półek spadały książki, schody zaczęły złowrogo skrzypieć, a światło w żarówkach migotać.

Zamarliśmy przerażeni i nie mogliśmy utrzymać równowagi, bo cały dom zaczął się trząść, a my nie wiedzieliśmy, co się dzieje. „Cholera – pomyślałem – ksiądz Rafał mówił prawdę: w tym domu straszy!”. Może to głupie. Nikt teraz nie wierzy w duchy, dopóki nie znajdzie się w sytuacji takiej jak nasza – w starym domu ze skrzypiącą podłogą, w którym nagle zaczynają dziać się takie rzeczy jak w sławnym budynku z Amityville. Siedzieliśmy skuleni w kącie. Alex piszczała. Paziu krzyczał, że musimy uciekać.

I nagle wszystko ustało.

Staliśmy zdezorientowani na środku pokoju, oczekując w napięciu, co się wydarzy. Na schodach usłyszeliśmy kroki. Poruszyła się klamka, a my byliśmy pewni, że zaraz przed nami zmaterializuje się blady upiór dziewczyny z lat 20. Do pokoju wszedł jednak ksiądz Rafał, spojrzał po naszych bladych twarzach i spytał:

– No i jak wam się podobało trzęsienie ziemi?

Co prawda wiedzieliśmy, że trzęsienia zdarzają się w L.A. dosyć regularnie, ale co innego wiedzieć, a co innego poczuć coś takiego na własnej skórze!

Bus w Kalifornii

HOLLYWOOD!

Los Angeles, CA

Z samego rana wyruszyliśmy ku wzgórzom, w kierunku słynnego napisu „Hollywood”. Wydawało nam się, że znak jest olbrzymi i widoczny z każdego miejsca w L.A. Okazał się jednak o wiele mniejszy. Żeby zrobić sobie z nim dobre zdjęcie, musieliśmy się sporo najeździć. Mimo to kiedy ujrzeliśmy go w całej okazałości, nie mogliśmy uwierzyć, że naprawdę jesteśmy w Hollywood – znaliśmy ten napis z filmów, ale nigdy nie myśleliśmy, że zobaczymy go na własne oczy!

Pod znakiem „Hollywood”

Trochę „technikaliów”: napis jest wysoki na 14 i długi na 110 metrów. Ponoć kilka lat temu pojawiły się plany zburzenia go i sprzedania terenu pod budowę luksusowych osiedli. Żeby temu zapobiec, gwiazdy takie jak Arnold Schwarzenegger, Tom Hanks i Steven Spielberg zebrały kilkanaście milionów dolarów i wykupiły ten teren, aby znak mógł stać dalej na swoim miejscu. I chwała im za to!

Następnie wyruszyliśmy na poszukiwanie Alei Gwiazd. Jest o wiele dłuższa, niż można by się spodziewać, i – co nas zaskoczyło – dosyć niepozorna. Liczyliśmy na tłumy reporterów robiących zdjęcia sławom przechadzającym się po czerwonym dywanie, tymczasem zastaliśmy zwykłych ludzi i szary chodnik z umieszczonymi na nim, nierzucającymi się w oczy, wtopionymi w deptak gwiazdami. O tym, że jesteśmy już na słynnej Alei Gwiazd, zorientowaliśmy się dopiero po przejściu kilkudziesięciu metrów.

Przeszliśmy całą aleję ze wzrokiem wbitym w ziemię, w poszukiwaniu nazwisk największych osobistości Hollywood. Co rusz mijaliśmy osobliwych przebierańców – aktorów ucharakteryzowanych na słynne filmowe postacie. Był więc Jules z Pulp Fiction, który wyglądał lepiej niż prawdziwy; Kapitan Ameryka, który nie wiadomo czemu chodził w parze ze Spidermanem w piżamie; kapitan Jack Sparrow, ponoć Polak, ale chyba zapomniał języka w gębie, bo nie reagował na powitania po polsku; olbrzymi Transformers, który poproszony o zamienienie się w samochód, odwrócił się na mechanicznej pięcie, a także kilku innych bohaterów z kultowych filmów. Między nimi kręcił się tłuściutki nastolatek z pudelkiem na krótkiej smyczy. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie błękitne tatuaże pokrywające całą jego głowę, łącznie z policzkami. Przypominał grubego Zombie Boya i kręcił się smutno między przebierańcami. Wkrótce zorientowałem się, że smutnych twarzy jest tutaj dużo więcej. Zmęczeni ludzie o zgaszonych spojrzeniach snuli się po alei… Cóż. Prawdziwe gwiazdy siedzą w swoich luksusowych willach. Tu kręcą się ci, którzy nie zdołali zrobić kariery: aktorki marzące o wielkiej roli, reżyserzy z planami na wspaniały film, muzycy próżno zabiegający o napisanie jakiejś ścieżki dźwiękowej… To jest właśnie Kraina Snów. Tylko, niestety, nie wszystkie sny się spełniają.

Na Alei Gwiazd

Warner Bros

W okolice studia Warner Bros trafiliśmy zupełnie przypadkiem. Kiedy znany z Królika Bugsa i innych kreskówek znak wyłonił się znad budynków, nie mogliśmy uwierzyć, że jest prawdziwy. Od razu powróciły wspomnienia z dzieciństwa. Niedaleko mieściło się Universal Studio, gdzie odbywają się wycieczki po planach filmowych. Mieliśmy ogromną ochotę udać się na takie zwiedzanie. Dowiedzieliśmy się, że musielibyśmy zapłacić 500 dolarów za wejściówki dla pięciu osób plus 20 dolarów za parking, i zrezygnowaliśmy, zasmuceni.

Na otarcie łez udaliśmy się do Beverly Hills – najbogatszej dzielnicy Los Angeles. W licznych, nader okazałych willach mieszkały lub mieszkają gwiazdy Hollywood. Przejechaliśmy się uliczkami tego bogatego osiedla, podziwiając wypasione posiadłości i licząc, że jakiś John Travolta będzie akurat wyrzucał śmieci… Niestety, oprócz meksykańskich ogrodników nikogo nie spotkaliśmy. Niedaleko znajduje się Rodeo Drive – ulica pełna najdroższych na świecie sklepów i hoteli. Funkcjonuje ona tutaj jako symbol bogactwa i luksusu, pojawiła się na przykład w Pretty Woman.

Później zawitaliśmy do Santa Monica. Udało nam się znaleźć dom, w którym mieszkał grany przez Davida Duchovnego Hank Moody z serialu Californication. Kiedy się ściemniało, udaliśmy się na promenadę, zobaczyć ostatni odcinek kultowej drogi, którą tu dotarliśmy. To miejsce wyglądało akurat dokładnie tak, jak powinno wyglądać: stary znak „Route 66”, knajpa Bubba Gump Shrimps nawiązująca do Forresta Gumpa (w USA ten film naprawdę musi być kultowy!), rozświetlony diabelski młyn i szerokie, drewniane, stare molo. Oprócz nas przechadzały się tam dziesiątki turystów z całego świata. Jakiś rybak złowił właśnie małego rekina i wlókł go po ziemi, między ludźmi, budząc niemałe zainteresowanie. Na samym końcu molo stała młoda, blondwłosa Amerykanka z gitarą, w kowbojskim kapeluszu. Tak właśnie powinna wyglądać piosenkarka na końcu Route 66! Do tego śpiewała dokładnie takie piosenki, jakie każdy chciałby tutaj usłyszeć. Zadumani wpatrywaliśmy się w spienione, ciemne wody oceanu. Tu właśnie kończyła się Matka Dróg, tu swój kres miała wędrówka tysięcy zbuntowanych Amerykanów. Tu kończył się także pierwszy etap naszej wyprawy.

Był to najdalej wysunięty na zachód punkt, do którego planowaliśmy dotrzeć podczas podróży. Od teraz mieliśmy jechać z powrotem na wschód.

Koniec Route 66

ŚLADAMI FILMÓW TARANTINO

Los Angeles, CA

Zanim pożegnaliśmy się z Los Angeles, pojechaliśmy jeszcze odwiedzić dwa miejsca, które zapamiętaliśmy z naszych ukochanych filmów – restauracje z Wściekłych psów oraz z Pulp Fiction. Z trudem je znaleźliśmy, bo nie są to typowe atrakcje turystyczne. Najpierw trafiliśmy do knajpy, gdzie kręcono Wściekłe psy. Jest dalej czynna, udało nam się nawet usiąść przy tym samym stole co bohaterowie i tak jak oni napić się kawy. Z knajpą, w której rozgrywa się sporo scen z Pulp Fiction, było więcej zachodu. Jest to miejsce całkowicie opuszczone i zapuszczone, jednak wygląda dokładnie tak jak w filmie. Niestety, do środka dało się zajrzeć tylko przez szyby.

Pod knajpą z Pulp Fiction

Znaleźliśmy też grób Michaela Jacksona, daleko mniej okazały, niż się spodziewaliśmy. Do środka wstęp ma tylko rodzina, a przed wejściem znajduje się trawnik, na którym leżą porozrzucane kartki i zdjęcia pozostawione przez wielbicieli. Spotkaliśmy tam Polkę, wielką fankę Jacksona. Przyjechała podlać posadzone dla Michaela kwiaty. Jest stewardessą mieszkającą w Niemczech i przylatuje aż tu dwa razy w miesiącu, żeby odwiedzić miejsce spoczynku swojego idola!

Wieczorem raz jeszcze poszliśmy na plażę, podziwiać zachód słońca. Tuż obok nas startowali paralotniarze, a na powierzchni wody surferzy wyczekiwali na swoje fale. Nadszedł czas rozstania z Miastem Aniołów. Wraz z nadejściem nocy ruszyliśmy w kierunku San Diego.

KIERUNEK: MEKSYK

San Diego, CA

Tej nocy spaliśmy pod palmami. Obudziły nas fale uderzające o klif. Po śniadaniu zeszliśmy na piękną szeroką plażę. Poopalaliśmy się w kalifornijskim słońcu, popływaliśmy w oceanie, następnie zwinęliśmy obozowisko i ruszyliśmy w kierunku San Diego – miasta na granicy z Meksykiem. Jego starówka wygląda dość filmowo: pustynne otoczenie, kaktusy, budynki zdające się pamiętać czasy westernów i wszechobecne meksykańskie flagi. Poza klimatycznymi hotelikami i restauracjami jest tam pełno straganów z meksykańskimi pamiątkami.

Przyszedł czas na ostateczną decyzję: jedziemy do Meksyku czy jednak odpuszczamy i kierujemy się na wschód. Większość Amerykanów odradzała nam wyjazd do Meksyku, mówiąc, że jest tam bardzo niebezpiecznie. Straszyli nas, że na porządku dziennym są porwania dla okupu, kradzieże i strzelaniny. Mieliśmy sporo czasu do namysłu i postanowiliśmy zagłosować. I wszyscy opowiedzieli się za. Nie wybaczylibyśmy sobie, gdybyśmy byli tak blisko i nie zobaczyli choć kawałka Meksyku.

Nie pojechaliśmy tam jednak sami.

Parę dni wcześniej skontaktowaliśmy się z Meksykaninem Nemo, którego Kuba poznał w Polsce przed kilkoma laty. Mieszkał w Tijuanie, pracował zaś w San Diego. Zaproponowaliśmy mu wyjazd do Meksyku w roli tłumacza i przewodnika − w zamian za nasze towarzystwo. Zgodził się.

Spotkaliśmy się w nocy w San Diego i ruszyliśmy w kierunku granicy. Byliśmy bardzo zaskoczeni, kiedy Nemo, na co dzień kierowca limuzyny, powiedział że odwiedził już 147 państw, a w Polsce był aż sześć razy. Takiego podróżnika jeszcze nigdy nie spotkaliśmy! O jego wyczynie przypominały naszyjnik z Malawi, bransoletki z Peru i Indii oraz pierścionek surfera z Australii. Nemo wyglądał jak typowy Latynos – 40-latek, któremu dalibyście najwyżej 20 lat, w rozpiętej białej koszuli, która jeszcze bardziej podkreślała jego ciemną karnację.

Po amerykańskiej stronie granicy nikt nawet do nas nie podszedł. Gdy dotarliśmy do meksykańskich bramek, zatrzymaliśmy się, żeby kupić wizy turystyczne – wyczytaliśmy, że w przypadku Polaków są obowiązkowe. Koszt jednej wynosił 25 dolarów od osoby. Urzędnik spojrzał na nas i ku naszemu zdumieniu zapytał:

– A po co wam one?

Wyjaśnił, że i tak nikt nie będzie ich sprawdzał, więc to zbędny wydatek. Nemo potwierdził jego wypowiedź. Kiedy tłumaczyliśmy mu, że przecież na stronie polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest napisane, że wizy są KONIECZNE, odparł, wzruszając ramionami:

– Spokojnie, to jest Meksyk, tu nikt nie czyta polskich stron internetowych.

Podjechaliśmy do meksykańskiej części granicy. Przywitali nas wojskowi w pustynnych mundurach z karabinami i kazali wyjść z auta. Zapytali łamanym angielskim o cel podróży i sprawdzili, czy nie przewozimy broni i narkotyków. Nie zadali sobie natomiast trudu, by zapytać nas o paszporty, i zostaliśmy wpuszczeni.

Ola tyle nasłuchała się o porwaniach Europejek w północnym Meksyku, że przez ostatnie kilka dni całymi godzinami przesiadywała na słońcu, by się opalić i dzięki temu choć trochę przypominać Latynoskę. Postanowiła też, że będzie chodzić w czapce z daszkiem, tak by ukryć swoje długie blond włosy.

Po przekroczeniu granicy udaliśmy się do domu Nemo. Przejechaliśmy przez dzielnicę slumsów i zatrzymaliśmy się pod jego niewielkim, parterowym mieszkankiem. Kiedy w kuchni połączonej z pokojem rozłożyliśmy karimaty, żywcem nie było już gdzie stanąć. Rzecz jasna nie nastawialiśmy się jednak na przestronny apartament i byliśmy szczęśliwi, że mamy dach nad głową.

Nemo zdecydował się zamieszkać w Tijuanie, bo ceny w Meksyku są zupełnie inne niż w USA. Opłacało mu się pracować u Amerykanów,

W Meksyku z Nemo

żyjąc po drugiej stronie granicy. Dzięki temu mógł spokojnie gromadzić fundusze na swoje podróżnicze hobby.

Choć było już grubo po północy, Nemo zabrał nas do miasta na kolację. Kiedy zapytaliśmy, czy takie chodzenie po nocy po mieście jest bezpieczne, odparł:

– Jeśli będziecie się pchali w narkotyki, to faktycznie może wam się stać coś złego. Trzymajcie się mnie, a nic wam nie będzie.

Przeszliśmy kilka ciemnych ulic – prawie nigdzie nie było latarni. Ludzie tłoczyli się przy klubach i przy całodobowych stoiskach ze street foodem. Jedzenie przygotowywano na oczach klientów. Warunki na pewno nie były tu sterylne, a kawałki mięsa czasem upadały na ziemię, mimo to wszystko wyglądało zdrowo i smacznie. Nemo przypomniał, że do każdej potrawy obowiązkowo dodaje się tutaj mnóstwo ostrej papryki – tak żebyśmy wiedzieli, na co się piszemy… Zamówiliśmy tacos – smakowało wyśmienicie, ale paliło tak mocno, że musieliśmy popijać je dużą ilością margarity. Nemo roześmiał się i ostrzegł:

– Uważajcie, bo meksykańskie jedzenie piecze dwa razy.

WOJSKO I PORYWACZE

Półwysep Kalifornijski, Meksyk

Na zwiedzanie Meksyku mieliśmy około tygodnia. Nemo zaproponował kierunek do Baja California, czyli na Półwysep Kalifornijski, z postojem aż przy Morzu Corteza. Po śniadaniu ruszyliśmy przed siebie.

Cóż, zdarzało się nam podróżować w lepszych warunkach – poza głównymi „autostradami” większość dróg była tutaj szutrowa i nadawała się tylko do jazdy konno lub autami z napędem na cztery koła.

Najpierw odwiedziliśmy Ensenadę, portowe miasteczko rybackie. Przeszliśmy się po wąskich uliczkach wśród straganów pełnych owoców morza i przystanęliśmy przy knajpce z tacosami. Serwowali je z rybą albo krewetką. Koszt? Dziesięć pesos, czyli mniej niż jeden dolar. Coraz bardziej podobał nam się ten Meksyk, bo wreszcie było nas stać na normalne jedzenie. Żegnajcie, zupki chińskie! Po posiłku wybraliśmy się na zwiedzanie miasta. W centrum znajdowała się chyba największa flaga, jaką widzieliśmy w życiu – długa na kilkanaście metrów, majestatycznie powiewająca na wietrze.

Z Ensenady ruszyliśmy przez górzyste tereny pustynne, ku Morzu Corteza. Po drodze nie widzieliśmy żadnych zabudowań, stacji ani miast. Mijaliśmy jedynie pojedyncze skupiska slumsów i obozowiska nomadów mieszkających na pustyni. Kawałek za Ensenadą trafiliśmy na blokadę, nieco podobną do granicy. Był to jeden z posterunków wojskowych. Każdy samochód musiał się tu zatrzymać. Wojskowi kazali nam wysiąść z auta i zaczęli je przeszukiwać. Pytali o coś po hiszpańsku, my odpowiadaliśmy po angielsku. Równie dobrze moglibyśmy używać polskiego. Nikt nic nie rozumiał. Zrobiło się trochę nieprzyjemnie. Całe szczęście Nemo wkroczył do akcji i po hiszpańsku wytłumaczył, że jesteśmy jego przyjaciółmi i podróżujemy razem. Nikt nawet nie zapytał nas o dokumenty, wojskowi szukali tylko broni i narkotyków. Koło nas stanął wielki wóz z sianem. Żołnierze, by sprawdzić, czy nikt nie schował się w środku, zaczęli wbijać w siano długie, ostre szpikulce, nasłuchując potencjalnych krzyków.

Przez następne 300 kilometrów takich kontroli przeszliśmy jeszcze kilka.

Wojsko w Meksyku

Niedaleko wybrzeża asfalt się skończył i zmienił się w zwykłą szutrową drogę. Wiodła teraz pustynią, wśród kaktusów, do miasteczka San Felipe. Na kaktusach rosły małe, różowe owoce, które okazały się jadalne i bardzo smaczne, pod warunkiem że uważało się na igiełki, które wbijały się pod skórę.

Tak sobie jechaliśmy, kiedy nagle jak spod ziemi wyrósł przed nami jakiś człowiek w kominiarce. Ręką dał znak nakazujący nam się zatrzymać. W drugiej dłoni trzymał strzelbę.

Nie chcąc go przejechać, zwolniłem.

W lusterku zobaczyłem, że za nami pojawiło się dwóch kolejnych „kolesi”, bez strzelb, za to z wielkimi maczetami. Podbiegli do busa i zaczęli coś krzyczeć. Ten ze strzelbą otworzył drzwi od strony kierowcy i wyciągnął mnie za koszulkę na zewnątrz, pozostali zrobili to samo z resztą ekipy. Strasznie przy tym krzyczeli. Zdziwili się bardzo, kiedy wśród nas zobaczyli Nemo, który zaczął wykrzykiwać coś po hiszpańsku. Stanęli jak wryci, po czym wraz z nim odeszli na bok. Rozmawiali przez dobre 15 minut, energicznie wymachując rękami. W końcu Nemo podszedł do busa i wyciągnął ze swojego plecaka butelkę tequili. Wręczył ją uzbrojonym mężczyznom, a oni, zadowoleni, poklepali go po plecach i zniknęli między kaktusami.

Nemo wrócił do nas i powiedział tylko:

– Jedziemy.

Kiedy już znacznie się oddaliliśmy, zapytałem go o to, co się przed chwilą stało.

– Zobaczyli obce rejestracje i chcieli was okraść albo nawet porwać, kto wie. Byli pewni, że jesteście bogatymi Amerykanami. Powiedziałem, że jesteście moimi przyjaciółmi, bardzo biednymi, a do tego z Polski, i jeszcze znacie papieża Polaka. Nie opłacało im się was ani okradać, ani porywać, a do tego Meksykanie są bardzo religijni i szanują papieża, więc nie chcieli się narażać. A że nie w smak im było odchodzić z pustymi rękami, to dałem im tequilę, która miała być dla nas, więc musicie jakąś kupić na wieczór. – Nemo mówił bardzo spokojnie, jakby właśnie ta tequila była teraz naszym największym zmartwieniem.

Wieczorem dotarliśmy do San Felipe. Kupiliśmy tequilę w jakimś zapyziałym sklepiku i rozłożyliśmy się z namiotami na plaży. Nemo rozpalił ognisko i sącząc alkohol, opowiadał nam o swoich podróżach. O jakie państwo byśmy go nie zapytali, za każdym razem okazywało się, że był tam co najmniej raz i miał do opowiedzenia parę niesamowitych historii. Spoglądaliśmy to na niego, to na siebie nawzajem i daję głowę, że każde z nas myślało o tym samym: by zwiedzić tyle świata, ile tylko się da, i nie przestawać marzyć o kolejnych podróżach.

Ognisko w San Felipe

BŁOGIE LENISTWO

San Felipe, Meksyk

Obudził nas gorąc – już około 8.00 rano namioty zmieniły się w saunę. Wyskoczyliśmy na zewnątrz. W nocy było za ciemno, żeby rozejrzeć się po okolicy, tymczasem okazało się, że wylądowaliśmy w raju! Plaża jak z pocztówki, biały, drobny piasek, lazurowa woda i góry w tle… Coś pięknego!

Ponieważ w Meksyku jest o wiele taniej niż w USA, co rusz odwiedzaliśmy miejscowe restauracje. Nemo dogadał się z właścicielem jednej z nich i załatwił, że jeśli będziemy jeść tylko u niego, to otrzymamy zniżkę i darmowe napoje do wszystkich posiłków. Do tego dostaliśmy swój stolik, który miał być zarezerwowany tylko dla nas.

Obiad przy „naszym” stoliku

Za niecałe trzy dolary na osobę dostaliśmy wielką jajecznicę z tostami, ziemniakami i niekończącą się dolewką kawy. Przez ostatnie kilka dni w miasteczku padał deszcz (rzadkość, bowiem dookoła, jak okiem sięgnąć, rozciągała się pustynia), więc niektóre drogi były nieprzejezdne – pozalewane wodą albo pokryte mułem. Miasteczko wyglądało na trochę opuszczone. Poza nami nie było tu żadnych turystów, za to nie brakowało wojska. W centrum spotykaliśmy kilkudziesięciu żołnierzy z karabinami, którzy mieli chyba akurat próbę musztry. Kolejnych kilkunastu stało na skrzyżowaniach, pilnując porządku. Cały dzień spędziliśmy na leniwym plażowaniu, graniu w piłkę i pływaniu. Morze okazało się o wiele cieplejsze niż ocean – a woda była w nim ciepła jak w wannie!

Miejscowi handlarze co chwilę proponowali świeże owoce, tacosy, ręcznie robione hamaki, biżuterię i wiele innych drobiazgów. Jeden z nich powiedział, że na naszych oczach zrobi nam bransoletki z dowolnym napisem. Za całą pracę chciał tylko dolara. Zgodziliśmy się i wybraliśmy takie w kolorach meksykańskiej flagi, oczywiście z napisem „Busem Przez Świat”. Meksykanin przez chwilę liczył coś w głowie, po czym wybrał kilka nitek i wziął się do plecenia. Po półgodzinie powstała idealnie symetryczna bransoletka. Niewiele później każdy członek naszej ekipy miał już własną.

Na obiad zjedliśmy przepyszne specjały meksykańskie – pełny talerz za niecałe pięć dolarów! Szczególnie posmakowały nam enchiladas – kukurydziane naleśniki z ryżem, fasolą, papryką chili i owocami morza – oraz burrito, z popularnym tu mięsem wołowym. Palce lizać!

Później razem z Alex postanowiłem się przejść wzdłuż plaży. Szliśmy po śnieżnobiałym piasku przez dobrych kilka kilometrów. Miasteczko już dawno zostało za nami. Wzdłuż plaży było widać tylko palmy oraz znajdujące się za nimi góry, majaczące w oddali. Między palmami dostrzegliśmy małą drewnianą chatkę, a przy niej hamak, na którym ktoś czytał książkę i popijał yerba mate. Postanowiliśmy zagadać.

– Buenos días! – przywitałem się po hiszpańsku.

Przedstawiliśmy się również w tym języku; niestety, na tym kończyła się nasza znajomość hiszpańskiego. Na studiach uczyłem się go przez pół roku, ale byłem w stanie zrozumieć może co piąte słowo. Hamakowicz przedstawił się jako Diego i zaczął mówić coś w języku Cervantesa. Szybko zauważył, że niewiele rozumiemy, i przerzucił się na angielski. Wyglądał, jakby właśnie wrócił z Jamajki – dredy, spodnie w kwiaty i szeroki, promienny uśmiech.

– Co tu robisz? Jesteś na wakacjach? – zapytałem.

– Nie. Mieszkam tu – odparł, uśmiechając się jeszcze szerzej.

– A czym się zajmujesz, że możesz sobie mieszkać w takim pięknym miejscu? – zapytałem i spodziewałem się, że okaże się jakimś ekscentrycznym meksykańskim milionerem.

– Niczym, po prostu żyję. Jeśli jestem głodny, to zbieram kokosy albo nurkuję w morzu z harpunem. Czasem zatrudnię się do jakiejś roboty w mieście. A przez większość czasu odpoczywam, czytam książki i surfuję w morzu.

Rozejrzałem się dookoła. Prosta chata stała na palach, żeby nie zalała jej woda, w środku jeden pokój z łóżkiem, dach z liści palmowych. Z boku wielki zbiornik na deszczówkę i wiadro ze sznurkiem zawieszone na palmie, pełniące funkcję prysznica. Deska surfingowa oparta o drzewo. Dookoła widok jak z pocztówki – bielutki piasek, rajska plaża, lazurowa woda, palmy… W zasięgu wzroku nikogo, żadnych śladów cywilizacji. Po prostu raj. Zapytałem Diego, czy ta ziemia należy do niego, że zbudował sobie tu dom. Zaśmiał się i odrzekł, że przecież nikogo tu nie ma, więc to ziemia niczyja. Chatę zbudował z tego, co wyrzuciło morze, i mieszka w niej już ponad dziesięć lat.

Nie mogłem tego zrozumieć. Zawsze wydawało mi się, że żeby mieszkać w takim miejscu, trzeba zrobić świetne studia, potem przez 50 lat harować jak wół, odłożyć pieniądze i może na emeryturze pozwolić sobie na luksus w postaci przeprowadzki do raju. Tymczasem Diego po prostu tu przyszedł i zamieszkał! Dało mi to do myślenia. Po co w takim razie jest ten cały wyścig szczurów, po co ludzie siedzą całymi dniami w pracy, której nie cierpią, skoro coś, o czym marzy chyba każdy, jest po prostu na wyciągnięcie ręki? Wystarczy odłożyć kasę na bilet do Meksyku i zamieszkać pod palmami, nie martwiąc się o nic. No, może poza bandytami i agresywnymi wojskowymi. Posiedzieliśmy tak z Diego dobrą godzinę, popijając yerbę, a ja zastanawiałem się, ilu moich znajomych potrafiłoby zostawić wszystko i zamieszkać tak bez internetu, bez Facebooka, bez telewizji i bez prądu. Pożegnaliśmy się i zamyśleni wróciliśmy do miasteczka.

Wieczorem, przy kolejnym ognisku, popijaliśmy piwo zasłuchani w opowieści Nemo, a ja nie mogłem przestać myśleć o Diego i jego chatce na rajskiej plaży.

Ulica San Felipe

Plaża w San Felipe

SZALEŃSTWO NA QUADACH I HOMARY

San Felipe, Meksyk

Następnego dnia wstaliśmy o wschodzie słońca. Chcieliśmy skorzystać z odpływu i pozbierać muszle. Cofające się morze pozostawiło całe setki wszelkiego rodzaju „skarbów” – w tym także krabów. Jeden z nich nawet próbował nas zaatakować! Na śniadanie znów poszliśmy do naszej restauracji, a potem zaczepił nas Meksykanin, który wynajmował quady. Zaproponował przejażdżkę po pustyni za cenę 30 dolarów. Nemo stargował cenę do 10 dolarów i już wkrótce, po dwie osoby na jednym pojeździe, pędziliśmy przez miasto. W Europie musielibyśmy założyć kaski, nie moglibyśmy się poruszać quadami po plaży, a do tego pewnie musielibyśmy mieć przewodnika. Tam natomiast panowała wolna amerykanka – mogliśmy jeździć, gdzie chcieliśmy i jak chcieliśmy.

Gdy dotarliśmy na pustynię, rozpoczęło się offroadowe szaleństwo na wydmach. Kręciliśmy bączki, ścigaliśmy się i wyskakiwaliśmy w powietrze. Tych emocji nie dało się porównać z niczym! Potem ścigaliśmy się między pustynnymi slumsami, a dzieci machały do nas i próbowały nas dogonić. Dzięki tej przygodzie poznaliśmy kawałek Meksyku, jakiego nie zobaczylibyśmy, przemieszczając się busem – małe, senne miasteczka bez bitych dróg, gdzie dojazd jest możliwy tylko konno lub pojazdem terenowym.

Alex, usadzona na miejscu pasażera, stwierdziła, że też chce poprowadzić. Zamieniliśmy się więc miejscami. Jest bardzo drobna, ale ponieważ w quadzie brakowało uchwytów, musiałem się trzymać jej. Przygazowała i ruszyliśmy. Po kilku minutach nabrała pewności siebie i ujawniła swoją drugą naturę: prawdziwego pirata drogowego. Zabrała się do wyprzedzania innych pojazdów z iście zawrotną prędkością. Przerażony trzymałem jej się kurczowo, prosząc Boga, żeby nie straciła panowania nad kierownicą. W ogóle nie patrzyła na drogę i w pewnej chwili – w ułamku sekundy – z impetem wjechała w kaktusy na poboczu, po czym gwałtownie skręciła w lewo i wróciła na drogę. Przy tym wszystkim śmiała się wniebogłosy! Kiedy dotarliśmy na miejsce (jakimś cudem bez wypadku), dziękowałem Bogu, że wyszliśmy z tego cało. Wiedziałem też, że raczej nie wybrałbym się z nią na wyprawę Quadem Przez Świat…

Quadami przez meksykańskie pustynie

Z San Felipe ruszyliśmy w kierunku Puerto Nuevo. Utknęliśmy w korku i zaczepił nas właściciel restauracji – bez zbędnych wyjaśnień po prostu wszedł do busa, dzierżąc w dłoniach najprawdziwszego żywego homara. Nie mieliśmy wyjścia − poszliśmy do niego na kolację. To się nazywa marketing bezpośredni!

Cena jednego homara wynosiła minimum 40 dolarów, ale ponieważ Meksykanie zawsze się targują, udało nam się ją zbić do… 8 dolarów. Każdy dostał po cztery kawałki, a do tego ryż, fasolę i tortillę oraz margaritę. Początkowo mieliśmy opory przed zjedzeniem czegoś, co ma oczy, do tego wpatrzone prosto w nas, ale szybko się przełamaliśmy i delektowaliśmy się pysznym mięsem, skropionym sokiem z limonki i stopionym masłem. Palce lizać!

Chcieliśmy zostać w Meksyku dłużej, lecz czas nas gonił – w ciągu dwóch tygodni musieliśmy się znaleźć w Nowym Jorku. Z Puerto Nuevo pojechaliśmy więc z powrotem do Tijuany.

Na homarach

CIEMNA STRONA MEKSYKU

Tijuana, Meksyk

Przyszedł czas na zakupy. Z samego rana ruszyliśmy wraz z Nemo na obchód miasta. Na paru meksykańskich bazarach kupiliśmy świeże owoce i słodycze. Naszym przysmakiem stały się malutkie banany, wielkości jednej trzeciej tych, które znaliśmy z Polski, ale o niebiańskim, dużo słodszym smaku. Odnalezienie miejsca, gdzie sprzedawano pocztówki, zajęło nam bite trzy godziny. W końcu w jednym ze sklepików wiekowy sprzedawca zaprowadził nas na zaplecze, gdzie odkopał kartki ze zdjęciami Meksyku. Wyglądały na jeszcze starsze niż on!

– Pochodzą z lat 30. – wyjaśnił. – Znalazłem je, kiedy kupiłem ten lokal. 50 centów za sztukę i są wasze.

Uradowani nabyliśmy pokaźny plik pamiątek.

Wcześniej, szukając pocztówek, ja i Niemo weszliśmy do jakiejś knajpy. Wszyscy klienci gapili się w telewizor. Spojrzałem na ekran i zobaczyłem na nim kilku policjantów oraz ciężarówkę. Prezenter opowiadał coś po hiszpańsku. Zapytałem Nemo, o co chodzi.

– Tu, w Tijuanie, znaleźli ciężarówkę, a w niej kilkanaście ciał bez głów. Głowy odkryto kilka kilometrów dalej. Nic nowego, zdarzają się tu takie rzeczy. Kilka tygodni temu w salonie fryzjerskim też znaleziono ciała bez głów, pousadzane na fotelach. Zazwyczaj są to ofiary porachunków gangów, ale czasem „pada” na przypadkowych ludzi.

I tak w jednej chwili zapragnąłem z powrotem znaleźć się w Stanach. Rozumiałem już, przed czym przestrzegali nas Amerykanie. Meksyk, który zobaczyliśmy podczas kilku ostatnich dni, miał swoje drugie, zdecydowanie mniej urokliwe oblicze. Nie wolno nam było o tym zapominać.

MUR GRANICZNY

Tijuana, Meksyk

USA od Meksyku oddziela ogromny mur, wcinający się kilkadziesiąt metrów w głąb oceanu. Strzeże go kilkadziesiąt kamer, snajperzy na wieżach, czujniki ciepła oraz policjanci. Zrobił na nas ogromne wrażenie. Nemo powiedział, że przy murze tygodniami koczują nielegalni imigranci. Czekają na mgłę, a kiedy ta wreszcie przychodzi, próbują nielegalnie przekroczyć granicę, nawet opływając mur wpław. Można też – oczywiście również łamiąc prawo – wykupić sobie wjazd na teren USA. Koszt takiej nielegalnej transakcji waha się od 600 do 1000 dolarów. Mimo to amerykańskie patrole, liczne po drugiej stronie muru, wyłapują większość uciekinierów.

– Wszyscy myślą, że ci nielegalni imigranci to Meksykanie. Ale Meksykanie nie potrzebują przekraczać granicy w taki sposób. Możemy dostać wizy i pracować na terenie USA, tak jak choćby ja. Ponad 90 procent tych nieszczęśników pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej. Wyglądamy tak samo, ale to nie są prawdziwi Meksykanie.

Postaliśmy jeszcze chwilę przy murze, po czym, z nieskrywanym żalem, pożegnaliśmy się z Nemo i ruszyliśmy w drogę.

Mur między Meksykiem a Stanami

O problemach na granicy słyszeliśmy naprawdę sporo. W końcu taki mur nie powstał bez powodu. Przygotowaliśmy się na najgorsze. Mieliśmy pewność, że na przejściu stracimy wiele godzin. Podobno samochody takie jak nasze są rozkręcane na części pierwsze w poszukiwaniu narkotyków. Poza tym już nieraz spotkaliśmy się z tego typu podejrzeniami i doświadczaliśmy szczegółowych kontroli. Studenci w kolorowym samochodzie po kilku dniach w Meksyku? Na pewno pojechali po narkotyki! Zarówno Polacy, jak i Amerykanie ostrzegali nas, mówiąc, że celnicy przetrzepią nas tak jak nikt wcześniej.

W kolejce odstaliśmy jakieś pół godziny. Handlarze nieustannie stukali w szyby, próbując nakłonić do zakupu pamiątkowych bibelotów. Przy samym przejściu z auta przed nami, na meksykańskich tablicach, niczym z procy wystrzelił jakiś Latynos i pędem rzucił się przed siebie. Kobieta, która siedziała za kierownicą, wybiegła za nim, coś krzycząc, ale uciekinier nie zareagował. Wszystkiemu przyglądali się wojskowi stojący na granicy. Ciekawe, o co poszło… Takie scenki to chyba w tym miejscu chleb powszedni, skoro mieliśmy „szczęście” być świadkami jednej z nich.

Po stronie meksykańskiej znów nikt nawet nie sprawdził nam dokumentów. Na przejściu po stronie amerykańskiej celnik dokładnie obejrzał paszporty i spytał, dokąd jedziemy. Kiedy opowiedzieliśmy, że jesteśmy w podróży dookoła świata, że przejechaliśmy już ponad 30 państw oraz że patronuje nam National Geographic, puścił nas nawet bez zaglądania do auta. Niewiarygodne – poszło szybciej niż na niektórych granicach w Europie!

Tak oto znów znaleźliśmy się w USA.

SALVATION MOUNTAIN

Niland, CA

Jeśli znacie film Wszystko za życie w reżyserii Seana Penna, to na pewno kojarzycie miejsce zwane Salvation Mountain. Tę przedziwną górę pośrodku arizońskiej pustyni wzniósł starzec imieniem Leonard.

Zaraz po przekroczeniu granicy skierowaliśmy się właśnie tam, jednak dotarliśmy na miejsce dopiero nocą. Salvation Mountain to olbrzymia instalacja ze słomy, gałęzi, części samochodowych oraz rozmaitych drobiazgów i odpadów. Leonard postanowił wznieść na środku pustyni budowlę, która stanowiłaby swoistą wiadomość skierowaną do wszystkich ludzi. Jaka to wiadomość? Otóż Leonard chciał przekazać swoim braciom i siostrom, że Bóg ich kocha – stąd wielki napis „God Is Love” na środku wzgórza. Całe wzniesienie jest niezwykle kolorowe i pełne cytatów z Biblii, z krzyżem wieńczącym szczyt. Trudno uwierzyć, że Salvation Mountain to dzieło jednego człowieka!

Salvation Mountain

Wyposażeni w czołówki i latarki ruszyliśmy na nocną eksplorację wzgórza. Na żywo robi ono znacznie większe wrażenie niż na filmie, zwłaszcza oglądane w samotności i po ciemku. Ze szczytu podziwialiśmy okolicę, rozmyślając w milczeniu. Dobrze, że są takie miejsca, a przede wszystkim – ludzie, którzy postanawiają je stworzyć.

Na pustyni, mimo nocnej pory, było strasznie gorąco – do tego stopnia, że czułem, jak wysychają mi soczewki kontaktowe! Mieliśmy mnóstwo kilometrów do nadrobienia, postanowiliśmy więc, że póki nie dotrzemy na Florydę, będziemy jechać non stop, dzień i noc, zmieniając się za kierownicą co cztery godziny. Była nas czwórka kierowców, co oznaczało, że przez najbliższy tydzień będziemy musieli wejść w następujący rytm: cztery godziny jazdy, cztery godziny snu, cztery godziny pilotowania i znów cztery godziny snu. Brzmiało to dość morderczo, ale byliśmy zdeterminowani i pewni, że damy radę.

O.K. CORRAL

Tombstone, AZ

Po całonocnej jeździe dotarliśmy do iście westernowego miasteczka Tombstone w Arizonie. Jest ono powszechnie znane – w 1881 roku odbyła się w nim widowiskowa strzelanina między trzema szeryfami, braćmi Earp i wspierającym ich świetnym rewolwerowcem oraz nożownikiem, dentystą „Dokiem” Hollidayem, a czterema nie mniej sławnymi bandytami: braćmi Clanton i braćmi McLaury. Wymiana ognia trwała pół minuty, wystrzelono 30 naboi. Jedna kula na sekundę! Trzy z nich okazały się śmiertelne dla Billy’ego Clantona i braci McLaury. Virgil i Morgan Earp oraz Doc Holliday odnieśli rany. Dziś w całym miasteczku kultywuje się pamięć o bohaterach tej strzelaniny.

Odbywa się to w dużej mierze za sprawą lokalnego przemysłu turystycznego – po ulicach przechadzają się kowboje, po bitej drodze jeżdżą dorożki, a w sklepach sprzedawane są wyłącznie kowbojskie akcesoria i pamiątki. Weszliśmy do saloonu i jak na bywalców Dzikiego Zachodu przystało, siedliśmy przy barze i zamówiliśmy sobie po whiskey. Nie wszyscy. Kierowca, czyli Zysiek, miał tego dnia pecha.

O większym szczęściu mogła natomiast mówić Alex. Kupiła sobie prawdziwe, skórzane ręcznie szyte kowbojki. Wygrała w kasynie, więc było ją na to stać. Męska część wyprawy spróbowała sił na strzelnicy. Wyjątkowo nam nie szło, więc zgodnie stwierdziliśmy, że lufa została specjalnie wykrzywiona, tak by turyści mieli mniejsze szanse na celny strzał. Paziu, zapalony myśliwy, postanowił obalić tę teorię i popisowo, trzy razy z rzędu, trafił w sam środek tarczy. Cóż, przyjemnie było mieć wymówkę chociażby przez chwilę…

Do pokonania mieliśmy jeszcze tysiące kilometrów, więc nie przedłużaliśmy zabawy i wróciliśmy do busa, po czym ruszyliśmy w kierunku stanu Nowy Meksyk, a konkretnie: miasteczka Roswell.

Tombstone

ŚLADAMI UFO

Roswell, NM

Nie wiem, czego się spodziewaliśmy, jadąc do Roswell, ale na pewno nie kiczowatego miasteczka, w którym każdy próbuje ugrać trochę grosza na legendzie o kosmitach. Zaraz po przyjeździe rzuciły nam się w oczy sklepy z kosmicznymi gadżetami, hotele z latającymi spodkami na dachu, uliczne latarnie w kształcie głowy kosmity czy wielkie plastikowe ufoludki stojące na chodnikach. Zatrzymaliśmy się w centrum i weszliśmy do jednego z takich sklepów. Poprosiliśmy właściciela, Steve’a, żeby opowiedział nam co nieco o „incydencie w Roswell”. Zadowolony od razu się rozgadał:

– Wszystko wydarzyło się w roku 1947, mój wujek mieszkał wtedy w Roswell. Okoliczni farmerzy zobaczyli oślepiający błysk na niebie i usłyszeli świst niewiadomego pochodzenia. Jeden z nich znalazł na swoim polu roztrzaskany samolot, jakiego nigdy wcześniej nie widział. Zebrał kawałki wraku do domu i powiadomił szeryfa. Wkrótce na miejscu zjawiło się wojsko. Na pierwsze strony gazet trafiła informacja, jakoby „amerykańskie wojsko przechwyciło latający spodek, należący do kosmitów”! Następnego dnia żołnierze usunęli wszystkie szczątki. Świadkowie twierdzili, że odnaleziono także kilka ciał niewielkich rozmiarów. Po wyczyszczeniu pola ze wszystkich dowodów do gazet wysłano sprostowanie, głoszące że nie był to kosmiczny spodek, a jedynie balon meteorologiczny. Mimo to ludzie zaczęli gromadzić dowody – zeznania świadków, zdjęcia, fragmenty szczątków ciał nieznanego pochodzenia. Wszystko to możecie zobaczyć w Światowym Muzeum i Centrum UFO kilka ulic stąd.

Podziękowaliśmy za wyczerpującą relację i poszliśmy pod wskazany adres. Na parkingu spotkaliśmy grupkę miłośników UFO. Wysypywali się z busów w specjalnych ufo-czapkach z folii aluminiowej. Podobno chronią one przed sygnałami z kosmosu. Liczba eksponatów w muzeum robiła wrażenie – olbrzymie rekonstrukcje spodków, setki zdjęć, wycinków z gazet, plakatów i wywiadów. Natknęliśmy się nawet na… kilku plastikowych kosmitów. W pewnym momencie ze stojącego na środku spodka buchnęły kłęby dymu, światła przygasły, włączyły się efekty dźwiękowe, a spodek zaczął się obracać wokół własnej osi. My za to daliśmy się całkiem nieźle wkręcić w klimat Roswell i liczne zgromadzone w muzeum dowody wydały się nam nagle całkiem przekonujące…

Nie wiemy, czy mieszkańcy Roswell faktycznie tak mocno wierzą w lądowanie kosmitów, czy tylko tak mówią, żeby zachęcić turystów do wydawania pieniędzy, w każdym razie trudno było spotkać tam człowieka, który nie miałby jakiejś własnej historii potwierdzającej istnienie UFO.

Światowe Muzeum i Centrum UFO

Knajpa w Roswell

W SIEDZIBIE NASA

Houston, TX

Prosto z Roswell ruszyliśmy do Houston w Teksasie, do siedziby NASA. Kilkanaście kilometrów przed wjazdem do miasta Paziu i ja zauważyliśmy wielki napis na LED-owym wyświetlaczu: „Polish Festival – turn left”. Zaciekawieni, czy to festiwal polerowania, czy może faktycznie jakaś polska impreza, postanowiliśmy sprawdzić.

Zgodnie z przewidywaniami okazało się, że to drugie – już z daleka dostrzegliśmy biało-czerwone flagi. Zaskoczyła nas skala przedsięwzięcia – dziesiątki stoisk, występy taneczne w polskich strojach ludowych, pierogi, gołąbki, polska kiełbasa i piwo. Bus na polskich tablicach zrobił furorę – wszyscy myśleli, że nasz przyjazd to zaplanowana atrakcja imprezy. Wjechaliśmy za darmo, a główny organizator, ksiądz Waldemar, zaprosił nas na obiad i zaproponował nocleg oraz prysznic. Na nocleg czasu nie mieliśmy, ale z prysznica i obiadu skorzystaliśmy bardzo chętnie. Dziesiątki Polaków wypytywały nas o naszą podróż i o to, jak obecnie wygląda życie w Polsce.

Kilka godzin później ruszyliśmy prosto do centrum lotów kosmicznych NASA. Od razu dostrzegliśmy stojący przed budynkiem wielki prom kosmiczny i kapsułę, taką jak ta, która wylądowała na Księżycu. Z dużego holu zabrano nas do Centrum Kontroli Lotów. To tam odebrano słynną wiadomość: „Houston, mamy problem”. Z przodu sali umieszczone są ogromne monitory, na których migoczą tysiące rozmaitych danych. Sala dzieli się na kilka bloków, a w każdym pracuje po kilku specjalistów. Właściwe Centrum jakiś czas temu przeniesiono do pomieszczenia obok, natomiast to przeznaczono dla zwiedzających.

Następnie skierowano nas do Centrum Szkolenia Astronautów. To tam astronauci trenują w komorach bezgrawitacyjnych, tam także konstruowane i testowane są nowe modele kapsuł kosmicznych czy łazików kierowanych na Marsa. Ostatnim punktem naszej wycieczki po NASA była olbrzymia rakieta, którą mogliśmy obejrzeć z bliska. Ledwo udało nam się zrobić zdjęcie obejmujące całe ogromne silniki maszyny. Dookoła znajdowały się tablice pamiątkowe wszystkich lotów Apollo. Na koniec udaliśmy się do muzeum, gdzie zgromadzono skały z Księżyca, i weszliśmy na pokład statku kosmicznego. Przez chwilę czułem się jak sam Neil Armstrong!

Przez cały ten czas nie opuszczało mnie szczególne wrażenie: bo oto kolejny wycinek tego dalekiego, zdawałoby się, nierealnego świata znajdował się na wyciągnięcie ręki. Wiedziałem, że od tej pory, oglądając filmy czy programy o lotach kosmicznych, będę wspominał dzisiejszą wizytę w NASA.

Centrum NASA

Centrum Kontroli Lotów w Houston

STOLICA JAZZU

Nowy Orlean, LA

Po kolejnej nocy spędzonej w trasie dojechaliśmy do Luizjany. Od rana niemiłosiernie lało – momentami widoczność była zerowa, a samochody zwalniały i włączały światła awaryjne. Niezrażeni pogodą, udaliśmy się do miejscowości Gonzales, gdzie znajdował się myśliwski market Cabelas. Paziu, nasz wyprawowy myśliwy, od dziecka marzył o jednym z tych elitarnych sklepów, których jest tylko kilka na całym świecie.

Nikt nie miał wątpliwości, że jesteśmy w sklepie myśliwskim z prawdziwego zdarzenia – zobaczyliśmy dziesiątki wypchanych zwierząt (wśród nich znajdowały się nawet lew i kilka niedźwiedzi), olbrzymie akwarium z rekinami i setki sztuk broni. Przeszliśmy się wśród sprzętu myśliwskiego i akcesoriów do polowania. Było tam wszystko, nawet specjalne namioty i krzesła do montowania na wysokości, z pełnym kamuflażem. Paziu gonił jak dziecko między półkami i przepadł na kilka godzin. My byliśmy jednak trochę przerażeni tym, że cała ta broń tak po prostu leży sobie na półkach. Pistolety, strzelby, nawet karabiny maszynowe, a zaraz koło nich naboje. Żeby kupić broń, wystarczyło okazać dowód osobisty.

Załadowaliśmy się do busa i mimo ulewy ruszyliśmy na południe. Po dwóch godzinach dotarliśmy do celu: Nowy Orlean, światowa stolica jazzu, przed siedmioma laty zniszczona przez huragan Katrina, była obowiązkowym punktem na naszej liście miejsc do odwiedzenia podczas podróży po Stanach. Najpierw zajrzeliśmy do French Quarter, najbardziej znanej dzielnicy. Przeszliśmy się wśród charakterystycznych dla Nowego Orleanu domów z metalowymi balkonami pełnymi kwiatów. Największą atrakcją w tej części miasta jest z pewnością Bourbon Street, zamknięta dla ruchu samochodowego ulica, gdzie zabawa nigdy się nie kończy. Szybko poczuliśmy klimat: z licznych restauracji dobiegały jazzowe rytmy wygrywane na saksofonach i fortepianach. W oczy rzucały się żywe rzeźby: byli tu facet przebrany za Elvisa, kobieta udająca Marilyn Monroe oraz pewien bardzo szczególny jegomość w białym surducie, zastygły w szerokim rozkroku. Na naprężonej smyczy trzymał sztucznego psa. Parę dolarów poleciało do kapelusza…

Na balkonach mnóstwo ludzi paliło papierosy, popijało drinki i tańczyło. Nagle zaczęły spadać na nas korale, całe mnóstwo tanich paciorków nawleczonych na żyłki. Rzucali je podpici, uśmiechnięci mężczyźni, nawołując coś niezrozumiałego w naszym kierunku. Ich uwagę przyciągała głównie Alex. Podniosła sznur korali, a wówczas krzyki zabrzmiały jeszcze głośniej. Najwyraźniej mężczyźni czegoś od niej chcieli. Gdy ruszyliśmy dalej, w ich głosach mogłem rozpoznać smutną nutę rozczarowania. Dopiero później dowiedziałem się, o co im chodziło. Zgodnie z miejscową tradycją dziewczyna, która podniesie rzucone korale, powinna zadrzeć bluzkę i pokazać biust.

Nowy Orlean

Mimo urokliwej atmosfery French Quarter miasto generalnie sprawiało wrażenie brudnego i opuszczonego. Nie wiem, czy to z powodu trwających od kilku dni opadów, czy ze względu na zniszczenia dokonane przez huragan sprzed kilku lat.

Pod pomnikiem Louisa Armstronga spotkaliśmy grupę studentów z Polski (jak się okazało – fanów naszego projektu), którzy codziennie czytali naszego bloga. Zamieniliśmy z nimi kilka słów i ruszyliśmy w drogę – w kierunku słonecznej Florydy.

Metalowe balkony w French Quarter

JOGA NA DESKACH, ZĘBY REKINA, PADDLEBOARDING

Juno Beach, FL

Lało bez przerwy – momentami deszcz tak zacinał, że musieliśmy zatrzymać busa. Widzieliśmy tylko strugi wody zalewające przednią szybę. Na szczęście powoli zaczynało się przejaśniać, oberwanie chmury stopniowo przeszło w zwykły deszcz, a pod wieczór już tylko kropiło.

Pierwsi na Florydzie przywitali nas pracownicy budek na autostradzie – wszyscy w hawajskich koszulach. Swoją drogą sposób płacenia za autostrady w tym stanie jest dosyć ciekawy – umieszczone nad drogą kamery wykonują zdjęcia tablic rejestracyjnych, a potem, po miesiącu, właściciel samochodu otrzymuje rachunek. Opcji zapłacenia gotówką nie było. Zastanawialiśmy się, czy system wykombinuje na podstawie polskiej rejestracji, żeby wysłać rachunek do Świdnicy…

Wieczorem w Juno Beach skorzystaliśmy z plażowych pryszniców pod gołym niebem i rozbiliśmy obóz. Kiedy rozkładaliśmy namioty, zjawiła się młoda kobieta. Przedstawiła się jako Tasha. Powiedziała, że zna wszystkich w Juno Beach, ale nasze auto widzi pierwszy raz, bardzo ją więc zaciekawiło, kim jesteśmy i co tu robimy. Naszej opowieści wysłuchała z rosnącym zainteresowaniem i jak większość Amerykanów, którzy dowiadywali się o Busem Przez Świat, nieustannie powtarzała: „awesome!”, „cool!”, „amazing!”. Zapytała, gdzie planujemy nocować, a kiedy usłyszała, że na parkingu, była wyraźnie zdziwiona. Pogadaliśmy jeszcze chwilę, pożegnała się z nami i pojechała.

Wróciła po pięciu minutach.

– Nie mogę pozwolić, żebyście spali w deszczu, na parkingu, po tylu dniach podróży! – stwierdziła kategorycznie. – Mieszkam sama w dużym domu, mam kilka wolnych pokoi, zapraszam was więc na kolację i nocleg. A jutro rano, jeśli będziecie chcieli, zabiorę was nad ocean na darmową lekcję paddleboardingu. Co wy na to?

Nie mieliśmy pojęcia, czym jest paddleboarding, ale zgodziliśmy się bez namysłu, zapewniając nawet o wyrażeniu naszej wdzięczności. Po przejechaniu kilku kilometrów zatrzymaliśmy się w dość zamożnej dzielnicy, pod trzypiętrowym białym domem szeregowym. W środku znaleźliśmy olśniewająco białe meble, białe łóżka, białe ściany i dywany. W każdym pokoju znajdowała się osobna łazienka. Po wielu dniach spania w busie lub pod namiotami każdy szczegół wydawał się nam kwintesencją luksusu.

Tasha, zwolenniczka zdrowego żywienia, przyrządziła nam sałatkę owocowo-warzywną, a do tego koktajl z bananów i pomarańczy. Po kolacji spędziliśmy kilka godzin na rozmowach. Tasha pochodziła z północy, a jej rodzina mieszka na granicy z Kanadą. Ze względu na panujące tam niskie temperatury postanowiła przeprowadzić się w jakieś ciepłe rejony. Opowiedziała też o tym, jak kilka lat temu w Brazylii o mało nie umarła na malarię. Lekarze nie dawali jej żadnych szans. Wtedy, mimo że była osobą niewierzącą, zaczęła się modlić. Udało jej się przeżyć o dzień dłużej, niż przewidywali medycy, później jeszcze jeden, i kolejny, aż w końcu całkiem wyzdrowiała. Od tamtego czasu jest osobą bardzo religijną, stara się cieszyć życiem i chętnie pomaga ludziom, nawet tym zupełnie obcym.

Po wielu dniach jazdy wreszcie położyliśmy się spać w niebiańsko wygodnych łóżkach. Zresztą… mogłyby to być jakiekolwiek łóżka – ostatnio spaliśmy podczas jazdy, na siedzeniach, w niewygodnych pozycjach, nie mogąc nawet rozprostować nóg.

Tasha zapowiedziała, że o wschodzie słońca pójdziemy nad ocean szukać zębów rekinów, a później nauczy nas pływania na paddleboardach, czymkolwiek by one nie były. Nie mogliśmy się doczekać tej niespodzianki.

Przed wschodem słońca Tasha czekała na nas przy drzwiach, gotowa do drogi. Szybko założyliśmy klapki i ruszyliśmy na piechotę w stronę plaży. Dom Tashy znajdował się dwie ulice od wybrzeża, więc na miejsce dotarliśmy po niecałych dziesięciu minutach. Zaskoczyło nas, że Tasha nie zamknęła drzwi wejściowych, a garaż zostawiła otwarty na oścież.

– Bez obaw, tu jest bezpiecznie – wyjaśniła, widząc nasze zdumienie. – Kradzieże się nie zdarzają, każdy zna każdego, więc szkoda czasu na zamykanie drzwi, skoro wracamy za kilka godzin.

Klapki zostawiliśmy pod palmami i udaliśmy się na brzeg. Pogoda była idealna. Wzdłuż plaży stały drewniano-bambusowe domki na palach, takie, jakie zawsze kojarzyły mi się z tropikalnymi plażami. Słońce leniwie wschodziło na horyzoncie, zapowiadając piękny, upalny dzień. Nie przyszliśmy tu jednak plażować. Zgodnie z poleceniem Tashy skierowaliśmy wzrok pod nogi. Morze wyrzuciło tyle pięknych muszli i innych skarbów oceanu, że można by je nabierać łopatami! Nas interesowały zęby rekinów – niełatwe do znalezienia o tej porze roku. Mimo wszystko chcieliśmy spróbować szczęścia i wypatrzeć choć jeden pośród ziarenek piasku i muszelek. Przez dobrą godzinę chodziliśmy, rozgarnialiśmy piach, brodziliśmy w wodzie – bez powodzenia. W końcu zaczęliśmy wątpić, czy uda nam się znaleźć choć jeden.

Alex, bardziej zainteresowana robieniem zdjęć niż wpatrywaniem się w ziemię, podeszła do nas, chcąc spróbować swoich sił. Zanurzyła dłonie w oceanie i wyciągnęła garść muszli i piachu. Wydała triumfalny okrzyk, ale żadne z nas nie zareagowało – byliśmy pewni, że robi sobie z nas żarty. Ale Alex wyciągnęła ręce i naszym oczom ukazał się olbrzymi ZĄB REKINA! Naprawdę, ta dziewczyna jest urodzona pod szczęśliwą gwiazdą! Tasha przybiegła zobaczyć znalezisko i powiedziała, że to niezwykle rzadki okaz – należał do rekina tygrysiego. Pozazdrościliśmy Oli zdobyczy, wznowiliśmy więc poszukiwania ze zdwojoną siłą. Po kilku godzinach wszystkim udało się znaleźć kilka małych zębów, ale nikt nie przebił Alex. Jej eksponat został uroczyście zawieszony na lusterku wewnątrz busa.

Po śniadaniu wróciliśmy nad słoneczny ocean i Tasha zabrała nas na lekcje paddleboardingu. Jest to rodzaj surfingu na desce, ale pływa się, używając wiosła. Początkowo każdy z nas miał problem z przepłynięciem się nawet na kolanach. Co chwilę lądowaliśmy w wodzie, przewracani przez fale. Tasha, żeby zademonstrować nam, jakie to łatwe, stanęła na rękach na desce, a potem wykonała na niej kilka asan jogi! Okazało się, że jest prekursorem nowej dyscypliny sportu, zwanej przez nią yogaboardingiem. Pokazała nam nawet artykuł o sobie w magazynie dla surferów – na zdjęciu stoi na desce, podpierając się tylko na jednej ręce, a dookoła niej krążą rekiny. Kiedy usłyszeliśmy, że zdjęcie zostało zrobione przy tej samej plaży, na której właśnie stoimy, pobledliśmy, ale Tasha zapewniła nas, że występujące tu rekiny są całkowicie niegroźne.

Nauka paddleboardingu

Po kilkunastu kolejnych próbach, dopingowani przez Tashę, która okazała się świetnym trenerem, każdemu z nas udawało się już utrzymać równowagę na desce, a nawet przepłynąć kilka kółek, używając wiosła.

Na koniec Tasha zabrała nas do szpitala dla żółwi. Okazało się, że te wielkie zwierzęta składają jaja przy Juno Beach. Pracownicy szpitala dla żółwi zajmują się wyłapywaniem chorych i zranionych osobników. W placówce znajdują się specjalne oszklone baseny z żółwiami w różnym wieku, jest nawet sala operacyjna.

Pod szpitalem pożegnaliśmy się z Tashą, podziękowaliśmy za gościnę i dzień pełen wrażeń. Czekało na nas słoneczne Miami.

Z Tashą

STAROŚWIECKI TED

Miami, FL

Znów skontaktował się z nami Obart – załatwił nocleg niedaleko Miami, u swoich znajomych, pana Tadeusza i pani Walentyny z Chicago, którzy udostępnili nam florydzki domek letniskowy. Jadąc tam, nie przypuszczaliśmy, że już niedługo spotkamy się z jednym z bardziej specyficznych ludzi, jakich dane nam było poznać podczas całej wyprawy.

Tadeusz, a właściwie Ted, miał swoje lata i staromodne podejście do życia. Kiedy chcieliśmy mu pomóc przy robieniu kolacji, zaprotestował:

– W żadnym razie! My z Alą (po prostu nie potrafił zapamiętać imienia Oli) będziemy gotować, a panowie powinni odpoczywać przed telewizorem, tam gdzie ich miejsce.

Nasze protesty zdały się na nic. Alex, umordowana podróżą, musiała przygotować posiłek dla nas wszystkich. Za to potem jako jedyna z całej ekipy dostała własny wielki pokój z osobną łazienką. (My spaliśmy na podłodze w salonie). Zajrzałem do niej. Wyglądało tam tak, jakby czas stanął w miejscu pół wieku temu. Stare meble, dywany, ubrania, a na stoliku gazeta z artykułem o lądowaniu UFO w Roswell!

Ted co chwilę pytał, skąd jesteśmy, i za każdym razem, słysząc odpowiedź, powtarzał: „Świdnica? 60 lat temu pracowałem niedaleko Świdnicy przy wodociągach”.

Najmocniej z tej wizyty zapadł mi w pamięć instruktaż obsługi prysznica. Ted zwołał wszystkich do łazienki i wytłumaczył, jak odkręca się wodę i używa mydła. Na koniec zademonstrował nam instruktażowe mycie ścian i zalecił wykonywanie tej czynności po każdym użyciu kabiny. Cóż, można i tak…

Nasz gospodarz pozwolił nam za to na wyśmienitą zabawę. Dookoła domku rosły palmy i pierwszy raz w życiu mieliśmy okazję napić się świeżego mleczka kokosowego. Wspinaliśmy się po szorstkich pniach i strącaliśmy owoce, bawiąc się przy tym jak dzieci. Otwarcie każdego z kokosów okazało się dużo trudniejsze, niż się spodziewaliśmy. Nie obeszło się bez siekiery, młotka i łomu. Ależ mieliśmy satysfakcję!

FREESTYLE O BUSEM PRZEZ ŚWIAT

Miami, FL

Rano ruszyliśmy do Miami, a konkretnie – Miami Beach, czyli luksusowej dzielnicy położonej nad morzem. W pierwszej kolejności postanowiliśmy odnaleźć dom Dextera z naszego ukochanego serialu. Wyglądał dokładnie tak jak w filmie, zgadzał się nawet numer na drzwiach. Następnie przyszedł czas na spacer wzdłuż plaży. Znajdowały się tam liczne restauracje, luksusowe hotele i… właściwie nic poza tym. Restauracje kusiły smakowitymi zapachami i chłodem, a pracownicy niemal każdej z nich usilnie starali się namówić nas do wejścia. Plaża była równiutka i bardzo szeroka, a budki dla ratowników ozdobione napisem „Miami Beach” wyglądały dokładnie tak jak na filmach. Na plaży roiło się od młodych ludzi o nieskazitelnych, wyrzeźbionych sylwetkach – najwidoczniej wszyscy ci, którzy nie wyglądali jak gwiazdy kina, nie czuli się tam komfortowo.

Miami

Cały dzień spędziliśmy pod palmami, zażywając na zmianę słonecznych i oceanicznych kąpieli. Wieczorem, na pasażu Jacksona, spotkaliśmy się z trzema polskimi studentkami, które śledziły naszego bloga i akurat przebywały w Miami w ramach programu Work & Travel. Kiedy staliśmy przy busie, podszedł do nas czarnoskóry raper i po krótkiej rozmowie, widząc, że filmujemy, zaczął spontanicznie rapować o naszej wyprawie. Szło mu całkiem nieźle i dookoła zebrała się spora grupa gapiów, którzy na koniec nagrodzili go brawami, po czym zainteresowali się nami, grupką dziwacznych przybyszów z dalekiej Polski…

W nocy, korzystając z tego, że byliśmy w mieście, wybraliśmy się do pralni, jako że nasza odzież zdecydowanie wymagała odświeżenia. Po godzinie i wydaniu kilku ćwierćdolarówek rzeczy były już czyste i suche, a my mogliśmy ruszać dalej.

Miami Beach

U ERNESTA HEMINGWAYA

Florida Keys, FL

Na południu stanu znajdują się Florida Keys, zespół tropikalnych wysepek połączonych ze sobą siecią mostów. Ich łączna długość wynosi 100 kilometrów. Key West to najdalej wysunięty na południe punkt USA. Tam właśnie zmierzaliśmy. Jadąc Florida Keys, wpatrywaliśmy się w malownicze wysepki porośnięte palmami. Przenocowaliśmy w Bahia Honda – parku stanowym znanym z krystalicznie czystej wody.

Rano, zachęceni oszałamiającymi zdjęciami z folderów turystycznych, od razu poszliśmy nad ocean. Woda była tak czysta i spokojna… Postawiliśmy w niej krzesła turystyczne, rozsiedliśmy się wygodnie i podziwialiśmy widoki, wystawiając twarze do słońca. Same plaże przyniosły nam jednak rozczarowanie – wąskie i niemal całkowicie pokryte grubą warstwą glonów, tworzących, jak to powiedział Paziu, „obrzydliwy żur”. W informacji turystycznej dowiedzieliśmy się, że tak wyglądają niemal przez cały rok, z wyjątkiem grudnia. To wtedy wykonuje się zdjęcia umieszczane później w folderach i na ulotkach zachęcających do odwiedzenia Florida Keys. Rozumieliśmy prawa rządzące marketingiem, ale mimo wszystko byliśmy zawiedzeni.

Na Key West, dokąd udaliśmy się w następnej kolejności, mieszka sporo Kubańczyków, tu także produkuje się „kubańskie” cygara. Czasem można nawet trafić tu na pontony czy tratwy pełne uciekinierów z Kuby. Ponoć nad wyspą ciąży indiańska klątwa – kto raz ją odwiedził, będzie musiał tu wrócić, bowiem wyspa będzie go „wzywać”. Nie wiemy, jak będzie z nami, ale klątwa na pewno sprawdziła się w przypadku Ernesta Hemingwaya, który przyjeżdżał tu wielokrotnie, a nawet kupił tu dom. To stąd wyruszał na Kubę i na wielodniowe morskie polowania. Tutaj też powstało wiele z jego najbardziej znanych dzieł. Postanowiliśmy odwiedzić lokum sławnego pisarza. Zrobiło na nas spore wrażenie – znajduje się tam bowiem mnóstwo pamiątek po nim i mieszka… ponad 40 kotów! Wszystkie są potomkami ulubieńców artysty.

Key West

W sklepie koło domu Hemingwaya przydarzyła nam się przedziwna rzecz. Weszliśmy i zaraz rozległ się dźwięk telefonu. Sprzedawca odebrał i posłał nam podejrzliwe spojrzenie. Odłożył słuchawkę i powiedział:

– Ktoś właśnie poprosił, żebym pozdrowił piątkę studentów w identycznych T-shirtach. Nawet się nie przedstawił…

Popatrzyliśmy po sobie w osłupieniu. Nie mieliśmy pojęcia, kto to mógł być i skąd wiedział, gdzie jesteśmy…

Potem przeszliśmy się po kamiennych uliczkach Key West, wśród uroczych drewnianych domków, wokół których spacerowały dzikie kury. Walki kogutów, niegdyś bardzo popularne w tym rejonie, dawno już zostały zakazane. Żeby uniknąć kary, właściciele po prostu wypuścili wszystkie ptaki na wolność. Obecnie można je spotkać żyjące dziko na drzewach, podwórkach, plażach czy przy restauracjach. Nadają miastu prawdziwie unikalny klimat…

Wieczorem podziwialiśmy zapierający dech w piersiach zachód słońca – ponoć najpiękniejszy w całych Stanach. Poza nami nad brzegiem oceanu stały setki ludzi, a na deptaku można było spotkać ulicznych artystów – malarzy, śpiewaków, śmiałka, który demonstrował, jak uwolnić się z kaftanu bezpieczeństwa i łańcuchów, czy Jamajczyka, który wyskakiwał na przechodniów zza liści palmowych, strasząc ich i prosząc o drobne na piwo. W pewnej chwili podbiegła do nas grupka kobiet: panna młoda oraz kilka druhen. Zapytały, czy mogą pożyczyć… niebieskie bokserki. Kuba, nie namyślając się wiele, odparł:

– Pożyczyć nie pożyczę, ale chętnie wymienię się na stringi!

Dobili targu i obie strony były niezmiernie zadowolone…

Zachód słońca nad Key West

NIEUSTRASZENI ŁOWCY ALIGATORÓW

Everglades, FL

Powrót z Key West do Miami zajął nam całą noc. Rano znów zajechaliśmy na piękną Miami Beach i przez kilka godzin cieszyliśmy się pogodą, na zmianę opalając się i pływając. Koło południa pogoda się zmieniła – słońce zniknęło za ciemnymi chmurami, spadł lekki deszczyk, po czym rozpętało się prawdziwe tropikalne burzowe piekło. Lało jak z cebra, ulice momentalnie zamieniły się w rzeki, raz za razem błyskało, a pioruny uderzały tak mocno, jakby niebo zaraz miało zwalić się nam na głowy. Wszyscy uciekli z plaży. My zahaczyliśmy jeszcze o plażowe prysznice, żeby opłukać się z piasku i soli, po czym schowaliśmy się w busie. Deszcz był tak intensywny, że przez szyby nie było widać kompletnie nic. Brakowało Kuby – tego dnia nie plażował, tylko poszedł do miasta, skorzystać z internetu. Pół godziny później wreszcie się zjawił – totalnie przemoczony – i ruszyliśmy w drogę.

Na moście, którym wracaliśmy z Miami Beach, stało dobre pół metra wody – system odwadniania dróg widać albo w ogóle tam nie istniał, albo nie dawał sobie rady z taką ilością opadów. Pojawił się też kolejny problem, znacznie poważniejszy – w bocznych drzwiach puściła uszczelka. Woda zaczęła przedostawać się do środka – zalała część podłogi, a także kanapy. Ponieważ wilgotność na Florydzie jest tak duża, że nawet pomimo silnego słońca mokry materiał w zamkniętej przestrzeni praktycznie nie ma szans wyschnąć, w busie zalęgła się wilgoć. Borykaliśmy się z nią przez wiele kolejnych tygodni.

Załamanie pogody skłoniło nas do błyskawicznego opuszczenia Miami. Udaliśmy się do parku Everglades, na farmy aligatorów. Na tym terenie mieszczą się rozległe bagna, a las tropikalny zdaje się rozciągać we wszystkich kierunkach. Na rozlewiskach żyją setki tropikalnych gatunków zwierząt – można spotkać tu między innymi krokodyle, aligatory i wiele różnych rodzajów węży. Przy drogach stoją znaki: „Uwaga, przechodzące aligatory”.

Przed wejściem na Farmę Aligatorów Everglades spotkaliśmy grupę Polaków, którzy, jak się okazało, słyszeli o naszym projekcie.

Przed wyprawą bardzo dużo naczytaliśmy się o Everglades i wszyscy koniecznie chcieliśmy zobaczyć farmę aligatorów na żywo. Nawet dziadek Pazia, który jego udział w wyprawie skomentował słowami: „A po co ty, wnusiu, jedziesz do tej Ameryki, skoro wszystko możesz na Discovery zobaczyć?”, powiedział, że na Florydzie koniecznie musimy zobaczyć na żywo aligatory. Na miejscu czekało nas jednak twarde zderzenie z rzeczywistością.

Okazało się, że wejście kosztuje aż 30 dolarów od osoby! Ostatnie tygodnie i naprawy nadwerężyły nasz i tak kruchy budżet, więc na bilety po prostu nie było nas stać. Nie mogliśmy jednak odpuścić tak łatwo. W głowie zaświtał mi pewien pomysł.

– Słuchajcie, a może wejdziemy za darmo? – zaproponowałem.

– Że niby jak? Chcesz przeskoczyć przez płot? – zdziwił się Paziu.

– A jak nas złapią i wezwą policję? Tylko tego nam brakowało na zakończenie wyprawy – zaczął protestować Wojtek.

– Niczego nie będziemy przeskakiwać. Co powiecie na to, żeby tak się zakręcić, by sami nas wpuścili? – Na twarzach ekipy nie dojrzałem ani krzty zrozumienia, więc mówiłem dalej: – Podamy się za ekipę telewizyjną z Europy kręcącą jakiś superznany program podróżniczy. Powiemy, że akurat przejeżdżaliśmy obok, i dyskutujemy o tym, czy farma Everglades jest wystarczająco ciekawa, żeby pokazać ją w naszym programie, a tym samym zareklamować ją i zapewnić napływ turystów z Europy. Na bank wpuszczą nas za darmo, żeby tylko pojawić się w filmie.

Pomysł trafił na podatny grunt. Poobwieszaliśmy się sprzętem foto i wideo jak choinka bombkami, wzięliśmy wszystkie statywy, a Kuba nawet zrobił z kijków namiotowych wysięgnik do mikrofonu, żeby wyglądać bardziej profesjonalnie. Ja udawałem reżysera, Wojtek i Paziu robili za kamerzystów, Alex za fotografa, a Zysiek − za sprzętowca. Wzięliśmy ciemne okulary, ja włożyłem kapelusz i pewnym krokiem podeszliśmy do kas. Poprosiłem o możliwość porozmawiania z właścicielem i dodałem, żeby koniecznie zaznaczyć, że przyjechała ekipa telewizyjna z Europy.

Rekordowy krokodyl

Właściciel wyglądał tak jak powinien: pasek z krokodyla, kowbojki, dżinsy i rozpięta koszula w stylu Steve’a Irvina, spod której wystawał naszyjnik z zębem dzikiej bestii. Po chwili zauważyłem też, że brakowało mu dwóch palców – pewnie odgryzł je jeden z pupili. Wyglądał na zaskoczonego naszą wizytą. Przedstawił się jako Steve i zapytał, w czym może nam pomóc. Wówczas odchrząknąłem i zacząłem opowiadać o naszym podróżniczym programie o najpiękniejszych miejscach na świecie, o tym, jak to oglądają nas miliony telewidzów w Europie, i o tym, że wydaliśmy już niejedną książkę (na dowód pokazałem tę naszą „niejedną” książkę). Steve’owi coraz bardziej świeciły się oczy. Kiedy zaproponowałem, że najnowszy odcinek nakręcimy właśnie u niego, myślałem, że z radości rzuci mi się na szyję.

Jak myślicie, czy w kasach ktoś zapytał nas o bilety?

Steve oprowadził nas po obiekcie, nagraliśmy z nim krótki wywiad, a potem powiedział, że nie chce nam przeszkadzać, i obiecał pomoc w każdej sytuacji. Miałem wrażenie, że gdyby poprosić go o ubranie jednego z aligatorów w smoking, zrobiłby to bez mrugnięcia okiem.

Na początek zabrano nas na przejażdżkę niskodenną łodzią napędzaną śmigłem samolotowym, która bez problemu poruszała się po bagiennych rozlewiskach, pośród szuwarów i bujnej roślinności. Zostawiliśmy na brzegu wszystko, co mogło zamoknąć, zabierając tylko wodoodporną kamerkę GoPro, i siedliśmy w pierwszym rzędzie – wiedzieliśmy, że będzie tam najbardziej mokro, ale liczyliśmy na najlepsze widoki. Każdy z nas otrzymał specjalne słuchawki, tłumiące ryk silnika. Łódź ruszyła. Przedzieraliśmy się przez rozlewiska, a koło nas co chwilę przepływał jakiś zdenerwowany hałasem aligator. Na otwartej przestrzeni łódź przyspieszyła i zaczęła się jazda bez trzymanki. Wiatr rozwiewał nam włosy i zatrzymywał powietrze w płucach, a gdy braliśmy zakręty, woda zalewała cały pokład i piszczących pasażerów. Wysiedliśmy przemoczeni, ale zachwyceni. Nie ma jak odpowiednia dawka adrenaliny!

Następnie udaliśmy się na pokaz łowcy aligatorów. Najpierw prezentowane były jadowite węże i olbrzymie dusiciele. Każdy mógł dotknąć takiego pięknego gada. Dowiedzieliśmy się też wielu ciekawych rzeczy o tych zwierzętach. Większość z nich żyje dziko na okolicznych terenach i bardzo łatwo je spotkać. Później przyszła kolej na aligatory, które – o czym nie wiedzieliśmy – znacznie różnią się od krokodyli. Przede wszystkim występują tylko w wodzie słodkiej, na Florydzie oraz w Chinach. Na krokodyle natomiast można natknąć się także w morzu. Łowca złapał olbrzymiego aligatora i zademonstrował, jak zablokować mu szczęki. Pokazał jeszcze kilka mrożących krew w żyłach sztuczek, a my nie mogliśmy uwierzyć, że udało mu się ujść z tego z życiem i wszystkimi palcami. Na koniec każdy mógł wziąć na ręce małego aligatora i zrobić sobie z nim zdjęcie. Z dorosłymi aligatorami niestety nie pozwolono nam sobie zrobić zdjęć, pomimo licznych próśb Pazia i Kuby. Małe gady okazały się dużo mniejsze niż te, z którymi walczył łowca, ale mimo wszystko były niezwykle silne i ruchliwe, więc momentami mieliśmy problem, żeby je utrzymać. Poza tym mały aligator zaciska szczęki z taką siłą, że bez trudu mógłby pozbawić palca dorosłego człowieka.

Na koniec Steve zaprosił nas jeszcze na burgery z aligatora. Jak smakuje aligator? Cóż, trochę jak kurczak.

Farma krokodyli

JIMMY I JEGO ŚWIAT

Droga do Charlotte, GA

Znów jechaliśmy całą noc, zmieniając się za kółkiem. Rano obudził mnie jakiś dziwny dźwięk dobiegający z silnika. Po tylu wyprawach i awariach byłem już mocno wyczulony na niestandardowe odgłosy dochodzące z podwozia czy nierówną pracę silnika. Do tego jeszcze Alex zawsze „wąchała ścianę” i kilka razy uratowała nas od kłopotów, wyczuwając zawczasu zapach nadtapiających się przewodów czy gotującego się płynu chłodniczego.

Coś jakby urwało się w silniku i zaczęło się obijać. Krzyknąłem do Wojtka, żeby się zatrzymał, i zjechaliśmy na pobocze. Byliśmy w stanie Georgia. Okazało się, że poluzował się pasek od alternatora, a jego kawałek się oderwał i teraz obijał się o wszystko dookoła. Dodatkowo uderzał w zbiorniczek przelewowy płynu chłodniczego i tak go uszkodził, że ten zaczął przeciekać. Całe szczęście zabraliśmy z Polski zapasowy pasek do alternatora, jednak bez narzędzi nie było szans na wymianę. Postanowiliśmy, że będziemy pchali auto na pasie awaryjnym pod prąd, do zjazdu, który mijaliśmy kilka kilometrów wcześniej, i poszukamy jakiegoś warsztatu.

Zdążyliśmy przepchać busa zaledwie kilka metrów, kiedy nagle zatrzymał się przy nas duży pickup. Wysiadł z niego wielki, barczysty czarnoskóry mężczyzna, kompletnie łysy i odziany w robocze ciuchy. Wyglądał dokładnie jak główny bohater Zielonej mili. Przedstawił się jako Jimmy, powiedział, że jest mechanikiem, i zapytał, czy nie potrzebujemy pomocy. Oto mechanik spadł nam prosto z nieba!

Wytłumaczyliśmy, na czym polega problem, a Jimmy od razu wziął się do roboty. Wielkimi jak bochny dłońmi zdjął zepsuty pasek, a następnie zamontował nowy.

– Zysiu, czemu ty tak nie umiesz? – zaśmiał się Paziu, widząc, jak Zysiek rozdziawia gębę.

– Kilkanaście kilometrów dalej mam warsztat – rzekł Jimmy. – Tam uszczelnię zbiornik i dociągnę pasek.

Wskoczyłem razem z nim do pickupa i pojechaliśmy przodem. Za nami podążała reszta ekipy. Jimmy wyraźnie miał za ciężką stopę, bo ciągle gubił busa i musiałem mu przypominać, że moi towarzysze nie znają drogi. Gdy tak jechaliśmy, opowiedział mi trochę o sobie. Urodził się w Georgii, mieszkał tam przez całe życie (miał 53 lata – nie chciałem mu wierzyć, bo wyglądał na młodszego o dwie dekady), nigdy nie wyjeżdżał i uważał, że jest to najlepsze miejsce na świecie – piękne i spokojne.

– Skąd wiesz, że jest najlepsze, skoro nigdy nie wyjeżdżałeś? – zapytałem.

– Bo tu jestem szczęśliwy i nie potrzebuję wiedzieć, jak jest gdzie indziej – odparł, wzruszając ramionami.

W pewien sposób fascynowało mnie takie podejście – może dlatego, że było mi zupełnie obce. Dla mnie podróże są nie tylko pasją i okazją do poznawania pięknych miejsc i nowych ludzi, ale w pewnym sensie także poszukiwaniem idealnego miejsca do życia. On zaś znalazł je, nie opuszczając swojego stanu. Może dla mnie po przejechaniu całego świata takim miejscem okaże się Polska…?

U Jimmy’ego, czyli w środku lasu, znajdował się dwudrzwiowy garaż. Nie wypatrzyłem żadnego kanału czy podnośnika. Dookoła stały stare samochody, które mogłyby zasilić zbiory w niejednym muzeum. Wokół rosły olbrzymie stare drzewa, z których zwisały dziwne rośliny, tworząc doprawdy baśniowy klimat. Jimmy wyjaśnił, że to tak zwany spanish moss – gatunek rośliny rosnącej na innych roślinach. W okolicy panował aż nierzeczywisty spokój.

Jimmy szybko dokręcił luźny pasek i wymontował zbiorniczek, po czym zakleił go szczelnie silikonem. Po półgodzinie wszystko było gotowe i mogliśmy ruszać dalej. Zapytany, ile płacimy, wziął symboliczne dziesięć dolarów, życzył nam, żeby Bóg miał nas w swojej opiece, i klepnął mnie po plecach. A rękę miał ciężką jak, nie przymierzając, kowadło. Podziękowaliśmy i uregulowaliśmy rachunek, po czym spakowaliśmy się i ruszyliśmy dalej, w kierunku Charlotte w Karolinie Północnej.

Gdy wyjeżdżaliśmy, rozejrzałem się po raz ostatni, w duchu żałując, że nie zostajemy w tej baśniowej scenerii nieco dłużej. Zacząłem rozumieć, dlaczego nasz mechanik nie pali się do zwiedzania świata i uważa swoją małą samotnię za najlepsze miejsce do życia.

Jimmy naprawia busa

TRUCKER HIOB

Charlotte, NC

Do Charlotte w Karolinie Północnej zaprosił nas polski youtuber Hiob, z zawodu kierowca ciężarówki. Prowadzi stronę katolik.us, na której można śledzić na żywo jego pozycje na mapie oraz widok z kamer zamontowanych na zewnątrz i wewnątrz jego samochodu. Hiob nigdy nie podróżuje sam. Zawsze towarzyszą mu dziesiątki, a nawet setki internautów, mogących w każdej chwili z nim porozmawiać i zadać dowolne pytanie – Hiob ma w kabinie zamocowany mikrofon, a z głośników słyszy przetworzone przez syntezator mowy pisemne wypowiedzi swoich fanów. Jest człowiekiem bardzo religijnym i jego blog oraz rozmowy z internautami mają na celu ewangelizację. Można go pytać dosłownie o wszystko, bo, jak sam twierdzi, „nie ma trudnych pytań”.

Po przejechaniu całej Georgii i Karoliny Południowej późnym wieczorem wreszcie dotarliśmy na miejsce. Po drodze, w Savannah, próbowaliśmy odnaleźć słynną ławkę, na której siedział Forrest Gump, ale okazało się, że trafiła do muzeum.

Na miejsce dotarliśmy około północy. Pomimo późnej pory Hiob wraz z małżonką przywitali nas przepysznym gulaszem. Spędziliśmy jeszcze kilka godzin na wspólnych rozmowach. Hiob miał wielki krzyż na szyi i tak długie wąsy, że kiedy mówił, nie było widać jego ust. Opowiedział nam o tym, jak 30 lat temu przyjechał do Stanów, dlaczego zaczął prowadzić stronę, skąd wziął się jego pseudonim, a także o tym, że kilka miesięcy temu rozpoczął siedmioletni post o chlebie i wodzie.

– Pracując jako trucker, mogę się spełniać jako podróżnik. Każdego dnia przemierzam setki mil i zjeździłem tak całą Amerykę. Ostatnio chciałem zrezygnować i przez kilka tygodni nie ruszałem się z domu. Brakowało mi jednak tych majestatycznych wschodów i zachodów słońca nad Arizoną, pięknych parków narodowych, olbrzymich przestrzeni i cudownych gwiazd – opowiadał, a my słuchaliśmy z zaciekawieniem. – Kiedyś, gdy byłem w Chicago, poszedłem na wieczorny spacer. Nagle ktoś rzucił mi się na plecy i dostałem cios w tył głowy. Kiedy wstałem, spostrzegłem trzech bandytów uzbrojonych w noże. Byłem przerażony. Odruchowo chwyciłem za krzyż, wyciągnąłem go w ich kierunku i zacząłem bardzo głośno wypowiadać cytaty z Pisma Świętego. Odstąpili ode mnie, zbaranieli, a ja dałem dyla. Nie wiem, czy to Bóg ich powstrzymał, czy po prostu przestraszyli się i uznali mnie za wariata, ale wiem jedno: wiara ocaliła mi życie.

Trucker Hiob i jego ciężarówka

Rano zjedliśmy nietypowe śniadanie – pod okiem kamery, która transmitowała wszystko na żywo na stronę Hioba. Naszą konsumpcję jajecznicy i poranne pogaduchy oglądało i podsłuchiwało kilkuset internautów. Czuliśmy się trochę nieswojo i sztucznie. Wcześniej Zysiek włożył swoją najlepszą koszulę, choć zwykle śniadania jadał półnago – Paziu, widząc go, stwierdził, że „odpicował się jak dzik na święto lasu” – a Wojtek przez pół godziny poprawiał włosy przed lustrem. Hiob najwyraźniej był już przyzwyczajony do „towarzystwa” fanów i zachowywał się całkowicie naturalnie, jakby kamera była po prostu kolejną osobą przy stole. Jeszcze bardziej nieswojo czuliśmy się przez to, że jedliśmy jajecznicę z boczkiem, a Hiob postawił przed sobą tylko swój tradycyjny postny posiłek: kilka kromek chleba i kufel z wodą. Trzeba mieć niesłychanie mocną psychikę i potężną siłę woli, żeby zdobyć się na takie wyrzeczenie.

Po śniadaniu przyszedł czas na rozmowę z internautami. Chcieli wiedzieć, czy wszyscy Amerykanie są otyli, czy to prawda, że cola i Big Mac smakują inaczej w Stanach niż w Europie i czy Amerykanie kojarzą, gdzie leży Polska. Ciekawiło ich także, jak wygląda nasz zwykły dzień w podróży i jakie mamy kolejne plany.

Później Hiob pokazał nam swoją ciężarówkę. Z zewnątrz wyglądała jak typowy wielki amerykański truck z długim przodem, ale w środku różniła się od standardowych samochodów tego typu. Między fotelami znajdował się specjalny stolik, na którym stały dwa laptopy oraz komórka podłączona do internetu. Z przodu i z tyłu, na zewnątrz i w środku, mrugały kamery rejestrujące obraz zarówno drogi, jak i wnętrza pojazdu. Na pozostałe elementy wyposażenia składały się: cztery różne nawigacje i syntezator mowy oraz mikrofon. Tak wyposażony, dzień po dniu od wielu lat, Hiob przemierza Stany Zjednoczone, komunikuje się z obcymi sobie ludźmi, zaprasza ich do swojego życia i stara się sprawić, by świat stał się choć odrobinę lepszy. Powodzenia, Hiobie, obyś spełniał swoją misję jak najdłużej!

Plątanina kabli i urządzeń wyglądała bardzo skomplikowanie, ale Hiob radził sobie z nimi doskonale i widać było w tym lata doświadczenia.

SKUTEROWY SZAŁ

Kitty Hawk, NC

W środku nocy dojechaliśmy na wyspę Kitty Hawk w Karolinie Północnej. Spotkaliśmy się z Piegusem – polskim studentem, który odwiedził USA w ramach programu Work & Travel. Nazajutrz miał nas zabrać na przejażdżkę na skuterach wodnych, przy których pracował. Spędziliśmy jeszcze kilka godzin na nocnych rozmowach i w końcu dosłownie padliśmy ze zmęczenia.

Skuterowy szał

Po śniadaniu w Subwayu znów ruszyliśmy na skuterowe szaleństwo. Piegus szybko omówił zasady bezpieczeństwa, które bynajmniej nie były liczne ani skomplikowane – generalnie: wolna amerykanka. Niepewnie wsiedliśmy na skutery, założyliśmy na ręce opaski gaszące silnik w razie upadku i powoli wypłynęliśmy za pierwsze boje. Zaraz dodaliśmy gazu. Skutery przechyliły się do tyłu i zaczęły wypluwać za sobą olbrzymie ilości wody. Mocniej zacisnąłem ręce na kierownicy i wzorem pozostałych ruszyłem przed siebie, stopniowo zwiększając prędkość. Po chwili rozpoczęła się prawdziwa zabawa – skakanie po falach. Każde z nas jeszcze przyspieszyło, aż w końcu poruszaliśmy się z prędkością 50 mil na godzinę, czyli szybciej niż busem! Ścigaliśmy się, mknąc w stronę horyzontu, dookoła rozbryzgiwały się fale, a my cieszyliśmy się jak dzieci. Skutery są o wiele bezpieczniejsze niż quady – w razie upadku ląduje się w wodzie, a nie roztrzaskuje o asfalt. Na szczęście żadnemu z nas się to nie przytrafiło.

Gdy nacieszyliśmy się zabawą i nieco odpoczęliśmy, udaliśmy się do miejsca, z którego ponad sto lat temu wystartowali, by odbyć swój pierwszy lot samolotem, bracia Wright. Zwiedziliśmy muzeum i wspięliśmy się na wzgórze, z którego ruszyli wówczas ku przestworzom. Spodziewaliśmy się przepaści, natomiast wzgórze było niewysokie i opadało łagodnie.

W Kitty Hawk znajdują się także przepiękne piaszczyste plaże. Ponieważ w Polsce wyznacznikiem udanych wakacji jest kolor opalenizny, postanowiliśmy nadrobić zaległości. Choć podczas wyprawy mnóstwo czasu spędziliśmy w palącym słońcu, zazwyczaj staraliśmy się go unikać, głównie ze względów bezpieczeństwa. Teraz jednak uznaliśmy, że czas się nieco powygrzewać. Po wszystkich trudach podróży po prostu nam się to należało!

Zaparkowaliśmy tuż przy plaży. Rozłożyliśmy stół i krzesła, by w promieniach słońca delektować się obiadem, a po posiłku zorganizowaliśmy sobie prywatny, plażowy salon fryzjerski – Alex podłączyła maszynkę do busowej przetwornicy i strzygła nas jednego po drugim. Nasze beztroskie zachowanie musiało zaniepokoić mieszkańców, którzy najwyraźniej uznali, że oto rozbiliśmy sobie obozowisko i możliwe, że zechcemy zabawić w Kitty Hawk nieco dłużej… Co naprawdę nimi kierowało, nie wiemy, w każdym razie postanowili się nas pozbyć z okolicy.

Ledwo opuściliśmy plażę, gdy podjechał do nas radiowóz i zaraz włączył syrenę. Zjechaliśmy na bok. Policjant podszedł do okna kierowcy.

– Dobry wieczór. Dostaliśmy zgłoszenie, że przy plaży stoi podejrzany samochód z atrapami tablic rejestracyjnych – powiedział.

Atrapami?!

– Dobry wieczór – odparłem spokojnie. – To nie atrapy, tylko tablice z Europy, a dokładnie z Polski. Przyjechaliśmy tym autem z Polski właśnie. Jeździmy nim po świecie już od kilku lat.

– Eeee… Jak to z Polski? – Mundurowy wytrzeszczył oczy. – A jak tu przyjechaliście?

– Przypłynęliśmy. Do Nowego Jorku.

– I możecie tak jeździć po Stanach?

– Możemy.

Dzielny stróż prawa chwycił za krótkofalówkę i zapytał swojego przełożonego, czy auto z Europy może jeździć po Stanach, a jeśli tak, to czy wymagane są jakieś pozwolenia. Tamten odpowiedział, że nie ma pojęcia, bo nigdy nie spotkał się z samochodem spoza USA… Policjant, z niezwykle poważną miną, zwrócił się więc do mnie:

– Czy żeby tu jeździć, potrzebujecie pozwolenia?

– Owszem, i mamy takie – odparłem i wręczyłem mu wszystkie papiery, łącznie z ubezpieczeniem oraz listą niezbędnych dokumentów umieszczoną na stronach rządowych.

– Uhm… – Policjant przerzucał dokumenty, marszcząc czoło. – No dobrze. W takim razie wszystko jest w porządku i przepraszam za zamieszanie. Udanej podróży.

Pojechaliśmy. Nie mogłem się oprzeć wrażeniu, że równie dobrze mógłbym mu pokazać instrukcję obsługi pralki, a zareagowałby dokładnie tak samo…

Z Piegusem

RAJD PO STOLICY

Waszyngton, D.C.

Wczesnym rankiem dojechaliśmy do Waszyngtonu. W żadnym mieście w USA nie ma tylu muzeów co tam, a co ważniejsze – wszystkie są darmowe!

Zanim ruszyliśmy na podbój stolicy, zaparkowaliśmy w pobliżu National Mall, czyli zielonego obszaru w centrum miasta, rozciągającego się od pomnika Lincolna aż po Kapitol. To właśnie w tej okolicy znajdują się liczne muzea, pomniki i inne atrakcje turystyczne.

Zaczęliśmy od Lincoln Monument z widokiem na cały National Mall – to olbrzymi pomnik siedzącego prezydenta, znany z bardzo wielu filmów. Kiedy stoi się na wiodących do niego schodach, widać ogromny obelisk oraz prostokątny basen pełen wody – z pewnością kojarzycie je ze zdjęć lub z jakiegoś hitu kinowego. Następnie, zmierzając w stronę obelisku, czyli pomnika Waszyngtona, przeszliśmy przez pomnik Weteranów Wojny Wietnamskiej. To tam, na czarnych ścianach, tysiące Amerykanów odnajdują nazwiska bliskich poległych w czasie wojny. W samym centrum National Mall znajduje się wspomniany pomnik Waszyngtona. Ma aż 172 metry wysokości! Stamtąd skierowaliśmy się na północ, w stronę Białego Domu. Najważniejszy budynek w USA okazał się o wiele mniejszy, niż się spodziewaliśmy. Leży w centrum miasta, pośród wieżowców, a na jego dachu dostrzegliśmy kilku ochroniarzy.

Potem wróciliśmy na National Mall i odwiedziliśmy tyle muzeów, ile tylko zdążyliśmy: Muzeum Lotnictwa i Przestrzeni Kosmicznej (Air and Space Museum), Muzeum Sztuki Afrykańskiej, Muzeum Holokaustu, Muzeum Indian i Muzeum Historii Naturalnej. Każde było tak ciekawe,

że można by w nim spędzić cały dzień, i żałowaliśmy, że na zwiedzanie Waszyngtonu mamy tak niewiele czasu.

Wyjeżdżając, zatrzymaliśmy się na przedmieściach, żeby skorzystać z internetu w McDonaldzie. Dzielnica była zamieszkana wyłącznie przez czarnoskórych, którzy nie wyglądali zbyt przyjaźnie. Kiedy weszliśmy do Maca, wszyscy popatrzyli na nas z wielkim zdziwieniem. Nas natomiast zaskoczyła scena przy kasach: Murzynka kupiła hamburgera, zjadła go do połowy, a potem oznajmiła, że chciała bez majonezu i żąda wymiany. Dostała więc nowego. Znów zjadła go do połowy i wróciła do kasy, mówiąc, że miał być z innym mięsem. I znów dostała nowego! A potem, po zjedzeniu połowy frytek, zrobiła aferę, utrzymując, że dostała tylko połowę porcji. I, oczywiście, dostała nowe…

Dosiadł się do nas potężnie zbudowany mężczyzna z tatuażami na całym ciele i zapytał, co tutaj robimy. Wysłuchał nas, a potem powiedział:

– Pamiętajcie, tutaj lepiej mieć oczy dookoła głowy. W tej dzielnicy i o tej porze biały długo nie zabawi żywy…

Potraktowaliśmy ostrzeżenie poważnie, zebraliśmy się więc i pojechaliśmy dalej.

National Mall i pomnik Waszyngtona

KINO SAMOCHODOWE

Baltimore, MD

W nocy dotarliśmy do Baltimore, gdzie kolejni znajomi Obarta zgodzili się nas przenocować. Rodzina Michalaków przywitała nas z otwartymi ramionami i podjęła przepyszną kolacją. Dostaliśmy do dyspozycji całą piwnicę – taką typowo amerykańską, w której znajdowało się po prostu kolejne piętro mieszkalne.

Rano ruszyliśmy z synem naszych gospodarzy, Danielem, na zwiedzanie miasta. W centrum trafiliśmy na wielki pomnik upamiętniający… polskie ofiary rzezi katyńskiej. Okazało się, że Polonia w Baltimore jest całkiem spora. Odwiedziliśmy też polski kościół, po którym oprowadził nas ksiądz Zdzisław. Kościół był ogromny i bogato zdobiony. Został ufundowany przez miejscową Polonię, a jego budowa trwała zaledwie rok. W Polsce w tak krótkim czasie trudno postawić nawet mały domek jednorodzinny, a co dopiero taki monumentalny gmach! Przy kościele poznaliśmy Karolinę, fankę naszego projektu, która przyjechała się z nami spotkać i dołączyła do zwiedzania okolicy. Razem pojechaliśmy nad zatokę, przy której znajduje się deptak pełen restauracji i odbywają się uliczne przedstawienia.

Jeśli czytaliście biografię Stephena Kinga albo Philipa Dicka, to wiecie, że ich wyobraźnię inspirowały kina samochodowe, a zwłaszcza piątkowe seanse, kiedy to nadawano jeden po drugim dwa horrory. Najczęściej były to tanie filmy o gumowych potworach albo podróżach w kosmos. Tym karmiła się wyobraźnia gigantów amerykańskiej literatury. Ale w kinie samochodowym nie chodziło tylko o filmy. Samochód zaparkowany w ciemnościach dawał wiele możliwości zakochanym nastolatkom… Kino samochodowe było na naszej żelaznej liście miejsc do zobaczenia. Wbrew pozorom takich kin jest już dzisiaj coraz mniej. Amerykanie chodzą do multipleksów albo siedzą przed swoimi wielkimi telewizorami. Nasz plan zrealizowaliśmy zatem dopiero w Baltimore.

Mieliśmy szczęście, bo tutejsze kino należy do największych w całych Stanach. Filmy ogląda się z samochodów ustawionych na parkingu przy wielkim ekranie na otwartym powietrzu, a dźwięk każdy odbiera za pomocą radia. Cena wynosi dziewięć dolarów od osoby, niezależnie od tego, czy zostanie się na jednym filmie, czy na wszystkich wyświetlanych danego wieczoru. Była to dla nas dość droga atrakcja, ale Daniel zapłacił za wszystkie bilety i nawet nie chciał słyszeć o oddawaniu pieniędzy.

Było nam zupełnie obojętne, na jaki film pójdziemy, więc nawet nie sprawdziliśmy, co grają. A grali horror Dom na końcu drogi. Film jako taki do arcydzieł nie należał, ale klimat panujący w kinie samochodowym rekompensował wszystko. Amerykanie ustawiają auta tyłem do ekranu, otwierają bagażniki z głośnikami, wystawiają krzesełka i stoliki z jedzeniem i opatulają się kocami. Inny świat! Przyjechało sporo aut z lat 50., co przydawało oldschoolowego klimatu. Postawiliśmy busa bokiem i otworzyliśmy drzwi, chcąc słyszeć dźwięk dobiegający z głośników. Rozsiedliśmy się na dachu, w bocznych drzwiach oraz na ustawionych przy busie krzesełkach. Podobało nam się tam tak bardzo, że zostaliśmy jeszcze na jeden film i do domu wróciliśmy dopiero po trzeciej.

Z rodziną Michalaków

NIE MA JAK W DOMU!

Doylestown, PA

Poranek przywitaliśmy bladzi z niewyspania. Nasi gospodarze, pomimo bardzo wczesnej pory (5.00 rano), czekali na nas ze śniadaniem. Na pożegnanie ofiarowali nam koc z amerykańską flagą.

Ledwo wyruszyliśmy i zaraz zaczęły się kłopoty. Mianowicie − odpadł nam tłumik. Zahaczał o asfalt, aż leciały iskry. Zjechaliśmy na stację i zaczęliśmy kombinować. Nie mieliśmy spawarki, więc musieliśmy odrzucić najprostsze rozwiązanie. Wymyśliliśmy, że zrobimy obejmę z puszki i zaciśniemy ją drutem. W przepastnych czeluściach busa znaleźliśmy starą puszkę z kanadyjskim napojem Canada Dry, która jechała z nami przez ostatnie tygodnie. Zagraliśmy w kamień − papier − nożyce, żeby wytypować szczęśliwca, który miał ją opróżnić. Wypadło na Wojtka. Nie miał wyjścia – otworzył puszkę, zatkał nos i wypił połowę gorącej zawartości. Z resztą ofiarnie mu pomogliśmy. Nie przypominam sobie, bym pił coś równie ohydnego… Do dzisiaj nie wiem, dlaczego po prostu nie wylaliśmy tych „pyszności” do kanału. Może dlatego, że przez kilka miesięcy żywiliśmy się byle czym i oszczędność nauczyła nas szacunku do jedzenia i picia?

Puszka już była, potrzebowaliśmy jeszcze drutu. Przetrzepaliśmy busa, okoliczne krzaki, nawet śmietniki – bez skutku. Dysponowaliśmy tylko plastikowymi opaskami, lecz te mogły się roztopić. I wtedy znów spotkał nas mały codzienny cud: właściciel stacji, Hindus, podszedł do mnie, wręczył mi kawałek drutu, po czym odszedł bez słowa. Byliśmy uratowani, choć, niestety – nie na długo.

Wjechaliśmy do stanu Pensylwania. Z Obartem i Jackiem byliśmy umówieni na 12.00. Jakieś dziesięć kilometrów przed Amerykańską Częstochową bus nagle stracił moc i stanął – tak po prostu.

– Nie działa pedał gazu – westchnął Kuba.

Swego czasu w Polsce przydarzyło mi się coś podobnego. Przypuszczałem więc, że urwała się linka gazu. Wskoczyłem pod busa i szybko zastąpiłem urwany kawałek linki kluczem oczkowym przymocowanym na plastikowe opaski. Po 15 minutach auto było znów sprawne i mogliśmy jechać dalej. Chyba przywykliśmy już do tych awarii i po prostu stały się one nieodłączną częścią naszego podróżowania.

W Częstochowie czekali już na nas starzy, dobrzy znajomi – Obart pilnował miejsca parkingowego pod kościołem, a Jacek z córkami machali nam już z daleka. Wysiedliśmy i natychmiast podbiegli nas uściskać.

Widzieliśmy się w tym samym miejscu trzy miesiące temu, na samym początku wyprawy. Wydało nam się to w pewien sposób niewiarygodne. Na mszy Obart pogratulował nam wyczynu i podziękował za przybycie, a my wyraziliśmy wdzięczność za wsparcie i modlitwę. Zamiast wygłosić kazanie, zaprosił mnie na ambonę, bym opowiedział o naszych przygodach. Streściłem więc najważniejsze wydarzenia ostatnich trzech miesięcy, wspomniałem też o zaskakujących zbiegach okoliczności, kiedy to w sytuacjach krytycznych zawsze znajdywał się ktoś, kto okazywał nam bezinteresowną pomoc.

Z Obartem, Jackiem i jego córkami w Amerykańskiej Częstochowie

Po nabożeństwie najpierw skorzystaliśmy z zaproszenia Obarta i zjedliśmy wspólnie obiad, a następnie pojechaliśmy do Jacka. To właśnie u niego spędziliśmy nasze pierwsze dni w Ameryce – poniekąd czuliśmy się więc tam jak u siebie. Wieczorem Jacek zrobił nam niespodziankę – zaserwował olbrzymie amerykańskie steki! Zajadaliśmy i wspominaliśmy te niezwykłe 90 dni, które spędziliśmy w trasie. Jacek powiedział, że po naszym wyjeździe całe Frenchtown żyło tą wyprawą, a jego stacja benzynowa stała się źródłem informacji o naszym losie – codziennie rano mieszkańcy miasta przychodzili tam po najświeższe newsy na temat perypetii polskich podróżników…

Dopiero tutaj, gdy zobaczyliśmy naszych przyjaciół, dotarło do nas, że nam się udało. Przemierzyliśmy całą Amerykę, pokonaliśmy ponad 25 tysięcy kilometrów w trzy miesiące, przeżyliśmy dziesiątki przygód, zobaczyliśmy setki wspaniałych miejsc, przejechaliśmy kilka pustyń i nieraz lądowaliśmy na zupełnym odludziu. I oto było już po wszystkim, a my wróciliśmy cali i zdrowi!

NEW YORK, NEW YORK

Nowy Jork, NY

Najbardziej baliśmy się ostatniego odcinka wyprawy. Ograniczał nas czas. Mieliśmy już wykupione bilety powrotne i zarezerwowany transport dla busa. A bus dosłownie się rozsypywał. Pęknięta linka gazu, tłumik połatany puszką po coli, tony szarej taśmy, opasek zaciskowych oraz drutu do utrzymania całości w kupie… Jeśli trafiłaby nam się teraz jakaś awaria, mielibyśmy grubo przechlapane.

Ze smutkiem pożegnaliśmy się z Jackiem i ruszyliśmy do Nowego Jorku. Jechaliśmy z duszą na ramieniu. Na szczęście los znów nam sprzyjał i po kilku godzinach ujrzeliśmy spowity mgłą Manhattan. Byliśmy na miejscu! Pojechaliśmy prosto do Pallisades Park, gdzie już czekali na nas pastor Marek z Kasią. Weszliśmy do tego samego salonu, który okupowaliśmy prawie 100 dni temu, na początku wyprawy. Przywitał nas stary znajomy, Miko. Wyprawa co prawda miała się ku końcowi i nie potrafiłem sobie wyobrazić powrotu do Polski, ale ponowne spotkanie z przyjaciółmi zdecydowanie poprawiło nam humory.

Z pastorem, Kasią i ich znajomym z Burkina Faso

Rano, z pomocą pastora, zabraliśmy się do anulowania ubezpieczenia – należało to zrobić, żeby ubezpieczyciel nie pobierał pieniędzy za kolejne miesiące. Jako powód rezygnacji podaliśmy przeprowadzkę do Europy i po 30 minutach sprawa została załatwiona. Wszyscy mówili nam, że nie da się ubezpieczyć auta na polskich blachach w USA, a jednak dopięliśmy swego, wbrew temu, co pisało nam wielu internetowych mędrców, którzy pewnie nawet nigdy nie byli w Stanach.

Po trzech miesiącach jedzenia zupek chińskich, spaghetti i lasagne z puszki chciałem jakoś uczcić zakończenie wyprawy i zaprosiłem wszystkich do chińskiego bufetu. Za osiem dolarów na osobę mogliśmy się najeść do syta. Obżeraliśmy się więc krewetkami, krabami i innymi owocami morza, pieczenią z indyka, wieprzowiną, kurczakami, łososiem, sushi, owocami, galaretkami, lodami… Po opróżnieniu mnóstwa talerzy ledwo wstaliśmy od stołu. Dawno nie byliśmy tak najedzeni!

TELEFON Z DALEKA

Seacaucus, NY

Przez cały ranek przygotowywaliśmy busa do drogi powrotnej. Przepakowaliśmy rzeczy, tak by część trafiła do bagażu, który miał lecieć z nami, a reszta – czyli pamiątki, sprzęt wyprawowy i część ubrań – została w samochodzie. Nasz dzielny Supertramp miał wracać kontenerem, nie promem, i mogliśmy go załadować po sam sufit. Firma Aaron, która miała się zająć transportem, mieściła się w Seacaucus niedaleko Nowego Jorku. Pojechaliśmy tam, zostawiliśmy dokumenty i kluczyki oraz wszystkie pozwolenia i listę rzeczy znajdujących się w środku.

Rozstanie nie przyszło nam łatwo. Z nieskrywanym smutkiem patrzyliśmy na busa, którego po tak długiej wyprawie i tylu wspólnych przygodach musieliśmy zostawić w porcie. Mieliśmy go zobaczyć dopiero za miesiąc. Po raz ostatni usiedliśmy na kanapach i z nostalgią oglądaliśmy wszystkie autografy i pamiątki zebrane podczas podróży. Nagle Kuba, który wyszedł właśnie z biura, zawołał:

– Karolski, telefon do ciebie!

Zdziwiony udałem się do budynku.

– Powiedział, że jest dość nietypowym klientem i chce rozmawiać z Karolem z Busem Przez Świat – wyjaśniła szeptem pracownica biura.

– Hello? – odezwałem się do słuchawki. Spodziewałem się, że rozmowa będzie się toczyć po angielsku.

– Miło cię znowu słyszeć – odpowiedział spokojny, męski głos. Po polsku.

– Jak… jak to? Kto mówi? Jak pan nas znalazł? – Byłem zupełnie skołowany.

– Od kiedy dwa miesiące temu opuściliście San Francisco, ciągle jestem z wami. Zostałem chyba waszym największym fanem. Każdego dnia, na prerii, w sklepie czy fastfoodzie, dotrzymywałem wam towarzystwa. Zafascynowała mnie wasza podróż i śledziłem waszego GPS-a. Wielokrotnie próbowałem powtórzyć sztuczkę z domu Hemingwaya…

– To był pan…?

– Tak. Wiedziałem, że pójdziecie do sklepu z pamiątkami. Znalazłem jego numer i tylko czekałem, aż przekroczycie próg. Wielokrotnie próbowałem też na stacjach benzynowych, ale zawsze byliście szybsi i wychodziliście, zanim zadzwoniłem. Udało mi się za to w Kingman. W TNT Autocenter byli bardzo szczęśliwi, że mogli wam pomóc.

– Wow… Jestem pod wrażeniem. A… a skąd pan wiedział, że jesteśmy tu, akurat w Aaronie? Przecież tu są chyba jeszcze ze trzy inne firmy. Ma pan niezłego farta, że trafił pan od razu!

– Nie trzy, tylko pięć. Obdzwoniłem wszystkie. To był mój ostatni strzał. Ale wróćmy do sedna. Dzwonię, bo chciałem wam pogratulować. Że wam się udało. Że dojechaliście do Nowego Jorku. Trochę wątpiliśmy w wasz samochód, szczególnie jeśli chodzi o Meksyk. Ale wy nikogo nie słuchaliście i zrobiliście to, co sobie założyliście. Nie mogłem pojechać z wami, ale dziękuję wam za tę podróż, za to, że choć w małym stopniu mogłem w niej uczestniczyć. Będę dalej śledził wasze poczynania i kolejne wyprawy. Mam nadzieję, że kiedy już objedziecie cały świat, wrócicie do Ameryki. Do starych przyjaciół. No cóż, powodzenia!

To rzekłszy, odłożył słuchawkę. Streściłem rozmowę reszcie ekipy. Szybko wydedukowaliśmy, kto to był. Edmund, jeden z Polaków z San Francisco, którego poznaliśmy na spotkaniu Polonii, zamienił wtedy z nami zaledwie kilka zdań, nie dając po sobie poznać, że jest pod wielkim wrażeniem naszego przedsięwzięcia. Byliśmy pełni podziwu dla jego zaangażowania, ale też czuliśmy się trochę nieswojo, wiedząc, że ktoś śledził każdy nasz krok.

– Cóż, taka cena sławy! – podsumował Paziu.

Spojrzałem na niego krzywo, ale nie mogłem się nie roześmiać.

PRZYJĘCIE NIESPODZIANKA

Nowy Jork, NY

Pozbywszy się busa, musieliśmy znaleźć jakiś inny środek transportu. Liczyliśmy na autobus do Nowego Jorku. Należało jednak znaleźć przystanek. Byliśmy na strasznym odludziu, więc czekał nas dłuższy spacer. Niespodziewanie zatrzymał się przy nas biały mercedes. Szyba poszła w dół i przywitał nas… Jacek!

– Witam ekipę! Przyjechałem do Nowego Jorku załatwić sprawy z paszportem w konsulacie i na waszym blogu wyczytałem, że jesteście niedaleko. Wpadłem zobaczyć, co słychać, i widzę ze spacerujecie sobie po autostradzie.

Po raz kolejny Jacek uratował nam skórę i zawiózł nas do domu. Po drodze zaprosił nas jeszcze na kawę.

Za to wieczorem rozpoczęła się planowana od wielu dni akcja „Niespodzianka”. Akurat wypadały urodziny Alex i postanowiliśmy zrobić jej przyjęcie w amerykańskim stylu. Przez ostatnie dni planowaliśmy szczegóły razem z pastorem i Kasią – za każdym razem, gdy Alex wychodziła na przykład do łazienki, wszyscy gromadzili się w salonie i szybko omawiali plan działania. Alex niczego się nie spodziewała, bo formalnie jej urodziny zaczynały się dopiero o północy. Była smutna, że zamiast świętować, będzie się tłuc z Nowego Jorku na samolot do Chicago. Nie wiedziała, że uroczystość rozpocznie się już dziś…

W takich sytuacjach konieczny jest plan, jakaś zmyłka. Przygotowaliśmy pocztówki zamówione przez czytelników bloga i zaproponowałem Alex, żebyśmy poszukali skrzynki pocztowej. Najbliższa znajdowała się na następnej ulicy, ale na przygotowanie przyjęcia potrzeba było sporo czasu, więc zaciągnąłem ją do najdalej położonej skrzynki, jaką znalazłem – pół godziny drogi od domu. Tymczasem reszta zakasała rękawy: w ruch poszły kolorowe balony i urodzinowe talerze oraz plastikowe kubeczki. Marek i Kasia mieli przywieźć z polskiej piekarni specjalnie zamówiony tort, a Paziu poszedł po szampana. Cały czas obserwowali nadajnik GPS, który miałem w kieszeni, a ja ukradkiem słałem esemesy. Kiedy okazało się, że pastor utknął z tortem w korku, musiałem szybko zmienić trasę i zagadać Alex, żeby nie zobaczyła skrzynki, która znajdowała się zaledwie kilka metrów dalej. Wreszcie dostałem sygnał, że wszystko jest gotowe, i wróciliśmy do domu. Oczom Alex ukazała się cała nasza ekipa w papierowych czapeczkach, z tortem i balonami. Radość na jej twarzy sprawiła, że dosłownie urosło mi serce. Niespodzianka się udała, a impreza była naprawdę przednia!

FILMOWE ZAKOŃCZENIE PODRÓŻY

Nowy Jork, NY

Razem z Markiem wybraliśmy się do miasta na ostatnie zakupy. W Queens zza zakrętu z piskiem opon wypadła czarna honda. Jechała prosto na nas! Pastor w ostatniej chwili zrobił ostry unik i dał po hamulcach. Cudem udało się uniknąć wypadku, a honda pomknęła dalej, co chwilę zmieniając pas. Po chwili śmignął koło nas radiowóz.

Zjechaliśmy na pobocze, żeby chwilę odetchnąć. Dosłownie parę sekund później rozległy się strzały, pisk opon i trzask karoserii. Odruchowo się pochyliliśmy, chcąc przypaść do ziemi. Nie wiedzieliśmy, co się stało, nikogo nie było widać, ale wydawało się, że wszystko rozgrywa się tuż obok. Wkrótce nadjechały kolejne radiowozy i zabrzmiały syreny. Nie mogliśmy jechać dalej, bo powstał gigantyczny korek. Pastor włączył radio i okazało się, że na Grand Central Parkway miała miejsce strzelanina i policjanci zastrzelili cywila w czarnej hondzie. Poczułem się, jakby śmierć zaglądnęła mi prosto w oczy.

Wysiedliśmy z auta, żeby chwilę ochłonąć. Zginął człowiek, który dosłownie kilka chwil wcześniej przejechał obok mnie. Przez głowę zaczęły mi śmigać alternatywne scenariusze tej sceny. Co by było, gdyby pastor nie zrobił uniku i gdyby honda trzasnęła prosto w nas? Albo gdyby strzelanina rozpoczęła się kilka ulic wcześniej? W takich sytuacjach nietrudno o zabłąkaną kulę. Po raz kolejny poczułem się, jakby czuwała nad nami jakaś wyższa siła.

Dopiero po godzinie udało nam się wyjechać z korków. Spakowaliśmy ostatnie rzeczy i przyszykowaliśmy się do drogi. Marek miał nas zawieźć na przedmieścia Nowego Jorku, gdzie planowaliśmy łapać stopa. Przed domem, targając bagaże, ujrzeliśmy pastora stojącego przy czarnym chevrolecie. Zdziwiony zapytałem, czy kupił sobie nowe auto.

– Oddajcie go na samym lotnisku – odparł, wręczając mi kluczyki. – Bak jest pełny. Wypożyczyliśmy go dla was z Kasią. Baliśmy się, że jadąc stopem, nie zdążylibyście na samolot.

Brakło nam słów… Uradowani podziękowaliśmy, pożegnaliśmy się i ruszyliśmy w drogę. Mieszkający w Ameryce przyjaciele nawet ostatniego dnia naszego pobytu postanowili okazać nam pomoc. Choćby dla takich ludzi warto rzucić wszystko i jechać aż na koniec świata!

DROGA WZYWA

Warszawa

Z Chicago polecieliśmy do Helsinek, a stamtąd do Warszawy. Po dwóch dniach byliśmy w Polsce, na lotnisku czekali nasi wytęsknieni bliscy. Przyszedł czas pożegnania. Ogarnęła nas niewysłowiona nostalgia. Spędziliśmy razem ponad 90 dni i przeżyliśmy dziesiątki przygód. Przyzwyczailiśmy się do siebie i choć każdy z nas ma inny charakter, to doskonale się nawzajem uzupełnialiśmy.

Nie tylko zobaczyliśmy kawał świata i skonfrontowaliśmy naszą wizję Ameryki z rzeczywistością, ale też sporo dowiedzieliśmy się o sobie samych. Przeżyte przygody i napotkani ludzie sprawiły, że nieco zmieniły się nam priorytety i inaczej zaczęliśmy postrzegać to, co w życiu ważne. Podróże pozwalają zdystansować się do codzienności, spojrzeć na nią z zupełnie innej perspektywy. Sprawy, które całymi dniami potrafią spędzać sen z powiek, nagle wydają się błahe. Z pozoru nierozwiązywalne problemy okazują się przejściowymi trudnościami, z kolei drobiazgi, których nie dostrzega się w codziennej bieganinie – szum wiatru w koronach drzew, widok gwiazd na nocnym niebie, uśmiech na twarzy nieznajomego – urastają do rangi spraw najważniejszych, które nadają życiu sens i sprawiają, że widzimy je jako dobre i piękne.

Ameryka nas zafascynowała i choć spędziliśmy tam aż trzy miesiące, opuszczając ją, czuliśmy potężny niedosyt. Wiem już, że na pewno wrócę do Stanów, może na dłużej. Reszta ekipy ma podobne plany.

Jakkolwiek marzenia są piękne, teraz nadeszła pora powrotu do normalnego życia: pracy, studiów i codziennych obowiązków. Wiedzieliśmy, że nie będzie to łatwe, bo w ciągu tych ostatnich miesięcy to podróż stała się tym „normalnym życiem”. Ale wiedzieliśmy też coś innego: że droga będzie nas wzywać i pewnie już za kilka miesięcy wyruszymy na kolejną wyprawę.

EPILOG

ON THE ROAD AGAIN

Relacje z wyprawy do USA – zapiski, zdjęcia, filmy – regularnie wrzucaliśmy na www.busemprzezswiat.pl. Nasze wpisy na blogu i Facebooku codziennie śledziło ponad 20 tysięcy osób. Wyprawę relacjonowało też ponad 100 patronów medialnych, a dzięki pozycjonerowi GPS każdy mógł sprawdzić w czasie rzeczywistym, gdzie aktualnie się znajdujemy. Po amerykańskiej wyprawie nasz projekt miał już ponad 30 tysięcy fanów na Facebooku, a my objechaliśmy całą Polskę, by opowiadać o naszych podróżach w ramach spotkań na uczelniach, w szkołach oraz na licznych festiwalach podróżniczych. Można nas było zobaczyć w telewizji, usłyszeć w radiu i przeczytać o nas w różnych gazetach i na portalach.

Po powrocie ze Stanów zaczęliśmy szykować wyprawę do Australii, poza tym odwiedziliśmy San Marino, Watykan, Włochy, Czarnobyl oraz – ponownie – wschód Europy i Bałkany. Bus przeszedł bardzo wiele modyfikacji i ulepszeń. Dorobiliśmy się nowego silnika i skrzyni biegów, nowego bagażnika, bullbara, przetwornicy, lodówki, oświetlenia i paru innych rzeczy, które bardzo ułatwiają kilkumiesięczną podróż. Na każdą wyprawę zabieraliśmy po kilku czytelników naszego bloga.

Na święta 2013 roku ruszyliśmy w najtrudniejszą z naszych wypraw – „Mennica Wrocławska Australia Trip 2013–2014” dookoła Australii i Nowej Zelandii. Zmierzyliśmy się z bardzo nieprzyjaznym i trudnym kontynentem australijskim. W ponad 120 dni pokonaliśmy 25 tysięcy kilometrów, spotkaliśmy setki kangurów, jadowitych węży i pająków, przetrwaliśmy porę deszczową i upały w australijskim outbacku. Mieszkaliśmy z Aborygenami, odpadło nam koło i wielokrotnie musieliśmy sami naprawiać busa pośrodku pustyni. Zostaliśmy poparzeni przez meduzy, uciekaliśmy przed krokodylami, mieszkaliśmy w podziemnym mieście i szukaliśmy złota oraz drogocennych opali w czerwonej australijskiej ziemi. Przeżyliśmy upały, pożary, powodzie, burzę piaskową, cyklon i atak szarańczy. Po czterech miesiącach cali i zdrowi wróciliśmy do Polski. Latem 2014 roku wybraliśmy się w podróż za koło podbiegunowe i do Wielkiej Brytanii, a potem pojechaliśmy do Afryki i na wielbłądach przemierzyliśmy Saharę.

W sumie odwiedziliśmy już 52 państwa na pięciu kontynentach w ramach 12 wypraw, a to jeszcze nie koniec naszych eskapad! Wkrótce ruszamy dalej – na Islandię i do Gruzji, a potem prawdopodobnie na pół roku do Ameryki Południowej.

Poznaliśmy niesamowitych ludzi i przeżyliśmy wiele przygód, których nie zapomnimy do końca życia. Ale o tym prawdopodobnie w kolejnych książkach.

Bo wyprawa wciąż trwa i tak prędko się nie skończy!

Dodatki

Ameryka za osiem dolarów w praktyce

Noclegi

Można korzystać z rest areas, czyli przydrożnych parkingów, na których śpi się w samochodzie lub gdzieś z boku rozbija namiot na jedną noc. Nie ma też problemu ze znalezieniem miejsca do rozbicia się „na dziko”, bo wiele obszarów kraju jest słabo zaludnionych. Trzeba tylko pamiętać, żeby bez pytania nie rozkładać się w miejscu, które wyraźnie wygląda na teren prywatny, bo wielu Amerykanów stosuje zasadę, „We don’t dial 911”… Poza tym praktycznie w każdym parku stanowym (state park) znajduje się kemping samoobsługowy – wrzucasz należność do tak zwanej uczciwej skrzynki i… korzystasz do woli.

Internet

W praktycznie każdym McDonaldzie (a tych w Ameryce nie brakuje) jest darmowe wi-fi. Sieć można też złapać na stacjach benzynowych czy w pobliżu hoteli. Dobrym pomysłem będzie kupienie lokalnej karty SIM z dostępem do internetu. Trzeba tylko sprawdzić, czy karta współgra z naszym modelem telefonu. Zasięg, niestety, pozostawia wiele do życzenia – na terenach dzikich i niezamieszkanych bardzo często po prostu go nie ma.

Zakupy

Wallmart ponad wszystko! Szeroki asortyment i niskie ceny. Najtaniej wychodzą puszki ze spaghetti czy fasolką albo innymi gotowymi daniami. Wodę i inne napoje najlepiej kupować na galony (1 galon = około 4 litrów). Dobrą alternatywą dla Wallmarta jest też sieć Target.

W elektronikę czy podstawowy sprzęt turystyczny najbardziej opłaca się zaopatrzyć w sieci Best Buy.

Higiena osobista

Przy plażach bardzo często stoją ogólnodostępne prysznice, a czasem nawet darmowe kompleksy z łazienkami. Na stacjach benzynowych prysznice są zazwyczaj płatne. Polecamy umieścić na dachu auta zbiorniki z wodą, do których można podłączyć węża ogrodowego. W Stanach można też dosyć tanio kupić przenośną kabinę prysznicową w formie namiotu oraz samochodowy prysznic na 12V.

Transport

W tak zwanych „cywilizowanych miejscach” tanio wychodzą autobusy sieci Megabus – kupując bilet dużo wcześniej, można przejechać kilkaset kilometrów za dosłownie parę dolarów. Niestety megabusy docierają tylko do niektórych miast.

Najtańszym sposobem jest kupienie na miejscu, za kilkaset dolarów, starego samochodu i sprzedanie go po zakończeniu eskapady. Trzeba jednak liczyć się z tym, że auto może się rozkraczyć na amen, a naszą podróż urozmaicą atrakcje w postaci odpadania kół czy notorycznego przegrzewania się silnika.

Choć nie zamienilibyśmy naszego busa na żaden inny środek transportu, zdajemy sobie sprawę, że załatwienie formalności związanych z przewiezieniem go do Stanów i z powrotem może być kłopotliwe. Dlatego wszystkim tym, którzy chcą objechać USA jak najszybciej, polecamy właśnie zakup lub wynajęcie auta po drugiej stronie oceanu.

Najczęściej zadawane pytania

Po wydaniu naszej pierwszej książki, Busem Przez Świat. Wyprawa pierwsza, dostaliśmy bardzo dużo maili od czytelników – dostajemy je zresztą nadal. Niektórzy pytają, co zrobić, żeby pojechać z nami na kolejną wyprawę, inni chcą poznać szczegóły naszego projektu, a jeszcze inni po prostu życzą nam powodzenia. Wiele pytań się powtarza, więc postanowiliśmy zebrać najciekawsze i odpowiedzieć na nie w tym miejscu.

Co trzeba zrobić, żeby pojechać z wami na wyprawę?

Co roku mamy kilka wolnych miejsc, poza tym lubimy poznawać nowych ludzi, więc chętnie dobieramy towarzyszy podróży. Jeśli ktoś z was chciałby wraz z nami ruszyć w drogę, wystarczy, że odwiedzi naszego bloga, www.busemprzezswiat.pl, i zgłosi chęć udziału. Przy krótkich, dwu-, trzytygodniowych wyprawach rekrutacja odbywa się na zasadzie „kto pierwszy ten lepszy”, natomiast w przypadku tych kilkumiesięcznych trzeba co nieco o sobie napisać i wtedy wybieramy osoby, które wydają się pasować do naszego stylu podróżowania, mają podobne poczucie humoru. Mile widziana jest też znajomość mechaniki czy języków obcych, z chęcią zabieramy też ze sobą fotografów i filmowców.

Przed każdą kolejną wyprawą ogłaszamy „nabór” na blogu i Facebooku. W sumie na wyprawy pojechało z nami już ponad 50 fanów.

Czy i gdzie można was spotkać w Polsce?

Często jesteśmy zapraszani na festiwale studenckie i podróżnicze, regularnie jeździmy więc w różne miejsca z prezentacjami. W sumie wystąpiliśmy już ponad 100 razy na różnych uniwersytetach (w tym na Uniwersytecie Jagiellońskim, Uniwersytecie Warszawskim, Politechnice Wrocławskiej i na KUL-u), w liceach i gimnazjach. Byliśmy też mówcami na TEDx, zostaliśmy również laureatami kilku nagród podróżniczych. Na spotkaniach opowiadamy o najciekawszych przygodach, jakie przeżyliśmy, pokazujemy wybrane filmy i zdjęcia, a także doradzamy, jak zorganizować wyprawę na podobnych zasadach. Goście mają również możliwość zobaczyć naszego busa na żywo. Na blogu znajduje się kalendarium najbliższych spotkań. Zapraszamy!

Ile pali bus?

W zależności od obciążenia od ośmiu do 12 litrów diesla. Silnik został zmieniony na 1.9 TD, dodaliśmy też bagażnik, który powoduje dużo większy opór powietrza, a co za tym idzie − większe spalanie. Ale przy pięciu czy na niektórych wyprawach nawet siedmiu osobach w busie koszty paliwa po podziale są już całkiem przyzwoite.

Czy policja często was zatrzymuje?

Regularnie byliśmy zatrzymywani przez policję czy służby graniczne – praktycznie nie ma państwa, w którym nie zostalibyśmy choć raz skontrolowani. Zazwyczaj policja zatrzymuje nas z ciekawości, ale często spotkamy się też z podejrzeniem o posiadanie narkotyków. Przymusowy postój potrafi wtedy trwać nawet kilka godzin, a stróże prawa z uporem maniaka przetrzepują auto, nie mogąc uwierzyć, że nie przewozimy dragów. Na Gibraltarze, z powodu podejrzeń tamtejszych służb mundurowych, zostaliśmy nawet aresztowani! Na Ukrainie natomiast zatrzymywał nas dosłownie każdy napotkany patrol z żądaniem – tak, stereotypy nie kłamią – wręczenia łapówki. Nigdy się nie ugięliśmy, co skutkowało rozmaitymi ciekawymi zdarzeniami, ale o tym może w kolejnych książkach.

Jak znajdujecie miejsca do spania na dziko i czy naprawdę nigdy nie zapłaciliście za nocleg?

Zgadza się – podczas wszystkich naszych wypraw do łącznie kilkudziesięciu państw za nocleg nie zapłaciliśmy ani razu. Niektórym wydaje się to niemożliwe, ale zarówno w takich państwach jak Bośnia i Hercegowina czy Mołdawia, jak i takich jak Stany czy Australia bez problemu można spać na dziko. Trzeba tylko przestrzegać paru zasad: starać się rozkładać z dala od zabudowań, nie wystawiać się na widok, nie śmiecić i nie obozować w jednym miejscu dłużej niż kilka dni. Zazwyczaj po prostu zjeżdżamy z asfaltowych dróg i jedziemy tak długo, aż dotrzemy do jakiejś dzikiej plaży czy pustej polany. Czasem pytamy miejscowych, gdzie można się zatrzymać na jedną noc z namiotami, a oni albo wskazują świetną lokalizację, albo zapraszają do siebie.

Zdarzało nam się też obozować w naprawdę dziwacznych miejscach – rozbijaliśmy namioty na parkingu pod marketem budowlanym, spaliśmy na cmentarzu, na starym polu minowym albo w opuszczonych hotelach widmach.

Jeśli mielibyście zamieszkać w jednym z odwiedzonych państw, które byście wybrali?

Jeśli o mnie chodzi, myślę, że wybór padłby na Australię lub Stany. Australię – z powodu świetnych, przyjaznych ludzi, wysokich zarobków, cudownej przyrody i najpiękniejszych na świecie wschodów i zachodów słońca. A Stany, a dokładniej Kalifornia… ze względu na genialny klimat, wysoki poziom życia i niewielką odległość do Meksyku.

Ile kilometrów przejechał bus do tej pory?

Z wypraw uzbierało się już grubo ponad 100 tysięcy kilometrów. Prawdopodobnie tyle samo przejechaliśmy po Polsce, z okazji różnych spotkań i krótkich wypadów. A wcześniej? Tego nie wie nikt, bo licznik resetuje się po 100 tysiącach kilometrów.

Co dalej? Jakie macie pomysły na kolejne wyprawy?

Najbardziej chcieliśmy zobaczyć Amerykę i Australię. A skoro te marzenia udało się już zrealizować, to teraz poważnie myślimy nad wyprawą do Ameryki Południowej, która trwałaby co najmniej sześć miesięcy. Później zostają nam jeszcze Afryka i Azja, ale tam wybierzemy się, dopiero kiedy nasz busik dorobi się napędu na cztery koła. To zresztą powinno nastąpić stosunkowo niedługo. Na naszym blogu można przeczytać o przygotowaniach do kolejnych podróży.

Co zrobicie, gdy zwiedzicie już cały świat?

Przejedziemy go jeszcze raz! Nawet jeśli zgodnie z planem uda nam się odwiedzić wszystkie państwa świata, to dalej pozostanie jeszcze mnóstwo do zobaczenia. Kilka miesięcy w jednym kraju to za mało, żeby zobaczyć wszystko, co ma on do zaoferowania. Już teraz wiemy, że musimy wrócić w wiele miejsc – niektórych nie udało się zobaczyć tak dokładnie, jak byśmy chcieli, z kolei inne tak nam się spodobały, że po prostu musimy odwiedzić je po raz kolejny. Na przykład na Krymie byliśmy już trzy razy, a w Rumunii aż pięć. Prędzej braknie nam życia niż pomysłów na nowe podróże!

Czy i ile zarabiacie na podróżowaniu? Czy traktujecie je jako sposób na życie i źródło dochodu?

Na pewno można powiedzieć, że nasze życie kręci się teraz wokół podróży i że już nie wyobrażamy sobie życia bez nich. Kiedy tylko wrócimy z jednej wyprawy, od razu zaczynamy planować kolejną. Oczywiście pracujemy zawodowo, żeby mieć pieniądze na spełnianie kolejnych podróżniczych marzeń – w zasadzie łapiemy się wszystkich możliwych prac.

Niestety, nie zarabiamy na podróżowaniu, choć na pewno chcemy, by w przyszłości nasza praca była związana z jeżdżeniem po świecie. Dochodami ze sprzedaży książek i koszulek oraz wsparciem od sponsorów w zamian za na przykład realizację sesji zdjęciowych czy filmów reklamowych udaje się pokryć kilkanaście do kilkudziesięciu procent budżetu, co i tak uważamy za niezły wyczyn.

Jak oceniacie Amerykanów? Życzliwi i pomocni czy wręcz przeciwnie?

Niesłychanie pomocni! Zawsze, gdy mieliśmy jakiś problem, zaraz znajdował się ktoś chętny do pomocy. I nawet jeśli nie umiał zaradzić naszemu zmartwieniu, to poświęcał czas, żeby znaleźć kogoś, kto zdoła wybawić nas z tarapatów. Bardzo spodobało nam się też to, że do każdego obcego człowieka można było podejść i po prostu zagadać. Nigdy też nie spotkaliśmy się z niechęcią czy dyskryminacją z powodu naszego pochodzenia. Amerykanie z reguły wyrażali podziw i uznanie, że przejechaliśmy taki kawał świata, i to takim gruchotem, żeby zwiedzić ich kraj.

Trzy miesiące w jednym busie. Obyło się bez kłótni i sprzeczek?

Cóż, wszyscy jesteśmy tylko ludźmi, więc drobnych spięć nie udało się uniknąć. Ekipa była jednak znakomicie dobrana i każdy z jej członków podszedł do trudów wyprawy bardzo odpowiedzialnie i świadomie. Nawet jeśli dochodziło do kłótni, to mówiliśmy sobie to, co mieliśmy do powiedzenia, a pół godziny później zapominaliśmy o sprawie i nikt nie był na nikogo obrażony. Podczas wspólnego podróżowania nie można dopuścić do narastania napięć czy powstawania niedopowiedzeń – czysta atmosfera to podstawa. Masz problem? Powiedz od razu, niech wszyscy wiedzą, na czym stoimy. Na pewno uda się znaleźć kompromis.

Czy nie wolelibyście podróżować nowoczesnym autem z klimatyzacją?

Na taki samochód zwyczajnie nas nie stać, a nawet jeśli moglibyśmy sobie na niego pozwolić, to i tak wolelibyśmy podróżować naszym starym Supertrampem, autem „z duszą”. Jazda takim samochodem to przygoda sama w sobie. Po za tym widok kolorowego, wesołego busa sprawia, że na twarzach mijających nas ludzi pojawia się uśmiech i przyciągamy do siebie same pozytywnie nastawione osoby. Jedni machają albo pokazują kciuk w geście aprobaty, inni robią zdjęcia, a jeszcze inni bezinteresownie pomagają, jeśli znajdziemy się w tarapatach, lub zapraszają do siebie na kolację czy nocleg. Gdybyśmy jechali zwykłym nowoczesnym samochodem, nikt nawet nie zwróciłby na nas uwagi. I kolejna ważna rzecz – to auto ma bardzo prostą konstrukcję, a części do niego są dostępne na całym świecie. W razie awarii jesteśmy więc w stanie nawet wymienić silnik w szczerym polu czy naprawić pomniejszą usterkę z pomocą młotka i taśmy klejącej.

Podróżowanie kontra „dorosłość” – inaczej się podróżuje, jeśli ma się lat dwadzieścia parę i studiuje, a inaczej, kiedy już założy się rodzinę. Czy przewidujecie busowe eskapady, jeśli doczekacie się dzieci albo gdy przed wyjazdem przyjdzie wam zrezygnować z pracy marzeń?

Na razie w naszym życiu na pierwszym miejscu są podróże. Mamy nadzieję, że uda nam się zwiedzać świat jeszcze długo, a w przyszłości będziemy raczej zmieniać formę podróżowania, niż rezygnować z wojaży. Praca nie pozwala ci podróżować? Zmień pracę albo zacznij pracować, podróżując. Szef nie daje urlopu? Sam zostań swoim szefem! Znamy wielu ludzi, którzy podróżują od wielu lat i pracują zdalnie, na przykład jako informatycy czy tłumacze, albo na miejscu jako nauczyciele, czy też mają własne firmy, którymi bez problemu zarządzają na odległość, przebywając poza domem nawet przez sześć miesięcy w roku. Są też tacy, którzy z wynajmu swojego mieszkania w Polsce mają kasę na życie w Ameryce Południowej i siedzą tam już od kilku lat. Ostatnio poznaliśmy rodzinę, która ze swoim dziesięcioletnim synem odbyła już siedem podróży dookoła świata, a chłopak mówi trzema językami i wydaje się najszczęśliwszym dzieciakiem na Ziemi. Jesteśmy więc dobrej myśli.

Czy kogoś (a jeśli tak, to kogo) spośród sławnych podróżników uważacie za autorytet? Czy pośród obieżyświatów macie jakiegoś idola?

Naszym idolem na pewno jest Wojciech Cejrowski. Nazwa jego programu stanowiła zresztą inspirację dla nazwy naszego projektu, mocno też utożsamiamy się z podejściem: „sprzedaj lodówkę i kup bilet”. Po przeczytaniu Gringo wśród dzikich plemion i Rio Anaconda wiedziałem, że za wszelką cenę chcę zwiedzić świat.

Kolejną ważną dla nas osobą jest Basia Meder, która pokazała, że podróżować można w każdym wieku i która ma więcej energii niż niejedna 20-latka. Wielkim szacunkiem darzymy też Aleksandra Dobę, człowieka, który dwukrotnie, w pojedynkę, przepłynął kajakiem Ocean Atlantydzki. Do swoich autorytetów zaliczam także Jacka Pałkiewicza, Kazimierza Nowaka i Marka Tomalika.

W czasach, kiedy modne jest podróżowanie z plecakiem, wy postanowiliście zwiedzić świat busem. Nie korciło was nigdy, by zwiedzić dany kraj po backpackersku?

Backpackerzy z reguły podróżują w pojedynkę lub w dwie–trzy osoby, my z założenia zwiedzamy świat w większej grupie. Są tego i plusy i minusy. Z pewnością jest nam raźniej i weselej, ale musimy uważać, by nie zamykać się we własnym gronie i pozostać otwartymi względem tubylców. Ktoś, kto podróżuje sam, jest zmuszony często wchodzić w interakcje z miejscowymi – choćby łapiąc stopa czy poszukując noclegu, i dzięki temu lepiej poznaje daną kulturę. Z drugiej strony dzięki temu, że podróżujemy w grupie, łatwiej rozwiązujemy problemy (mamy kilka razy więcej pomysłów!), a kiedy ktoś ma gorszy dzień, zawsze znajdzie się ktoś, kto pocieszy czy zarazi swoją pozytywną energią – im więcej ludzi, tym trudniej pozostałym udziela się zły nastrój jednego członka grupy. Inna rzecz, być może najważniejsza – my zwyczajnie lubimy podróżować busem. To nie tylko środek transportu, ale także nasz dom na kółkach, dzięki któremu czujemy się niezależni i samowystarczalni.

Bus – nasz dom na kółkach

Wyprawy Busem Przez Świat

Dotychczas w ramach projektu Busem Przez Świat odbyły się następujące wyprawy:

- Busem Przez Europę 2010 (12 państw, 7 tys. km, 1 miesiąc)

- Inteleko.pl Przez Polskę 2011 (1 państwo, 3 tys. km, 3 tygodnie)

- Lenovo East Trip 2011 (16 państw, 11 tys. km, 2 miesiące)

- Legalo.pl America Trip 2012 (3 państwa, 25 tys. km, 3 miesiące)

- Italia MiniTrip 2013 (5 państw, 6 tys. km, 2 tygodnie)

- East MiniTrip 2013 (3 państwa, 6 tys. km, 2 tygodnie)

- Czarnobyl East MiniTrip 2013 (3 państwa, 7 tys. km, 2 tygodnie)

- Balkan MiniTrip 2013 (3 państwa, 6 tys. km, 2 tygodnie)

- Mennica Wrocławska Australia Trip 2013–2014 (3 państwa, 25 tys. km, 4 miesiące)

- North Trip 2014 (6 państw, 9 tys. km, 1 miesiąc)

- British Trip 2014 (7 państw, 7 tys. km, 3 tygodnie)

- Maroko Trip 2014 (8 państw, 10 tys. km, 3 tygodnie)

Nasz projekt jest projektem otwartym, co roku mamy wolne miejsca, a dołączyć do nas może każdy. Po codzienne relacje, zdjęcia i filmy z wszystkich wypraw, a także po informacje związane z wolnymi miejscami na kolejne wyprawy, zapraszamy na naszego bloga:

www.busemprzezswiat.pl

oraz na nasz fanpage na Facebooku:

www.facebook.com/busemprzezswiat

Kontakt do ekipy:

ksiazkaameryka@busemprzezswiat.pl

Podziękowania

Dziękujemy wszystkim, którzy włączyli się w przygotowania do wyprawy po Ameryce Północnej, wsparli nasz budżet, pomogli, gdy byliśmy w trasie, i na bieżąco nam kibicowali.

W szczególności dziękuję Alex za codzienną motywację do działania. Dziękuję moim rodzicom, Romie i Krzysztofowi, za wsparcie w realizacji marzeń oraz wiele pomysłów i porad, oraz braciom Adasiowi i Krzysiowi, największym fanom projektu, za wiarę w jego powodzenie. Dziękuję też wszystkim ciotkom, wujkom, kuzynom i całej rodzinie za słowa otuchy i pomoc w przygotowaniach. Wojtkowi, Paziowi, Kubie i Piotrkowi za wspólną przygodę życia i zaangażowanie w przygotowania i realizację wyprawy.

W imieniu swoim i całej ekipy dziękuję Krzysztofowi Pałce, doktorowi Pawłowi Myszkowskiemu, Piotrkowi Pierzowi i Sławkowi Mazurkowi za cenne rady i uwagi. Braciom Konarskim i chłopakom z Terwera i z GTronik za cierpliwość i setki godzin poświęconych na przygotowanie busa. Ekipie wydawnictwa SQN za przyczynienie się do rozwoju projektu i możliwość wydania książki. Łukaszowi z Koszulka.tv za produkcję T-shirtów. Pawłowi Niechciałowi, Wojtkowi Jastrzębskiemu i Krzyśkowi Dargiewiczowi za pomoc w pozyskaniu budżetu. Wszystkim forumowiczom z busikt3.radom.pl za cenne rady.

Osobne podziękowania należą się prezydentowi Świdnicy, a także firmom Legalo.pl, Jansport, CMA, Inteleko.pl, Skross, Merlin, Buff, Berlitz oraz wielu innym – bez Waszego wsparcia i zaufania, jakim nas obdarzyliście, wyprawa nie doszłaby do skutku. Dziękujemy wszystkim patronom medialnym, którzy pisali o naszej wyprawie.

Dziękujemy wszystkim tym, którzy wsparli projekt finansowo lub zamówili pocztówkę z Ameryki, dolewając nam tym samym do baku jeden litr paliwa.

Dziękujemy fanom, którzy codziennie odwiedzali naszą stronę i wyczekiwali nowych relacji. Wasze komentarze i miłe słowa dodawały nam otuchy w trudnych chwilach i motywowały do kontynuowania wyprawy pomimo przeciwności losu.

Dziękujemy wszystkim życzliwym ludziom, którzy, gdy byliśmy w drodze, przyjęli nas u siebie w domach, nakarmili, przenocowali i pomogli w kłopotach lub po prostu znaleźli czas, by się z nami spotkać. Dziękujemy Tomkowi i Tommy’emu z Chicago, pastorowi Markowi i Kasi z Palisades Park, redakcji „Nowego Dziennika”, Michałowi z Brooklynu, Jackowi z Frenchtown i jego całej rodzinie, ojcu Bartłomiejowi z Amerykańskiej Częstochowy, polskiemu bokserowi Tomaszowi Adamkowi, grupom rowerowym i motocyklowym, Anthony’emu z Frenchtown, panu Szymonowi z Bostonu, Maćkowi i Gieni z Montrealu, panu Starskiemu z Kanady i całej Polonii z okolic Niagary, Bobowi i Julie Johnsonom, Jessemu i Jindze Rawskim, Pawłowi Paluchowi z Interameryka.com, marines z La Crosse, księdzu Tadeuszowi z San Francisco i całej tamtejszej Polonii, w tym Ewie i Kaziowi Sobczakom, Andiemu, Grześkowi i Edmundowi z Polonii z San Francisco, Kordianowi z San Jose, Jeremy’emu, Lenny’emu i Pawłowi z Las Vegas, Robertowi „Hardkorowemu Koksowi” Burneice, TNT Autocenter w Kingman, księdzu Rafałowi oraz Polonii z Los Angeles, Nemo z Tijuany, księdzu Waldemarowi i całej Polonii z Houston, Tashy z Juno Beach, Wali i Tedowi z Miami, Jimmy’emu z Georgii, Piotrowi „Hiobowi” i jego rodzinie z Charlotte, Piegusowi z Kitty Hawk, rodzinie Michalaków z Baltimore oraz wszystkim innym, niewymienionym tu osobom, które spotkaliśmy na swojej drodze. Dzięki Wam ta podróż była możliwa i dzięki Wam szczęśliwie dotarliśmy do domu.

Karol Lewandowski,

organizator projektu Busem Przez Świat

Ekipa wyprawy Legalo.pl America Trip 2012

Karol Lewandowski (1988) – świdniczanin, pomysłodawca i organizator przedsięwzięcia znanego jako Busem Przez Świat. Inżynier Automatyki i Robotyki oraz magister Zaawansowanej Informatyki i Sterowania na Politechnice Wrocławskiej. Pracuje jako wolny strzelec zajmujący się grafiką komputerową, prowadzi szkolenia z informatyki oraz wykłady o tanim podróżowaniu. Autor bloga busemprzezswiat.pl, organizator festiwalu podróżniczego Mototravel w Świdnicy. Autor książek Busem przez świat. Wyprawa pierwsza i Busem przez świat. Ameryka za osiem dolarów. Zakochany w podróżach i w starych busach, jako jedyny z ekipy uczestniczył we wszystkich wyprawach. Chorobliwie uparty – gdy coś sobie postanowi, nie odpuści.

Ola „Alex” Ślusarczyk (1988) – kielczanka, jedyna dziewczyna w ekipie i zarazem jedyna osoba, która nigdy na nic nie narzekała. Zawsze wesoła i uśmiechnięta, z bardzo pozytywnym podejściem do życia. Absolwentka Politologii na Uniwersytecie Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie. Ekipowy fotograf, fryzjer i zawsze chętny do pomocy wyprawowy psychoterapeuta. Lubi wszystko, co stare i zapomniane, propaguje zdrową dietę, ale ponad wszystko uwielbia ludzi – po prostu.

Wojciech Lewandowski (1992) – najmłodszy członek składu, student Dziennikarstwa na Uniwersytecie Wrocławskim, członek redakcji portalu Nasza Świdnica. Pianista i ekipowy filmowiec, laureat kilku konkursów filmowych, zainteresowany reżyserią i efektami specjalnymi. Wytrwale kręcił całą wyprawę i montował filmy do wrzucenia na YouTube’a.

Wojtek „Paziu” Kocoń (1988) – absolwent Inżynierii Środowiska na Politechnice Wrocławskiej, pochodzi ze Starych Bogaczowic pod Świdnicą. Obdarzony wspaniałym poczuciem humoru. Zapalony myśliwy, strzelec, nurek. Umie oskórować ważącego 200 kilogramów dzika. O projekcie Busem Przez Świat dowiedział się dzięki naszej pierwszej książce.

Kuba „Zysiek” Zyskowski (1990) – poznaniak z krwi i kości, student Dziennikarstwa, autor bloga o piwie. Lubuje się w cytowaniu tekstów ze starych polskich komedii. Za przyjęciem go do ekipy przemówiły jego umiejętności techniczne, które, jak się później okazało, bardziej bazowały na kreatywnym podejściu do rozwiązywania problemów niż na wiedzy teoretycznej.

Piotrek „Wuja” Wujda (1987) – absolwent Turystyki i Rekreacji na wrocławskiej WSB, pochodzi z Wrocławia. Zapalony ornitolog, który pracował chyba we wszystkich zawodach świata. Jako jedyny z ekipy był w Stanach już wcześniej. Z kilkudziesięciu metrów potrafi rozpoznać gatunek ptaka i nazwać go po łacinie. Podróżował z nami przez trzy tygodnie.

Na Dzikim Zachodzie. Od lewej: Alex, Karol, Wuja, Wojtek, Paziu i Kuba

Fot. Tomoko Matsubayashi

* Opisana w książce Busem Przez Świat. Wyprawa pierwsza.

Wyprawy w ramach projektu

Busem Przez Świat wspierają

Szukaj w dobrych księgarniach i na

www.labotiga.pl

Świadectwo szalonej podróży

i fantastycznej przygody!

Jak przebyć Europę równie kolorowym co rozklekotanym busem?

Okazuje się nie być to tak skomplikowane. Wystarczy grupa ludzi zdeterminowanych porzucić wygodne pielesze i sięgnąć po swoje marzenia. Mieli zapał zamiast pieniędzy, łąkę zamiast łóżka i wiecznie psującą się skrzynię biegów. A jednak im się udało. Busem kupionym za grosze przejechali ze Śląska na Gibraltar… i z powrotem.

www.wsqn.pl

Bądź na bieżąco, śledź nas na:

/WydawnictwoSQN /SQNPublishing

www.wsqn.pl

Nasza księgarnia internetowa:

www.labotiga.pl

BUSEM PRZEZ ŚWIAT

AMERYKA ZA OSIEM DOLARÓW

Oficjalna nazwa wyprawy:

Legalo.pl America Trip 2012

Copyright © Karol Lewandowski 2014

Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo SQN 2014

Redakcja – Łukasz Orbitowski, Joanna Mika-Orządała

Korekta – Joanna Mika-Orządała, Katarzyna Wojsław,

Kamil Misiek / Editor.net.pl

Opracowanie typograficzne i skład – Joanna Pelc

Okładka – Paweł Szczepanik / BookOne.pl

Fotografia na okładce i fotografie wewnątrz książki (jeśli nie zaznaczono inaczej) – Aleksandra Ślusarczyk, Wojciech Kocoń, Wojciech Lewandowski,

Piotr Wujda, Karol Lewandowski

All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Książka ani żadna jej część nie może być przedrukowywana ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana czy powielana mechanicznie, fotooptycznie, zapisywana elektronicznie lub magnetycznie, ani odczytywana w środkach publicznego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy.

Wydanie I, Kraków 2014

ISBN EPUB: 978-83-7924-301-3

ISBN MOBI: 978-83-7924-300-6

Spis treści

Okładka

Strona tytułowa

Wstęp

Przygotowania

Od pomysłu do realizacji

Wizy

Ekipa

Bilety

Przygotowanie i wyposażenie busa

Transport busa przez ocean

Budżet i sponsorzy

Trasa

Podróż – nowy start

Wyprawa

U górali

Pieszo na Times Square

„Siema! Welcome to New York!”

Pamięć o 11 września

W drogę!

Awaria po raz pierwszy

Jacek

Amerykańska Częstochowa

Anthony – nasz wybawca

Śladami słynnych bokserów

Cud w Częstochowie

Ruszamy dalej! Z wizytą u Piotrka

Bostońska uczta

Czy wpuszczą nas do Kanady?

Podwójne miasto

Przepych stolicy

Opowieści o Indianach

Wodospad Niagara i degustacja win

Nad przepaścią

Hot Pot

Marines i wietnamski gang

Amerykańskie osobliwości

Na (nie takich znowu) złych ziemiach

Góra Rushmore

Stary Indianin, łapacz snów i pomnik Szalonego Konia

Zlot motocyklistów

Magia Yellowstone

Akcja „Grizzly" i bizony

Antelope Island i Salt Lake City

Słona pustynia Bonneville i rekordy prędkości

Hipis nad jeziorem Tahoe

Generał Sherman i jego kompani

Przymusowy postój w San Francisco

Cenny Wigry 3

Centrum San Francisco

Na żywo w TVN 24

Wzgórze Hipisów

Most Samobójców

Skazani na cztery biegi

Wschód słońca nad Golden Gate

Autodesk i Google

Dzień w raju

Nocleg wśród węży i batalia o lawetę

Gościnność Lenny'ego

W jaskini hazardu

Naprawa zbiornika i powrót do kasyn

„Nie ma lipy!”

Fotopolowanie

Park Narodowy Zion i kolejna naprawa

Dziki galop

Matka dróg

Warsztat kultowych VW

Niektórzy czekają na potop

Miasto widmo

Białe słońce pustyni

Duch striptizerki?

Hollywood!

Śladami filmów Tarantino

Kierunek: Meksyk

Wojsko i porywacze

Błogie lenistwo

Szaleństwo na quadach i homary

Ciemna strona Meksyku

Mur graniczny

Salvation Mountain

O.K. Corral

Śladami UFO

W siedzibie NASA

Stolica jazzu

Joga na deskach, zęby rekina, paddleboarding

Staroświecki Ted

Freestyle o Busem przez świat

U Ernesta Hemingwaya

Nieustraszeni łowcy aligatorów

Jimmy i jego świat

Trucker Hiob

Skuterowy szał

Rajd po stolicy

Kino samochodowe

Nie ma jak w domu!

New York, New York

Telefon z daleka

Przyjęcie niespodzianka

Filmowe zakończenie podróży

Droga wzywa

Epilog. On the road again

Dodatki

Ameryka za osiem dolarów w praktyce

Najczęściej zadawane pytania

Wyprawy Busem Przez Świat

Podziękowania

Ekipa wyprawy Legalo.pl America Trip 2012

Strona redakcyjna